VII SA/Wa 141/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-16
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Halina Kuśmirek, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, która nie jest właścicielem działki bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji, posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej, uznając, że nie posiada ona interesu prawnego do jej wniesienia. Interes prawny musi mieć oparcie w przepisach prawa i bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej strony, co w przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza bycie inwestorem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Spółdzielnia, nie będąc właścicielem działki bezpośrednio przylegającej i nie wykazując innego bezpośredniego wpływu na jej sferę prawną, posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pawilonu handlowego, a następnie zatwierdziła projekt i udzieliła pozwolenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w szczególności brak wyjaśnienia przez organ II instancji, dlaczego uznał za niezasadne stanowisko organu I instancji dotyczące niespełnienia przez inwestora wymagań dotyczących formy architektonicznej obiektu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala.
VII SA/Wa 141/06
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz na podstawie art. 28, art. 32 ust. 1 i 4, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania inwestora L. Sp. z o.o. z dnia 20 lipca 2005 r. od decyzji nr [... ]z dnia [...] lipca 2005 r., wydanej z upoważnienia Prezydenta m. [...]odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wielobranżowego z infrastrukturą, dojazdami, parkingami, wjazdami i panelem reklamowym, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]/[...] w [...] uchylił w/w decyzję z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta m. [...]oraz zatwierdził projekt budowlany autorstwa:
architektura - mgr inż. arch. J. B. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności architektonicznej, sprawdzonego przez mgr inż. arch. T. P.posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności architektonicznej,
konstrukcja - mgr inż. budownictwa lądowego P. T. P., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], w specjalności konstrukcyjno - inżynieryjnej, opracowanego przez M. M., sprawdzonego przez mgr inż. arch. T.P., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności architektonicznej,
konstrukcje - więźba dachowa - mgr inż. T. Z. W., posiadający uprawnienia budowlane nr ewid. [...]do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej,
instalacje elektryczne - inżyniera elektryka P. W.Z. P., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności instalacyjno - inżynieryjnej w zakresie instalacji elektrycznych,
instalacje co, wod - kan i instalacje wentylacji - mgr inż. inżynierii środowiska P. M. N., posiadającej uprawnienia budowlane nr [...], bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych,
projekt technologiczny - inż. budownictwa P. R. S., posiadający uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności konstrukcyjno - budowlanej,
projekt budowlany drogi - mgr inż. J. S., posiadający uprawnienia budowlane nr [...], w specjalności dróg, sprawdzonego przez mgr inż. arch. J. B., upr. bud. [...],
projekt gospodarki zielenią i małej architektury z elementami reklamowymi - mgr inż. arch. J. B. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności architektonicznej,
i udzielił inwestorowi firmie L Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ul. [...],[...] pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wielobranżowego z infrastrukturą, dojazdami, parkingami,
wjazdami i panelem reklamowym, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]/[...] w [...] oraz zjazdu z działki nr ew. [...] na ul. [...] z zachowaniem następujących warunków, zgodnie z art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane:
1. roboty budowlane prowadzić pod nadzorem osoby uprawnionej, zgodnie ze sztuką budowlaną oraz zatwierdzonym projektem i przepisami p.poż i bhp w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich,
2. inwestor obowiązany jest zapewnić objęcie kierownictwa budowy przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności,
3. na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r., nr 138, poz. 1554) nakładam na inwestora
obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego posiadającego uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności,
4. inwestor obowiązany jest uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo budowlane,
5. kierownik budowy obowiązany jest prowadzić dziennik budowy oraz umieścić na terenie budowy w widocznym miejscu tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.
Wojewoda [...] wskazał, iż wniosek o pozwolenie na budowę został wniesiony w dniu 25 października 2004 r. Następnie w dniu 3 grudnia 2004 r. wezwano inwestora do uzupełnienia braków wniosku. W dniu 21 grudnia 2004 r. inwestor uzupełnił część braków, prosząc jednocześnie o przedłużenie terminu na uzupełnienie kolejnych braków. W dniu 4 stycznia 2005 r. wydano zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nałożono na inwestora obowiązek usunięcia w terminie 14 dni nieprawidłowości wniosku. W dniu [...] lutego 2005 r. postanowieniem nr [...], zawieszono na wniosek inwestora omawiane postępowanie, natomiast na kolejny wniosek inwestora, postanowieniem nr [...]z dnia [...] czerwca 2005 r. podjęto postępowanie. W dniu [...] lipca 2005 r. wydana została decyzja nr [...], którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla omawianej inwestycji.
Zdaniem organu odwoławczego, z powyższego wynika, iż organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia braków po upływie 31 dni, dodatkowo od dnia uzupełnienia wniosku do dnia zawieszenia postępowania upłynęło 59 dni. Z powyższego wynika, iż decyzja została wydana po upływie 90 dni od dnia złożenia wniosku, czyli po upływie ustawowego terminu 65 dni przewidzianego na wydanie decyzji.
W opinii organu II instancji odwołanie zasługiwało na uwzględnienie, w związku z czym zaskarżona decyzja uległa uchyleniu. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewoda [...] wskazał, iż zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno - budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i
sprawdzeń oraz czy projekt wykonany jest przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W przypadku spełnienia tych wymagań oraz posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W opinii organu odwoławczego warunki te zostały spełnione przez inwestorów a organ I instancji odmawiając wydania pozwolenia na budowę dokonał błędnej oceny stanu faktycznego i prawnego.
Zdaniem Wojewody [...] załączony do wniosku inwestora z dnia 25 października 2004 r. uzupełniony na etapie rozpatrywania odwołania projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Przedłożony projekt zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji jest zgodny z warunkami ostatecznych decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] października 2003 r. i nr [...] z dnia [...] października 2004 r. ustalającymi warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegających na budowie pawilonu handlowego wielobranżowego z infrastrukturą, oraz zjazdu z działki nr ew. [...] na ul. [...]. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego inwestor złożył również oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do działki nr [...] w obr. ew. [...].
Dokumentację projektową uzgodniono w ZUD - opinia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz opinia nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. (będąca korektą opinii nr [...]). Inwestor uzyskał warunki przyłączenia do sieci gazowej z [...] Spółką Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział Gazownia [...],[...] z dnia [...] listopada 2003 r., sieci energetycznej ze [...] S.A. (nr [...]) z dnia [...] listopada 2003 r., opinię z MPWiK, znak: [...]z dnia [...] listopada 2003 r. Projekt uzgodniono z rzeczoznawcą ds. sanitarno - higienicznych, zabezpieczeń p. poż oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Zarząd Dróg Miejskich pozytywnie zaopiniował obsługę komunikacyjną w/w inwestycji - opinia komunikacyjna nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., uzgodnienie z ZDM nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., oraz decyzję [...], którą wyrażono zgodę na budowę wjazdu i zjazdu na działce ew. nr [...] do pawilonu handlowego wielobranżowego w liniach rozgraniczających ul. [...] przy ul. [...]w [...].
W opinii organu odwoławczego nieuprawnione było twierdzenie organu I instancji, iż mimo złożenia przez inwestora poprawionego projektu budowlanego, oraz projektu gospodarki zielenią i małej architektury z elementami reklamowymi sklepu, cyt.: "przedstawiony projekt budowlany w dalszym ciągu pozostaje w kolizji z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia [...] października 2003 r. określonymi w pkt 3.2 - forma architektoniczna obiektu: niskiego, przykrytego rozłożystym dwuspadowych dachem, pomimo zastosowania podziału połaci dachowych oraz wprowadzenia podświetlanych kasetonów imitujących witryny - jest niedostosowana do krajobrazu i otaczającej zabudowy kształtującej przestrzeń publiczna centrum dzielnicy". Inwestor posiadał pozytywną opinię Wydziału Estetyki Przestrzeni Publicznej BNAM odnośnie realizacji przedmiotowego zamierzenia znak: [...]z dnia [...] maja 2005 r., w której stwierdzono, iż "osiągnięty w poprawionej wersji projektu standard uznajemy za absolutne minimum w projektowaniu supermarketów". Ponadto z akt sprawy wynika iż inwestor w odpowiedzi na postanowienie o nałożeniu obowiązków poprawił przedmiotowy projekt z uwzględnieniem wytycznych przedstawionych w omawianym postanowieniu.
Zdaniem organu II instancji warunek zawarty w pkt 3.2 decyzji nr [...]decyzji o warunkach zabudowy, iż forma architektoniczna obiektu powinna być dostosowana do krajobrazu i istniejącej zabudowy jest mało precyzyjny i nie mówi na czym konkretnie ma polegać atrakcyjna forma architektoniczna, dlatego też opinia na ten temat może być jedynie subiektywnym odczuciem konkretnej osoby a nie obiektywną opinią mającą wpływ na rozstrzygniecie. W ocenie Wojewody [...] podanie jako argumentacji decyzji, iż inwestor nie zachował atrakcyjnej formy architektonicznej nie ma uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. Bowiem w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie określa w jaki sposób powinien zostać spełniony warunek zawarty w pkt 3.2 organ nie można dokonywać ocen subiektywnych, ponieważ zgodnie z art. 6 kpa powinien działać na podstawie przepisów prawa.
W skardze z dnia 27 grudnia 2005 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8 i 9 w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 32 i 35 Prawa budowlanego poprzez brak podania podstaw i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, leżących u podstaw wydanej decyzji, w szczególności brak w uzasadnieniu motywów, dla których organ II instancji uznał trafne stanowisko przyjęte przez organ pierwszej instancji, odnośnie niespełnienia przez inwestora wymagań zawartych w pkt 3.2 decyzji [...] z dnia [...] listopada 2003 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, za niezasadne.
Zdaniem skarżącej, organ nie wskazał, do czego był zobowiązany, na czym polega zgodność formy architektonicznej z krajobrazem terenu i istniejącą zabudową. Poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że inwestor poprawił projekt architektoniczny. W ocenie skarżącej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" organ winien był wskazać, w sposób miarodajny, w jaki sposób została poprawiona forma projektowanej inwestycji oraz jakie jej elementy są zbieżne z elementami krajobrazu oraz istniejącej zabudowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Legitymacja (posiadanie uprawnienia) do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek (wymóg) prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności.
Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Przepis art. 50 § 1 w/w ustawy wymienia zatem dwie kategorie podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi:
1. każdy, kto ma w tym interes prawny;
2. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w określonym w tym przepisie zakresie.
Zdaniem Sądu skarżąca [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie ma przymiotu strony bowiem nie wykazała interesu prawnego.
O interesie prawnym mówimy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa.
Uprawnienie do wniesienia skargi uzależnione jest od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.
Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w określonej sprawie, zdaniem Sądu, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę.
Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r. IV SA 1254/88).
Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, jaki ma miejsce w niniejszym przypadku, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.
Ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego, wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi tu zatem nie o interes faktyczny dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Ponadto wspomniany interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania, musi zatem dotyczyć jej bezpośrednio. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie norma prawna, z której dla danego będą wynikały wprost określone prawa i obowiązki.
W przypadku decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji, zgodnie z przepisem art. 28 Prawa budowlanego mają: inwestor, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę na podstawie rodzaju i charakterystyki obiektu.
Zdaniem Sądu w postępowaniu administracyjnym wadliwie dopuszczono do udziału na prawach strony [...] Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" gdy zauważyć, że przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, zatem jej obszar oddziaływania zamyka się w obszarze działki, którą zajmuje lub działek bezpośrednio graniczących z nią.
Wobec oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 10 lutego 2005 r., [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie jest właścicielem działki bezpośrednio przylegającej do objętej inwestycją, a działek które od tej oddzielają ulice [...] i [...].
Okoliczność, że skarżąca Spółdzielnia została dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie zwalnia Sądu z obowiązku badania jej legitymacji do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego.
Ponieważ badanie legitymacji procesowej nastąpiło w trakcie rozprawy Sąd skargę oddalił a nie odrzucił jako niedopuszczalną (zob. wyrok NSA z 27 września 2000 r., II SA 2109/00, OSP 2001, nr 6, poz. 86).
Przyjęcie powyższego poglądu nie pozwalało sądowi na ocenę merytoryczną zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło