VII SA/Wa 141/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-16
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Mirosława Kowalska, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając brak podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki lub wykonania robót budowlanych, powinien wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, a nie decyzję o umorzeniu postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając pozytywne przesłanki legalizacyjne i brak konieczności doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, winien zakończyć postępowanie wydając decyzję o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., który opiera się na stwierdzeniu zdatności do użytku wykonanego obiektu. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w takiej sytuacji jest wadliwe, ponieważ nie kończy postępowania co do istoty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), która z kolei uchyliła własną decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalizacji budynku. Skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń organów co do daty budowy obiektu oraz zastosowania przepisów prawa budowlanego. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję WINB utrzymującą w mocy decyzję PINB.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant specjalista Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi E. S. i A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i stwierdzenia zdatności budynku do użytkowania skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]listopada 2012 r., Nr [...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "WINB", utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]września 2012 r., Nr [...], Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylającą w całości własną decyzję z dnia [...]stycznia 2012 r., Nr [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...]stycznia 2012 r., Nr [...], PINB [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...]w W. i stwierdzającej zdatność do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu wskazał, że inwestor przedstawił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...]lipca 2009 r., Nr [...], o warunkach zabudowy oraz inwentaryzację budowlaną wraz z oceną techniczną, z której wynika, że budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnie nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia.
W dniu 27 marca 2012 r. E. S., J. P. oraz A. K. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, z uwagi na fakt, że jako strony bez własnej winy nie brały udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2012 r., Nr [...], PINB [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją PINB [...] Nr [...]. Decyzją z dnia [...]maja 2012 r. Nr [...], PINB [...]odmówił uchylenia decyzji Nr [...]. Decyzją z dnia [...]lipca 2012 r., Nr [...],[...]WINB uchylił w całości zaskarżoną decyzję Nr [...]i z urzędu uchylił postanowienie PINB [...]Nr [...]oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia [...]lipca 2012 r., Nr [...], PINB [...]wznowił na żądanie strony postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją Nr [...].
W dniu 26 lipca 2012 r. pełnomocnik S. G. – B.W. oświadczyła, że jej mocodawczyni żąda legalizacji całego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...]w W., dz nr [...]w obrębie [...].
Decyzją z dnia [...]września 2012 r., Nr [...], PINB [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 w związku z art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a., uchylił w całości własną decyzję z dnia [...]stycznia 2012 r., Nr [...],
i stwierdził zdatność do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...]w W..
W uzasadnieniu przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a nie decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Przepisy prawa w takim stanie faktycznym obligują organ do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia - decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn akt. II OSK 1622/09).
Biorąc powyższe pod uwagę, PINB [...]stwierdził, że decyzję Nr [...]należało uchylić i stwierdzić zdatność do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...]w W..
Ponadto wskazał, że zgodnie art. 151 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a., i wydaję nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła E. S..
Zaskarzoną decyzją [...]WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a, po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję PINB [...]Nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że PINB [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, a ponadto ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę uwzględnił wytyczne wskazane przez organ II instancji zawarte w decyzji Nr [...]. Organ odwoławczy przywołał ponownie stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1622/09. Ponadto wskazał, że organ I instancji pismem z dnia 16 lipca 2012 r. wezwał wnioskodawczynię S. G. do sprecyzowania żądania z dnia 20 sierpnia 2007 r. tzn. czy S. G. żąda legalizacji tylko części rozbudowanej przedmiotowego budynku, czy też legalizacji całego budynku. W związku z ww. wezwaniem do PINB [...] zgłosiła się B. W. - pełnomocnik S. G. i oświadczyła, że "w nawiązaniu do żądania z dnia 20 sierpnia 2007 r. S. G. żąda legalizacji całego budynku mieszkalnego przy ul. [...]w W.".
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w którym kwestionowana jest prawidłowość ustaleń PINB [...]w zakresie daty rozbudowy spornego obiektu, organ odwoławczy zauważył, że kluczowym dowodem w sprawie są oświadczenia S. G. oraz B. G. z dnia 19 maja 2008 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zgodnie z ww. oświadczeniami: "zrealizowana rozbudowa budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w W. dokonana została od lutego 1993 do czerwca 1994 r.".
Ponadto, odwołując się do stanowiska E. S., że miało miejsce: "rażące naruszenie art. 48 ustawy Prawo budowlane 1994 poprzez jego niezastosowanie w sprawie", organ II instancji wyjaśnił, że w związku z tym, że przedmiotowa rozbudowa budynku mieszkalnego została wykonana w latach 1993- 1994 nie będą miały zastosowania przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., tylko poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W myśl art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy. Przy tym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do tych obiektów stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe. Również przepisy dotychczasowe należy stosować w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. i zakończonych przed tą datą decyzją ostateczną. Stanowi o tym przepis art. 103 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. S. i A. K.. E.S.w swojej skardze wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I Instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. A. K. w swojej skardze wniósł uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I Instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżący w obu skargach postawili zaskarżonej decyzji tożsame zarzuty, tj. dotyczące przepisów prawa materialnego, a mianowicie - naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez wydanie decyzji która ustala prawa i obowiązki Wnioskodawcy w oparciu o błędne zweryfikowane fakty, a w szczególności o przyjęciu oświadczenia Wnioskodawcy odnoszącego się do okresu wykonania prac budowlanych podczas gdy ze zgromadzonych materiałów w sprawie jasno wynika, iż prace były prowadzone w okresie późniejszym niż podane w oświadczeniach. Ponadto organ I instancji nie zbadał prawa wnioskodawcy do dysponowania nieruchomością; - naruszenie art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229) poprzez odmowę jego zastosowania; - naruszenie art. 53 i 56 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.); rażące naruszenie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. poprzez jego niezastosowanie w sprawie.
Ponadto w obu skargach zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a. poprzez błędne ustalenia co do stanu faktycznego, który ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie wydane w sprawie; oraz art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania, w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
W dniu 16 października 2013 r. skarżąca E. S. złożyła pismo, w którym wniosła o zawieszenie postepowania. Ponadto do protokołu z rozprawy podała, że wnosi o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Jednocześnie poinformowała, że dopiero zamierza złożyć taki wniosek do organu administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji. Składa do akt pismo procesowe wraz z odpisami dla strony przeciwnej.
Pełnomocnik uczestniczki postępowania wnósł o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania.
Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w niniejszej sprawie organu obu instancji prawidłowo zastosowały art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ w niniejszej sprawie nie można było uznać za prawidłowe umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji zaistnienia pozytywnych przesłanek wynikających z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. powoduje, że nie mamy do czynienia rozstrzygnięciem kończącym postępowanie co do istoty. Z tego względu organy obu instancji prawidłowo powołały się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym zaistnienie pozytywnych przesłanek legalizacyjnych i brak konieczności doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem winno zakończyć się wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., którego podstawą jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że inwestorka w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie Prawa budowlanego z 1974 r. przedstawiła wymagane dokumenty, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., tj. decyzję Prezydenta [...]z dnia [...]lipca 2009 r., Nr [...], o warunkach zabudowy oraz inwentaryzację budowlaną wraz z oceną techniczną, z której wynika, że budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnie nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Pomimo tego, że PINB [...] w uzasadnieniu uchylonej decyzji z dnia [...]stycznia 2012 r., Nr [...], przywołał ww. okoliczności, to wadliwie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., nie kończąc w ten sposób postępowania legalizacyjnego co do istoty. Wobec zaistnienia przesłanki do wznowienia, ponieważ skarżący bezspornie nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy, organy obu instancji w trakcie trwającego postępowania wznowieniowego prawidłowo dostrzegły, że w niniejszej sprawie PINB [...]błędnie zastosował art. 105 § 1 K.p.a. Z tego organy obu instancji prawidłowo zastosowały art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylając w całości decyzję z dnia [...]stycznia 2012 r., Nr [...], i stwierdzając zdatność do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...] w W..
Z powyższego wynika, że organy obu instancji dokonały prawidłowo oceny materiału dowodowego, z którego jednoznacznie wynika, że zaistniały podstawy do legalizacji przedmiotowego budynku. W tym zakresie w niniejszej sprawie organy administracyjne prawidłowo ustaliły datę budowy przedmiotowego budynku, co nastąpiło przed 1 stycznia 1995 r. Jak już wynika z samego wniosku o legalizacyję przedmiotowego budynku, S. G. wskazała w nim, że budynek ten powstał na przełomie 1993 i 1994 roku. Okoliczność przeprawienia daty budowy z "1993/95" na "1993/94", nie oznacza, że S. G. złożyła fałszywe oświadczenie. Przeprowawiona data dotyczy wskazanych jako przełom dwóch lat kalendarzowych. Użycie "ukośnika" zwyczajowo oznacza, że takiej sformułowanie obejmuje okres przełomu dwóch następujacych po spobie lat kalendarzowych. Natomiast w przypadku objęcia szerszego okresku , np. 3 lat używa się "myślnika", przy wskazaniu pierszego roku i ostatniego roku wskazywanego okresu. Wskazać należy, że przeprawienie tej daty znajduje się przed podpisem osoby składającej wniosek. Wniosek został przyjęty przez organ. Nie ma żadnych podstaw prawnych do uznania, że ww. data została przeprawiona w toku dalszego postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący nie przedstawili żadanego dokumentu potwierdzającego, że kiedykolwiek doszło do sfałszowania tego oświadczenia. W tym zakresie skarżący nie przedstawili dokumentu potwierdzającego taką okoliczność. Dodatkowo inwestorka w dniu 19 maja 2008 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczyła, że budynek powstał pomiędzy lutym 1993 a czerwcem 1994 roku, co wyłącznie potwierdza fakt, że we wniosku o legalizację S. G. rzeczywiście wskazała na przełom "1993/94". Ocena tego oświadczenia jest prawidłowa bowiem zostało złożone przez skarżaca po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składamie fałszywych zeznań. Daje to podstawę do uznania, że po takim pouczeniu osoba składająca oświadczenie zrobiła to z rozwagą i z pełną odpowiedzialnością za składane oświadczenie. Pozostałe oświadczenia złożone przez S. G. w zakresie daty budowy, a składane do protokołu nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Z tego względu organy administracyjne mając na uwadze treść art. 75 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. prawidłowo uznały, że złożone oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej ma decydującą moc dowodową.
Odnosząc się do przedstawionych przez stronę skarżącą zdjęć ukazujących zabudowaną nieruchomość z góry, nie można stwierdzić, że zostały one wykonane z tej samej wysokości i odzwierciedlają różnicę w gabarytach budynku w różnych okresach czasu.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło