VII SA/Wa 1412/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA, Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak(spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. skargę oddala Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 127§3 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Z. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 roku (sprostowaną postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 roku), odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 roku, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2005 roku (sprostowaną postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku) – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na wniosek Z. J. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 roku, którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2005 roku, umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie altany wybudowanej na działce nr [...] w [...] przy ul. [...]. Wyjaśnił jednocześnie, iż postępowanie o stwierdzeniu nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania, w którym zapadła kontrolowana decyzja, i jedynym celem tego postępowania jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadami wymienionymi w art. 156§1 pkt 1-7 kodeksu postępowania administracyjnego. Kontrolując w tym trybie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ nadzoru uznał, iż nie jest ona obarczona żadną wadą, która pociągałaby za sobą skutek w postaci stwierdzenia nieważności. Decyzją z [...] stycznia 2006 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2005 roku, którą umorzono na podstawie art. 105§1 kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne w sprawie budowy altany z uwagi na fakt, iż została ona rozebrana, co oznacza, iż przestał istnieć przedmiot rozstrzygnięcia w tej sprawie. Wystąpienie bezprzedmiotowości postępowania obliguje organ do jego umorzenia. Dodatkowo organ wskazał, iż jak wynika z akt postępowania przed organami nadzoru budowlanego, sporna altana wybudowana została na podstawie dokonanego przez inwestorów zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawczyni dotyczących pozostawienia w miejscu altany płyty betonowej, na której ustawiono drewniane ławki i stół organ wskazał, iż stanowią one obiekty małej architektury i zgodnie z obowiązującymi przepisami – art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 roku (Dz.U. z 2003 roku Nr 207 poz. 2016 ze zm.) nie wymagają przed ich wzniesieniem uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Z. J. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącej brak było podstaw do umorzenia postępowania, gdyż inwestorzy, małżonkowie T., co prawda rozebrali altanę ale pozostawili fundamenty i posadzkę. Wskazała nadto, iż organ odwoławczy uchylił pierwszą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem na konieczność ustalenia daty wybudowania altany. Okoliczność ta ma bardzo istotne znaczenie, bowiem zgłoszenie zamiaru budowy altany zostało dokonane przez inwestorów już po faktycznym jej wybudowaniu. Rozebranie altany nie zwalniało organu od obowiązku dokonania tych ustaleń. Organ powinien nadal prowadzić postępowanie, bowiem rozbiórka części obiektu nie jest doprowadzeniem samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji uznanie przez organ, iż dalsze postępowanie jest bezprzedmiotowe rażąco narusza prawo. W sprawie powinna być wydana decyzja merytoryczna, tym bardziej, że domagała się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu bowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a tylko w takim zakresie podlega ona kontroli Sądu. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w postępowaniu nieważnościowym. Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem, odrębnym od postępowania w którym wydano weryfikowaną decyzję, w którym może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej. Z tego też względu podstawy wzruszenia takiej decyzji zostały ściśle określone przez ustawodawcę i wymienione w art. 156§1 kodeksu postępowania administracyjnego. Nie podlegają one wykładni rozszerzającej i organ administracji publicznej, stwierdzając nieważność decyzji, musi precyzyjnie wykazać i uzasadnić, którą z kwalifikowanych wad jest ona dotknięta. Zaskarżoną do Sądu decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję, którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie budowy altany o wymiarach 2,5m x 3,1m na działce nr [...] w [...]. W ocenie Sądu organ nadzoru niewadliwie ustalił, iż weryfikowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad określonych w art. 156§1 pkt 1-7 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca domagając się stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazywała, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, iż inwestorzy co prawda dokonali rozbiórki spornej altany, ale pozostawili jej fundamenty i posadzkę na której ustawili drewniany stół i ławki. Oznacza to, zdaniem skarżącej, iż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, tym bardziej, że domagała się od organów nadzoru budowlanego jego prowadzenia, a wydanie decyzji o umorzeniu postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 105§1 kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawową i wyłączną kwestią podlegającą ocenie w tym postępowaniu było zatem ustalenie, czy zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Fakt dobrowolnego rozebrania altany, co potwierdzone zostało przez powiatowy organ nadzoru budowlanego w czasie oględzin, oznacza, iż przestał istnieć przedmiot postępowania. Faktu tego nie neguje także skarżąca zarzucając jedynie pozostawienie wybetonowanej powierzchni gruntu (podłogi altany) na której inwestorzy ustawili drewniane ławki i stół. Trafnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż przedmiotem postępowania jest konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach indywidualnego podmiotu. Brak tego przedmiotu w niniejszym postępowaniu zobowiązywał organ do wydania decyzji o umorzeniu Nietrafny jest zarzut skarżącej dotyczący niezasadności umorzenia postępowania w sytuacji braku całkowitej rozbiórki altany. Wskazać należy, iż w stosunku do tego obiektu nie został orzeczony nakaz rozbiórki, a inwestorzy w granicach obowiązujących przepisów prawa mogą wykorzystywać swoją nieruchomość zgodnie z jej przeznaczeniem. Rozebranie altany czyniło także bezprzedmiotowym postępowanie mające na celu ustalenie daty jej budowy. W świetle powyższych wywodów nie ma racji skarżąca zarzucając decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieważność spowodowaną rażącym naruszeniem prawa. Już tylko na marginesie należy wskazać, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczynając na wniosek Z. J. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie wskazał czy poprzedzone ono było ustaleniem czy wniosek ten pochodzi od strony postępowania. Przypomnieć należy, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku osoby, która podaje się za stronę, nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, gdyż zgodnie z art. 157 § 3 kpa organ może odmówić wszczęcia postępowania. Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkującej jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Uznając, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest podstaw, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Praw0 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.