VII SA/Wa 1412/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-16

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 88 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) ma zastosowanie do stron postępowania w przypadku ich bezzasadnej odmowy udziału w czynności urzędowej, takiej jak oględziny nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 88 § 1 kpa, przewidujący nałożenie grzywny w przypadku bezzasadnej odmowy udziału w czynności urzędowej, ma zastosowanie również do stron postępowania. Strony zostały prawidłowo wezwane do udziału w oględzinach, a ich niestawiennictwo bez uzasadnionej przyczyny uzasadniało nałożenie grzywny. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania czynności urzędowych.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ukarał grzywną G. S. i S. S. za niestawienie się na wezwanie do udziału w oględzinach nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strony wniosły skargę do WSA, podnosząc m.in. że art. 88 kpa nie dotyczy stron postępowania oraz że wezwanie było wadliwe. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. S. i G. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ukarania grzywną za niestawienie się na wezwanie organu skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 88 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. ze zm.), zwanej dalej kpa, w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) - ukarał G. S. i S. S. grzywnami w wysokości 50 zł. Organ wskazał, że w związku z postępowaniem w sprawie dwóch szop drewnianych położonych na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w B., pismem z dnia 2 lutego 2009r., w trybie art. 50 kpa, wezwał G. i S. S., jako współwłaścicieli tejże działki do stawienia się (osobistego lub przez pełnomocnika) w dniu 27 lutego 2009r. na terenie działki. Jednak wezwani nie stawili się w wyznaczonym dniu. Organ wyjaśnił, że p.p. S. ww. wezwanie otrzymali 20 lutego 2009r. W dniu 24 lutego 2009r. wpłynęło pismo podpisane przez S.S., będące wnioskiem w imieniu wszystkich współwłaścicieli o zaniechanie czynności, w związku ze złożoną w dniu 20 lutego 2009r. skargą do Sądu Administracyjnego oraz toczącym się postępowaniem przed Sądem Rejonowym w O. Organ podniósł, że uprzednio p.p. S. niejednokrotnie byli zawiadamiani o terminie przeprowadzenia czynności w tej sprawie. Organ dodał, że bez dokonania oględzin nie można ustalić stanu faktycznego dotyczącego ww. obiektów, na co wskazał [...] w decyzji z [...] ([...]), uchylającej decyzję organu powiatowego z [...] umarzającą postępowanie administracyjne. W ocenie organu, zastosowanie znajdował zatem art. 88 kpa przewidujący możliwość nałożenia środka przymusu (grzywnę) również względem strony postępowania, wobec bezzasadnej odmowy udziału w innej czynności urzędowej. Postanowieniem z dnia [...] ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 2 ww. ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia G. i S. S. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił argumentację faktyczną i prawną organu I instancji i dodał, że w niniejszej sprawie ze względu na charakter czynności urzędowych, nie wystąpiły okoliczności, o jakich mowa w art. 86 kpa, wyłączające stosowanie przepisów o środkach przymusu do przesłuchania stron. Organ wskazał ponadto, że nie zachodzą również okoliczności opisane w art. 51 kpa, który przewiduje, że do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa, a także, że obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy także wezwanego zamieszkałego lub przebywającego w sąsiedniej gminie albo mieście. Organ podkreślił, że stosownie do art. 53 kpa, przepisu art. 51 kpa nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub czynności wymaga dokonania czynności przed organem prowadzącym postępowanie. Skargę na to postanowienie złożyli G. i S. S. podnosząc, że art. 88 kpa nie dotyczy stron postępowania, gdyż - w przeciwieństwie do art. 88 kpa obowiązującego przed 1996r. - nie wskazuje strony jako podmiotu, co do którego można użyć środków przymusu. Ponadto, organ próbował przeprowadzić ww. czynności pomimo wniosku stron o ich odroczenie wobec choroby T. S., która powiadomiła o tym fakcie pismem z 25 lutego 2009 r. W skardze podniesiono też, że organ wezwał skarżących jednym pismem, czyniąc ich oboje jego adresatami. Nie oznaczył dokładnie do którego ze skarżących kierowane jest wezwanie, nie wskazał czy obowiązek stawiennictwa ciąży na obojgu z nich, czy też stawienie się jednego z nich jest wystarczające. Skarżący zwrócili uwagę, iż z pouczenia załączonego do pisma z 2 lutego 2009r. wynikało jednoznacznie, iż grzywna ma zastosowanie jedynie do sytuacji, w której obowiązany ma stawić się w obszarze gminy sąsiedniej, wobec wymienienia w pouczeniu art. 51 kpa, zamiast art. 53. Ponadto, organ wezwał do udziału w czynnościach, nie wskazując wprost, że chodzi o oględziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kontroli Sądu w tej sprawie podlegało postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., którym organ ten uznał za nieusprawiedliwioną nieobecność G. S. i S. S., na oględzinach wyznaczonych na dzień 27 lutego 2009r., na ww. posesji i wymierzył każdemu ze skarżących karę grzywny w wysokości 50 zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 88 § 1 kpa zgodnie z którym, kto będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. W związku z powyższym wskazać należy, że dla zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego art. 88 kpa wprowadza środek przymusu w postaci kary grzywny wobec podmiotów w nim wymienionych tj. świadka, biegłego, jak również osoby trzeciej w sytuacji bezzasadnej odmowy okazania przedmiotu oględzin bądź udziału w innej czynności urzędowej. Z treści powołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że ma on zastosowanie również do stron postępowania, jeśli są one jednocześnie osobami, które w sposób nieuzasadniony odmówiły okazania przedmiotu oględzin bądź udziału w innej czynności urzędowej. W zakresie pojęcia innej czynności urzędowej nie mieści się jedynie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, co wynika wprost z treści art. 86 kpa. Nie można było zatem zgodzić się z zarzutami skargi, że ww. przepis nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący zostali prawidłowo wezwani pismem z dnia 2 lutego 2009r., do osobistego stawiennictwa bądź przez pełnomocnika, w wyznaczonym przez organ dniu i godzinie, w celu wzięcia udziału w podejmowanych czynnościach urzędowych na przedmiotowej działce. Wobec niezastosowania się skarżących do ww. wezwania organ powiatowy prawidłowo zastosował środek przymusu w postaci ukarania każdego z nich grzywną, co odpowiada dyspozycji art. 88 § 1 kpa. Niewątpliwie w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowania nie znajdował art. 51 kpa, wobec treści art. 53 kpa, zgodnie z którym art. 51 kpa nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji publicznej prowadzącym postępowanie, a taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Nie zmienia to jednak faktu, że w obu sytuacjach, w przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa organ uprawniony był do nałożenia grzywnę, o której mowa w art. 88 § 1 kpa. Oznacza to, że skutki prawne niezastosowania się do wezwania, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 6 kpa dla skarżących byłyby takie same. Podkreślić przy tym trzeba, że od zastosowania się do ww. wezwania nie zwalniał skarżących wniosek T. o ich odroczenie, bowiem dotyczył jedynie jej nieobecności z powodu choroby. Podobnie nie mogło odnieść zamierzonego skutku pismo z 20 lutego 2009r., które organ uprawniony był rozpatrzeć jedynie co do osoby S. S., wobec braku pełnomocnictwa do występowania w imieniu pozostałych współwłaścicieli. Ponadto, w tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), dalej zw. ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W świetle przedstawionej argumentacji pozostałe zarzuty skargi pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż skarga podlega uwzględnieniu przez Sąd jedynie w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, co zostało już wyjaśnione na wstępie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło