VII SA/Wa 1413/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-10
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która utraciła prawo własności nieruchomości na skutek prawomocnego orzeczenia sądu, może skutecznie domagać się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę dotyczące tej nieruchomości, powołując się na nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która utraciła prawo własności nieruchomości na skutek prawomocnego orzeczenia sądu, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej nieruchomości. W związku z tym, jej wniosek o wznowienie postępowania, nawet jeśli powołuje się na nowe okoliczności, nie może być merytorycznie rozpoznany, a organ powinien wydać postanowienie o odmowie uchylenia decyzji lub umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący P.R. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę rozbudowy drogi wojewódzkiej, twierdząc, że nie brał udziału w postępowaniu oraz że pojawiły się nowe okoliczności. Organy administracyjne uznały, że skarżący utracił prawo własności nieruchomości na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego, który stał się podstawą wpisu Skarbu Państwa, a następnie Miasta jako właściciela w księgach wieczystych. W związku z tym, skarżący nie posiadał przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i umorzył postępowanie, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania i odmowy uchylenia decyzji skargę oddala.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]lutego 2012 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwaną dalej "k.p.a.", po ponownym rozpatrzeniu wniosku P. R. z dnia [...] lutego 2010 r. o wznowienie postępowania - odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] - ul. [...] w [...] na odcinku od istniejącego układu dwujezdniowego w rejonie ul. [...] do granicy miasta".
Organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, iż w dniu [...] marca 2010 r. do Wojewody [...]wpłynął wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2010 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
W dniu 19 lutego 2009 r. Zarząd Dróg Miejskich w [...] na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80 poz. 721 ze zm.), złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...]. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, jednocześnie informując na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wniesienia uwag zastrzeżeń, przed wydaniem decyzji pozwolenia na rozbudowę.
Obwieszczenie Wojewody [...] zawiadamiające o wszczęciu postępowania ukazało się w prasie lokalnej w dniu 17 marca 2009 r. oraz zostało podane do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w [...] w okresie od dnia 18 marca 2009 r. do dnia 2 kwietnia 2009 r. W wyniku braku uwag i zastrzeżeń od stron postępowania po upływie wyznaczonego terminu podanego w obwieszczeniu, Wojewoda [...] wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany.
Organ zawiadomił strony obwieszczeniem o wydaniu powyższej decyzji z poinformowaniem, iż w ciągu 14 dni od daty ukazania się obwieszczenia, strony mają prawo zapoznania się z jej treścią w Wydziale Infrastruktury [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Obwieszczenie Wojewody [...] ukazało się w prasie lokalnej w dniu 28 kwietnia 2009 r. oraz zostało podane do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w [...] w okresie od dnia 29 kwietnia 2009 r. do 14 maja 2009 r. Dzień 14 maja 2009 r. przyjmuje się jako ostateczny termin, w którym doręczono stronom obwieszczenie, a tym samym informację o wydanej decyzji Wojewody [...].
W dniu 16 listopada 2009r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek P. R. o udostępnienie informacji w sprawie wydanych decyzji administracyjnych dotyczących nieruchomości zajętych pod budowę ul. [...] w [...], stanowiącymi współwłasność wnioskującego. Pismem z dnia 22 stycznia 2010 r. Wojewoda [...] poinformował skarżącego o wydaniu w dniu [...] kwietnia 2009 r. W ocenie organu terminu tego nie można przyjąć jako momentu, w którym strona dowiedziała się o decyzji pozwolenia na budowę, biorąc pod uwagę, iż decyzja ta była wydana na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Zdaniem organu I instancji, skarżący nie zachował terminu jednego miesiąca od dnia, kiedy stronie doręczono obwieszczenie zawiadamiające o wydaniu decyzji. Strona bowiem nadała wniosek w dniu 25 lutego 2010 r., a więc po upływie jednego miesiąca od dnia 14 maja 2009 r., w którym zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych strona dowiedziała się o decyzji.
Przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. jest również niespełnienie wymogu zawartego w art. 10 § 1 k.p.a., czyli umożliwienia stronie wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym przed wydaniem decyzji pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] poprzez obwieszczenia zamieszczone w prasie lokalnej i wywieszenie ich na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta [...] zapewnił stronom zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. możliwość wzięcia udziału w toku postępowania przed wydaniem decyzji, jak również zawiadomił strony o wydaniu decyzji i poinformował o możliwości zapoznania się z jej treścią w określonym miejscu i czasie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Nową okolicznością według wnioskodawcy ma być orzeczenie Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 71/09 uchylające decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r., znak: [...] oraz decyzję tegoż Ministra z dnia [...] listopada 2008 r., znak[...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2008 r., w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnych z 1948 r. W stanie faktycznym sprawy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w ocenie organu, nie stanowi istotnej okoliczności, która skutkowałaby wydaniem decyzji o odmiennej treści. Podstawą przesądzającą o wydaniu wyżej oznaczonej decyzji o pozwoleniu na budowę była treść ostatecznej i prawomocnej decyzji lokalizacyjnej.
Głowny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania P. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. i umorzył w tym zakresie postępowanie organu I instancji; w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący swój przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w/w inwestycji wywodzi z tytułu własności nieruchomości opisanych w księgach wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...] nr [...], nr [...]. nr [...], nr [...]. W aktach sprawy znajdują się odpisy powyższych ksiąg, aktualne na dzień [...] października 2009 r., w których jako współwłaściciel opisanych w nich działek figuruje P. R..
Natomiast ze znajdujących się w aktach wydruków zupełnej treści ksiąg wieczystych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]., według stanu z chwili orzekania wynika, że w działach II tych ksiąg, na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...]września 2010 r., sygn. akt [...] w sprawie uzgodnienia treści w/w ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym w dziale II ksiąg w miejsce uprzednio wpisanych właścicieli, wpisano Skarb Państwa jako wyłącznego właściciela działek opisanych w księgach. Następnie na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] i z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] stwierdzających nabycie z mocy prawa mienia komunalnego, jako właściciela nieruchomości opisanych w księgach wieczystych nr [...], nr [...], wpisano Miasto [...].
Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, skarżący nie może swojego przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w/w inwestycji wywodzić z tytułu własności nieruchomości opisanych w księgach wieczystych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - prawo własności tych nieruchomości przysługuje Skarbowi Państwa oraz Miastu [...].
Warunkiem wznowienia w trybie wnioskowym postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. m. in. jest pochodzenie wniosku od strony postępowania. Jeżeli właściwy organ ustali, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot nieposiadający przymiotu strony postępowania, wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Z uwagi na fakt, że P. R.nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. z przyczyn podmiotowych niedopuszczalne jest wznowienie na jego wniosek w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją.
W ocenie organu odwoławczego należy uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia .. lutego w części dotyczącej rozpatrzenia wniosku P. R. o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i umorzyć w tym zakresie postępowanie organu I instancji, z uwagi na fakt, że zostało ono wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu.
Natomiast w odniesieniu do drugiej ze wskazanych przesłanek wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a organ wskazał, że odmowa wznowienia postępowania na przypadku oparcia wniosku o tę przesłankę nie może opierać się na ustaleniu, że podmiot składający wniosek o wznowienie postępowania nie posiada przymiotu strony.
Natomiast zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia stanowi postanowienie o wznowieniu postępowania. Stwierdzenie w kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmową uchylenia decyzji dotychczasowej .
W ocenie organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. twierdzenia odnoście niezachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania pozostają w oczywistej sprzeczności z rozstrzygnięciem decyzji. Jednak uchybienie to, z uwagi na prawidłowość podjętego przez W. W. rozstrzygnięcia w zakresie w jakim dotyczy ono wskazanej przez skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie uzasadnia uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P.R. wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nierozpoznanie w drugiej instancji wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności nieuwzględnienie, że skarżący uzyskał decyzję wydaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia [...] października 2011 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję tego Ministra z dnia [...] stycznia 2012 r., którymi stwierdzono nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Wojewody [...] w sprawie podpadania nieruchomości ziemskiej [...] pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, czym skutecznie zakwestionowano prawo własności Skarbu Państwa do nieruchomości, co skutkować powinno merytorycznym rozpoznaniem sprawy przez organ administracyjny II instancji.
W ocenie skarżącego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób lakoniczny i uproszczony podszedł do zmiany właściciela nieruchomości, której dotyczyła kwestionowana przez skarżącego decyzja - akceptując jako wyłączne dowody z odpisów Ksiąg Wieczystych, co naruszyło prawo skarżącego do obiektywnego i wszechstronnego rozważenia sprawy. Przez znaczną część czasu wnioskodawca był właścicielem nieruchomości, której dotyczy kwestionowana decyzja. Zarówno przed organem I instancji jak i II instancji skarżący uznany był w postępowaniu jako strona - składał wnioski, odwołania i zachowywał pełne prawa strony. Zakwestionowanie uprawnienia skarżącego do występowania w sprawie jako strona na etapie postępowania odwoławczego w związku ze zmianą treści we wpisie właściciela w Księdze Wieczystej prowadzonej dla nieruchomości - dokonane zostało bez wszechstronnego rozpoznania przyczyn zaistniałej zmiany wpisu co do właściciela nieruchomości. Wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2010 roku (sygn. akt: [...]) stanowił podstawę wpisu jako właściciela nieruchomości - Skarbu Państwa. Orzeczenie to zostało zaskarżone do Sądu Najwyższego przez skarżącego, jednakże do dnia dzisiejszego nie zostało ono definitywnie rozpoznane. Jednakże sama treść wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2010 r. wskazuje, że podstawą jego rozstrzygnięcia, a tym samym zanegowania prawa własności skarżącego do nieruchomości było istnienie w obrocie decyzji administracyjnych przewidujących nacjonalizację nieruchomości, której dotyczyła zaskarżona decyzja, na podstawie przepisów art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Decyzje z 1948 roku, dokonujące nacjonalizacji nieruchomości, na rzecz Skarbu Państwa zostały częściowo (w tym w zakresie nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja Wojewody [...] zatwierdzająca projekt budowy) unieważnione decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. podtrzymanej następnie decyzją tego Ministra z dnia [...] stycznia 2012 roku. W ocenie skarżącego przywołane decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi mają znaczenie nie tylko w kontekście prawa własności do działek objętych decyzją o pozwoleniu na budowę drogi, ale mają kluczowe znaczenie co do rozważań w zakresie legitymacji wnioskodawcy do uczestniczenia w postępowaniu jako strona.
Skarżący wskazuje ponadto, że bezkrytyczne oparcie się organu administracyjnego wyłącznie na samej zmianie treści prawa własności w księdze wieczystej, bez analizy okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, stoi w jawnej sprzeczności z zasadą obiektywnego rozpoznania sprawy czyli dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zwartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
W ocenie Sądu analizowana we wskazanym zakresie skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Przede wszystkim należy podkreślić, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie wznowieniowego postępowania, które jest postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną.
Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które organ przyjął, iż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w niniejszej sprawie należy uznać za prawidłowe.
Bezspornym jest, iż na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżącego ocenić należało w oparciu o art. 28 k.p.a. Wyjaśnić bowiem należy, iż w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego zgodnie, z którym stroną jest właściciel użytkownik wieczysty, zarządcy nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Został on bowiem wyłączony na mocy art. 11i ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Tak więc interes prawny skarżącego należało rozpatrywać szerzej w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W orzecznictwie przyjmuje się również, iż mieć interes prawny to tyle co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (wyrok NSA z 22.02.1984r., sygn. I SA 1748/83). Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99).
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98).
Tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to - zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania - powinien ten interes wykazać. Podmiot więc, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a., nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Jak wynika z akt sprawy, działki do których skarżący twierdził, iż posiada tytuł prawny stanowią obecnie własność Skarbu Państwa. Powyższe potwierdza wyrok Sądu Apelacyjnego Wydział I Cywilny w [...], sygn. akt [...] z dnia [...] września 2010 r. w oparciu, o który dokonano uzgodnienia treści ksiąg wieczystych [...], nr [...], nr [...], nr [...], [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy [...] – [...] w [...] z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez wpisanie w dziale II tych ksiąg wieczystych Skarbu Państwa jako wyłącznego właściciela do całości w miejsce aktualnie wpisanych właścicieli. Następnie na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] i z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] stwierdzających nabycie z mocy prawa mienia komunalnego, jako właściciela nieruchomości opisanych w księgach wieczystych nr [...], nr [...], wpisano Miasto [...].
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż na orzeczenie organu odwoławczego nie miał wpływu fakt, iż od powołanego wyroku skarżący wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, w przypadku gdy Sąd ten skargi nie rozpoznał. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym służącym do orzeczeń prawomocnych, tym samym nie wywołuje charakterystycznego dla środków odwoławczych (zwyczajnych) skutku suspensywnego w postaci wstrzymania uprawomocnienia się zaskarżonego danym środkiem orzeczenia. Tym samym zarzut skarżącego w trym zakresie uznać należało za bezzasadny.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w składzie orzekającym podziela, w postępowaniu administracyjnym zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Niewątpliwie wydanie wyroku Sądu Apelacyjnego miało wpływ na stan faktyczny sprawy, a organ odwoławczy ignorując go, dopuściłby się naruszenia dyspozycji art. 7 i 77 dalej k.p.a. Stąd też nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, iż na wcześniejszych etapach postępowania posiadał on przymiot strony, co miało mu zapewnić możliwości uczestniczenia w postępowaniu do chwili obecnej, mimo zmiany stanu prawnego dotyczącego nieruchomości.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Konsekwencjami tej zasady są dwa domniemania: po pierwsze - domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, i po drugie - domniemanie nieistnienia praw wykreślonych z księgi wieczystej.
W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, który dał podstawę do stwierdzenia, iż skarżący niebędący właścicielem nieruchomości nie mógł domagać się kontroli w trybie wznowieniowym decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę.
Ocena, iż określony podmiot nie posiada przymiotu strony i nie może skutecznie żądać wznowienia, powinna prowadzić do odmowy uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. z tym uzasadnieniem, iż brak przymiotu strony wyłącza konieczność merytorycznej oceny decyzji.
Za prawidłowe uznać należy także rozstrzygnięcie organu odwoławczego, którym uchylił decyzję I instancji w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i postępowanie umorzył. Brak było bowiem podstaw do badania wniosku opartego o przedmiotową przesłankę, który to nie pochodził od strony.
Mając na uwadze treść formułowanych zarzutów należy wskazać, iż organ odwoławczy, w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy - czym w zupełności wypełnił obowiązki wynikające z art. 7 i 77 i 80 k.p.a.
Z tych też względów, biorąc za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 1270 ze zm.) należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło