VII SA/Wa 1414/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-23
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki budynku letniskowego wydana bez określenia terminu wykonania rozbiórki jest ważna, a także czy organ prawidłowo ocenił dowody dotyczące terminu powstania budynku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę budynku jest ważna w części dotyczącej samego nakazu rozbiórki, jednak określenie terminu wykonania rozbiórki nie ma podstawy prawnej i w tej części decyzja jest nieważna. Ponadto organ prawidłowo ocenił dowody dotyczące terminu powstania budynku, odrzucając oświadczenie poprzedniego właściciela jako niewiarygodne.Stan faktyczny
W 1992 roku Kierownik Urzędu Rejonowego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na nieruchomości rolnej. Budynek ten został wzniesiony przez poprzedniego właściciela K.M. w lipcu 1992 roku, co potwierdzają dokumenty notarialne. M.K. nabył nieruchomość wraz z budynkiem w 2001 roku. Skarżący M.K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 1992 roku, podnosząc, że budynek powstał przed obowiązywaniem planu miejscowego, który zakazywał nowej zabudowy na tym terenie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z maja 2010 roku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] maja 2010r. ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r. nr [...].
Swoje rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 1992r. ([...]) Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] po rozpatrzeniu sprawy nielegalnej budowy budynku letniskowego w [...] na nieruchomości rolnej nr [...] stanowiącej własność K.M. nakazał rozbiórkę tegoż budynku i ustalił termin rozbiórki ( do dnia [...] października 1992r.).
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano że budynek został wzniesiony bez pozwolenia na budowę, a miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje nowej zabudowy na półwyspie [...], który jest objęty strefą ochrony środowiska przyrodniczego jeziora [...].
M.K. pismem z dnia [...] listopada 2007r. wniósł o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] sierpnia 1992r. Podniósł, że budynek letniskowy na nieruchomości rolnej o nr. ewid. [...] ( obecnie nr. [...]) został zbudowany przez ówczesnego właściciela K.M. latem roku 1991r.
Wówczas nie obowiązywał plan miejscowy ( zaczął obowiązywać od [...] grudnia 1992r).
Decyzją wydaną w I instancji ( z dnia [...] marca 2010r) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Kierownika Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1992r. w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki natomiast w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia jej nieważności.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ wojewódzki wskazał, że określenie terminu wykonania rozbiórki ( w rozstrzygnięciu z dnia [...] sierpnia 1992r.) nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W tej części decyzja została wydana bez podstawy prawnej, zaś w pozostałej części nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa.
Po ponownej analizie materiałów znajdujących się w aktach sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji.
Podkreślił, iż podstawę prawną decyzji Kierownika Rejonowego w [...] ( z dnia [...] sierpnia 1992r.) stanowił art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Z przepisu tego wynika, że organ prowadząc postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] sierpnia 1992r. powinien w pierwszej kolejności ocenić czy nie zachodzą przesłanki (wynikające z w/w przepisu) obligujące go do wydania nakazu rozbiórki, a mianowicie czy samowolnie wykonana inwestycja jest zgodna z planem przestrzennego zagospodarowania, czy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowanych dla otoczenia.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 1992r. została przeprowadzona kontrola dotycząca wybudowanego ( w całości) bez pozwolenia na budowę spornego budynku letniskowego, którego inwestorem był K.M.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż z aktu notarialnego Repertorium A NR [...] wynika, że inwestor nabył nieruchomość rolną nie zabudowaną o nr [...] i powierzchni 8 arów w dniu 6 lipca 1992r. ( od L. i A.G.).
Z w/w dokumentu, oraz z protokołu z kontroli z dnia [...] lipca 1992r., wynika bezspornie, że budowa spornego domku letniskowego przez K.M. miała miejsce w miesiącu lipcu 1992r.
Natomiast M.K. nabył w/w nieruchomość wraz z domkiem letniskowym od małż. M. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] maja 2001r. ( akt notarialny Repertorium A Nr [...]).
Z kolei z planu miejscowego wynika, że Półwysep [...] objęty jest strefą ochrony środowiska przyrodniczego jeziora [...], oraz że adaptuje się istniejącą zabudową letniskową i zagrodową bez możliwości rozbudowy. Plan miejscowy został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1991r. ogłoszoną w dzienniku urzędowym Województwa [...] nr [...] poz. [...].
W rozpatrywanym przypadku niezgodność samowolnie wykonanej inwestycji na terenie, który zgodnie z planem nie był przeznaczony pod zabudowę uzasadniała wydanie przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 1992r.
Decyzja ta w części dotyczącej nakazu rozbiórki jest więc zgodna z prawem. Jednak określenie w niej terminu wykonania rozbiórki nie znajduje podstaw w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, w szczególności w jej art. 37 ust. 1 pkt , co oznacza, iż w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki rażąco narusza w/w przepis. To zaś stanowi przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieważności tejże decyzji w części dotyczącej okerślenia terminu rozbiórki.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a dotyczących niewłaściwej oceny przez organ znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia poprzedniego właściciela, który stwierdził, że domek wybudował latem 1991r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z notarialnej umowy sprzedaży z dnia 6 lipca 1992r. wynikało, że małż. G. oświadczyli, że sprzedają K.M. niezabudowaną działkę gruntu o numerze [...].
Decyzję organu odwoławczego zaskarżył w całości M.K. zarzucając jej :
1) wadliwe omówienie zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności odmowę uznania oświadczenia poprzedniego właściciela nieruchomości o terminie zbudowania domku letniskowego jako przesłanki mającej decydujący wpływ na orzeczenie – zgodnie z uzasadnieniem wyroku WSA w Warszawie wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 920/08 tj. naruszenia art. 145 § 1 p 5 Kpa. i art. 7 i 77 Kpa.
2) naruszenie art. 78 Kpa bowiem na żądanie strony nie dopuszczono dowodu z oświadczenia poprzednika nieruchomości, a jest to okoliczność mająca znaczenie dla sprawy co spowodowało wadliwość uzasadnienia decyzji stosownie do wymogów art. 107§ 3 Kpa.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o:
1) uchylenie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1992r. w części nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego,
2) ponowne rozpatrzenie w całości zgromadzonego materiału dowodowego z uwzględnieniem przesłanek mających wpływ na orzeczenie tj. oświadczenia poprzedniego właściciela nieruchomości w odniesieniu do braku w dacie powstania samowoli budowlanej planu zagospodarowania przestrzennego oraz do zawartej w planie miejscowym klauzuli " Adaptuje się istniejącą zabudowę letniskową i zagrodową bez możliwości rozbudowy"
3) w trybie art. 78 § 1 dopuszczanie dowodu z oświadczenia poprzednika nieruchomości, bowiem przedmiotem postępowania jest okoliczności mająca znaczenie dla sprawy,
4) zwolnienie od kosztów postępowania w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem tak zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Podkreślenia wymaga, iż obie w/w decyzje podjęte zostały w postępowaniu nieważnościowym, którego celem była ocena decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1992r. ([...]), z tego tylko punktu widzenia czy spełnia ona jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa, czy też nie.
W ocenie organów obu instancji kwestionowana decyzja dotknięta jest jedynie częściowo wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. związaną z określonym w niej terminem wykonania nakazu rozbiórki.
Z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić. Orzecznictwo sądowe w tym przywołany przez organ I instancji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 1999r., sygn akt IV SA 335/96 – lex nr 47794 stoi bowiem na stanowisku, że określenie w decyzji rozbiórkowej terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego nie znajduje podstawy w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. nr 38/1974 poz 229).
Oznacza to, że decyzja o której mowa naruszała w sposób rażący art. 37 ust 1 w/w. ustawy.
W pozostałym zakresie nie tylko nie naruszyła ona prawa w sposób rażący ale i nie naruszyła go w ogóle.
Wiązało się to w szczególności z tym, iż organ wbrew sugestiom skarżącego w sposób prawidłowy ocenił dowody dotyczące okresu, w którym wzniesiono sporny domek letniskowy. Ocena ta jest wyrazem akceptacji zasad logiki i doświadczenia życiowego oraz właściwego rozważenia treści znajdujących się w akcie notarialnym z dnia [...] lipca 1992r. ( Repertorium A Nr [...]). Otóż wynika z niego, że poprzednik prawny skarżącego K.M. zakupił tegoż dnia ( od L. i A.G.) nieruchomość rolną nie zabudowaną stanowiącą działkę o nr [...].
W tym, stanie rzeczy nie sposób było dać wiarę tak skarżącemu jak i K.M., który twierdził, że domek został zbudowany przez K.M. latem 1991r. Oznacza to, iż oświadczenie K.M. z dnia [...] sierpnia 2007r. zostało przez organy zasadnie odrzucone jako niewiarygodne.
Zdaniem sądu przedstawiono je wyłącznie na użytek postępowania legalizacyjnego.
Wykazanie przez skarżącego, iż budynek został wzniesiony latem 1991r. miało kapitalne znaczenie albowiem plan miejscowy zatwierdzony uchwalą nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] listopada 19991r. ( dz. urzędowy Województwa [...] nr [...] z 1991r. poz. [...]) nie przewidywał nowej zabudowy na półwyspie [...] ( nowej tzn. realizowanej po dniu wejścia w życie uchwały zatwierdzającej plan miejscowy).
Przewidywał natomiast jedynie adaptacje zabudowy letniskowej i zagrodowej, ale już istniejącej. To znaczy takiej, która została już zrealizowana, nie zaś takiej, której w ogóle jeszcze nie było, ani takiej, która była w fazie realizacji.
Zdaniem Sądu tak ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego jak i wnioski wysnute na ich podstawie były prawidłowe. Prawidłowa była również zaprezentowana ocena prawna.
Powoływanie się przez skarżącego na uzasadnienie wyroku wydanego przez tut. Sąd w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 920/08 jest o tyle bez znaczenia, że organ dokonał postulowanej w tymże uzasadnieniu oceny oświadczenia K.M. z dnia [...] sierpnia 2007r. ( zob. str. 4 uzasadnienia tegoż wyroku). Niejako na marginesie powyższych rozważań przypomnieć wypada, iż sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji. Nie czynią natomiast własnych ustaleń faktycznych, oraz nie dokonują własnej oceny tychże ustaleń.
Z tego też względu wnioski zawarte w skardze dotyczące ponownego rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz przeprowadzenia dowodów w trybie art. 78 § 1 Kpa nie mogły zostać uwzględnione.
Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło