VII SA/Wa 1414/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. S. i P. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala VIISA/Wa 1414/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r.. Nr [...]. znak: [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu wniosku T. S. i P. S., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r.. Nr [...]. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i A. S., wspólnikom spółki jawnej "G.", pozwolenia na przebudowę części stropu pomiędzy mieszkaniem nr 2, a lokalem usługowym w przyziemiu budynku położonego przy ul. P. [...] we W. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że wnioskodawcy T. S. i P. S. wywodzili swój interes prawny z tytułu przysługującego im prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się na IV kondygnacji budynku wielorodzinnego, położonego we W. przy ul. M.. J. P. [...] (na działce nr ewid. [...]. stanowiącej własność Gminy Miejskiej W.). Przesłanką rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ, iż skarżący nie posiadają interesu prawnego by wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r.. Nr [...]. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i A. S., wspólnikom spółki jawnej ..G.", pozwolenia na przebudowę części stropu pomiędzy mieszkaniem nr [...]a lokalem usługowym w przyziemiu budynku położonego przy ul. P. [...] we W., Jak wynika z akt sprawy, właścicielami lokalu użytkowego oraz lokalu mieszkalnego są inwestorzy. Właścicielem budynku są zaś właściciele poszczególnych lokali, w tym skarżacy, które tworzą wspólnotę mieszkaniową. Na postanowienie organu wojewódzkiego T. S. i P.S. reprezentowany przez T. S.. wnieśli zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. utrzymał je w mocy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu przypomniał, że zgodnie z ustawą o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994r., sprawami wspólnoty mieszkaniowej, w myśl art.21 ust.1, kieruje zarząd. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej reprezentuje tę wspólnotę na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą oraz poszczególnymi właścicielami lokali. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił również, że z przepisu art. 21 ust. 1 w/w ustawy, zamieszczonego w rozdziale 4 ustawy (..Zarząd nieruchomością wspólną"), podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty jest jej zarząd. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Zdaniem organu ,nie budzi wątpliwości, że z powyższego unormowania wynika, iż podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części nieruchomości wspólnej (co ma miejsce w analizowanym przypadku), jest wspólnota, reprezentowana przez zarząd. Skoro bowiem ustawodawca jednoznacznie przewidział, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem uprawnionym do udziału w postępowaniu jest wspólnota reprezentowana przez zarząd, to nie można stwierdzić, iż prawo to przysługuje jednocześnie wszystkim jej członkom. Tym samym, prawa do samodzielnego udziału (tj. obok wspólnoty) w postępowaniu administracyjnym członek wspólnoty nie może wywodzić jedynie z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, projektowana rozbudowa nie obejmuje swym zakresem lokalu mieszkalnego nr [...]. znajdującego się na [...] kondygnacji budynku wielorodzinnego, położonego we W. przy ul. M.. J. P. [...]. Położenie powyższego lokalu oraz charakter zamierzonych prac wyklucza uznanie, że sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości korzystania z lokalu nr [...]. które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Reasumując, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że P. S. i T. S. nie są legitymowani do skutecznego kwestionowania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r.. Nr [...]. Ich interesu prawnego nie można wywodzić również z przy sługującego jej prawa współwłasności nieruchomości wspólnej. Skoro decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] nie dotyczy indywidualnego interesu prawnego ani obowiązku P. S. i T. S. - to zdaniem organu, stosownie do treści art. 28 Kpa. nie mogą oni być uznani za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji o pozwoleniu na budowę. W skardze skierowanej do Sądu skarżący T. S.w imieniu swoim oraz P. S. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Wojewody D. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...]z dnia [...].10.2001 r - art. 28 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że T. S. i P.S. nie wykazali interesu prawnego poprzez przyjęcie, że interesu prawnego P. S. i T. S. do udziału w przedmiotowej sprawie nie można wywodzić z samego faktu doręczenia im decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r., Nr [...] oraz przyjęcie, że warunkiem uznania podmiotu uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzi w uprawnienia dotyczące korzystania z niego; - naruszenie art. 6 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 21994r. o własności lokali poprzez przyjęcie, że co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty jej zarząd. Nadto Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez Organ istotnej okoliczności, że stroną postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r., Nr [...] byli wszyscy właściciele lokali w nieruchomości budynkowej przy ul. P. [...] w tym także P.S. właściciel lokalu nr [...] zawiadomieni o wszczęciu postępowania administracyjnego, o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem, jak nakazuje dyspozycja art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), uznał, że zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie wydane na podstawie przepisu art. 61 a § 1 k.p.a. jest zgodne prawem. Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej wpłynie takie żądanie. Pierwsza z tych przesłanek,na którą powoływały się organy, ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby nie będącej stroną postępowania. Wnioskodawcy T. S. i P.S. domagając się wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podnieśli, ę swój interes prawny wywodzą nie tylko z tytułu przysługującego im prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się na [...] kondygnacji budynku wielorodzinnego, położonego we W. przy ul. M. J. P. [...] (na działce nr ewid. [...]. stanowiącej własność Gminy Miejskiej W.) lecz również z faktu uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dot. przebudowy lokalu przez M. i A. S. Z projektu budowlanego wynika, że planowane roboty budowlane polegają na przebudowie części stropu pomiędzy lokalem mieszkalnym nr [...] (należącym do "G." – M. S. A. S. Spółka Jawna - Księga Wieczysta [...]), a lokalem niemieszkalnym - usługowym nr [...] "B" (należącym do G." – M. S., A. S. Spółka Jawna - Księga Wieczysta [...]). Obejmują one swoim zakresem przebudowę pomieszczenia mieszczącego salę sprzedaży i kasy walutowej, polegającą na zwiększeniu wysokości użytkowej lokalu nr [...] z 2,20 m do 2,50 m, przy równoczesnym zachowaniu wysokości 2,50 m pomieszczenia mieszkalnego znajdującego się bezpośrednio nad przebudowywaną częścią kantoru. W ocenie organów którą to ocenę podziela również Sąd, projektowana rozbudowa nie obejmuje swym zakresem lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się na [...] kondygnacji budynku wielorodzinnego, położonego we W. przy ul. M. J. P. [...]. Położenie powyższego lokalu oraz charakter zamierzonych prac wyklucza zatem uznanie, że sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości korzystania z lokalu nr [...], które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W takich więc przypadkach podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu zarówno administracyjnym, jak i sądowym dotyczącym przebudowy części obiektu jest wspólnota mieszkaniowa. W sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części wspólnej nieruchomości, za nieuzasadnione należy uznać żądanie każdego członka tej wspólnoty o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony (uczestnika postępowania). W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazali, żeby przysługiwała im legitymacja materialnoprawna, pozwalająca na uznanie, że są podmiotami uprawnionymi do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego nawet jeśli brali udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia na przebudowę lokali. Do uznania za stronę postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r.. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i A. S., pozwolenia na przebudowę części stropu pomiędzy mieszkaniem nr [...], a lokalem usługowym w przyziemiu budynku położonego przy ul. P. [...] we W., nie wystarczy powoływanie się tylko na fakt bycia uczestnikiem postępowania zwykłego jako właściciela jednego z lokali w budynku przy ul. P. [...] we W., czy na fakt udziału w postępowaniu administracyjnym właścicieli innych lokali wchodzących w skład tej nieruchomości. Należy wskazać, iż na sytuację prawną właściciela lokalu wpływa przede wszystkim przynależność właściciela lokalu do wspólnoty mieszkaniowej, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości - art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr, 80, poz. 903, ze zm.). Wspólnota z kolei jest podmiotem, którego uprawnienia wprost wpływają na zakres uprawnień właścicieli lokali tworzących tę wspólnotę. Zatem, stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy, to zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Wspólnota mieszkaniowa uzyskuje status strony postępowania z samego faktu, że postępowanie administracyjne dotyczy nieruchomości, która sąsiaduje z nieruchomością, na której znajduje się budynek wspólnoty. Członkowie wspólnoty w sprawach jej dotyczących nie występują samodzielnie, bowiem należy to do kompetencji zarządu. W stosunkach zewnętrznych odnoszących się do części wspólnych, wspólnotę reprezentuje jej zarząd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 858/06, niepubl.) A zatem, podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu zarówno administracyjnym, jak i sądowym jest wspólnota mieszkaniowa. W sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części wspólnej nieruchomości, za nieuzasadnione należy uznać żądanie członka tej wspólnoty o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony (uczestnika postępowania). Przepis art. 22 ustawy o własności lokali stanowi, że czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie, jednakże do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali, wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności, oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do dokonania tej czynności. Udział w postępowaniu administracyjnym w sprawie o pozwolenie na budowę w roli strony (ale nie inwestora) uważany jest za czynność zwykłego zarządu. Zatem do czynności takich upoważniony jest zarząd (bez konieczności posiadania specjalnego upoważnienia od wspólnoty mieszkaniowej w postaci uchwały) lub upoważniona przez zarząd osoba fizyczna, stosownie do przepisu art. 33 k.p.a. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że z powyższych unormowań wynika, iż podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części nieruchomości wspólnej (co ma miejsce w analizowanym przypadku), jest wspólnota, reprezentowana przez zarząd (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1171/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 09 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1181/12). Z powyższych rozważań wynika również, że tytuł prawny do lokalu nie powoduje automatycznie przyznania jego właścicielom statusu strony w postępowaniu administracyjnym a w tym przypadku w sprawie o pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie części stropu pomiędzy mieszkaniem nr [...] a lokalem usługowym w przyziemiu budynku położonego przy ul. P. [...] we W. Interes prawny bowiem jest kategorią zobiektywizowaną i musi się łączyć z wykazaniem potrzeby realnie istniejącej w danej sprawie ochrony prawnej. Warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że P. S. i T. S. nie są legitymowani do skutecznego kwestionowania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r., Nr [...], znak: [...] bowiem Ich interesu prawnego nie można wywodzić wyłącznie z przysługującego jej prawa współwłasności nieruchomości wspólnej i uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dot. przebudowy lokalu przez M. i Ad. S. skoro w/w decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2001 r., nie dotyczy indywidualnego interesu prawnego Skarżących. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i dlatego na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.