VII SA/Wa 1414/25

WyrokWSA w Warszawie2026-01-15

Skład orzekający: Michał Podsiadło, Bogusław Cieśla, Szczepan Borowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Edukacji utrzymująca w mocy decyzję Kuratora Oświaty nakazującą usunięcie uchybień w szkole policealnej, wydana na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa oświatowego, jest zgodna z prawem, jeśli dyrektor szkoły zarzuca naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i nieproporcjonalność nałożonych obowiązków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Edukacji, utrzymująca w mocy decyzję Kuratora Oświaty nakazującą usunięcie uchybień w szkole policealnej, została wydana zgodnie z prawem. Stwierdzone uchybienia, dotyczące m.in. dokumentacji, kwalifikacji nauczycieli i organizacji kształcenia, miały istotny charakter i uzasadniały zastosowanie art. 56 ust. 1 Prawa oświatowego. Wydanie decyzji było proporcjonalną reakcją na powtarzające się ignorowanie zaleceń nadzoru pedagogicznego i nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ani Konstytucji.
Stan faktyczny
Dyrektor Publicznej Szkoły Policealnej zaskarżył decyzję Ministra Edukacji, która utrzymała w mocy decyzję Kuratora Oświaty nakazującą usunięcie uchybień w działalności szkoły. Uchybienia dotyczyły m.in. prowadzenia dokumentacji, zatrudniania nauczycieli bez wymaganych kwalifikacji oraz organizacji kształcenia. Dyrektor zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, brak pogłębienia zaufania do organów państwa, nieproporcjonalność decyzji oraz dowolną ocenę materiału dowodowego. Minister Edukacji utrzymał w mocy decyzję Kuratora, wskazując na trwały i powtarzalny charakter uchybień.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Michał Podsiadło (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Szczepan Borowski, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Dyrektora Publicznej Szkoły Policealnej "[...]" w W. na decyzję Ministra Edukacji z dnia 31 lipca 2024 r. znak: DKOTC-WNP.4092.65.2024.TD w przedmiocie usunięcia uchybień oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z 31 lipca 2024 r. znak: DKOTC-WNP.4092.65.2024.TD, Minister Edukacji utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Kuratora Oświaty z 12 marca 2024 r. nr 104/2024 w przedmiocie usunięcia uchybień. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. W dniach 20 i 26 kwietnia 2023 r. w Publicznej Szkole Policealnej [...] we W. (dalej: Szkoła) przeprowadzono kontrolę realizacji zaleceń wydanych w wyniku kontroli doraźnych: z 7 listopada 2022 r., 19 listopada 2022 r., 3 grudnia 2022 r. i 9 lutego 2023 r. W efekcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że Szkoła podjęła działania służące realizacji zaleceń dotyczących: dostosowania bazy dydaktycznej i jej wyposażenia do wymagań określonych w podstawach programowych dla zawodów, w których kształci szkoła, dostosowania formy dziennika lekcyjnego do specyfiki kształcenia (w tym oceniania) w szkole policealnej, uzupełnienia zapisów statutu szkoły o uregulowania dotyczące kształcenia zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia praktycznego, uwzględnienia szczególnych uwarunkowań związanych z kształceniem w kwalifikacji SPO.01 i SPO.05, poprawności wydawanych zaświadczeń o ukończeniu kwalifikacyjnego kursu zawodowego, "dalej KKZ" i sporządzania protokołów z przeprowadzonego zaliczenia na KKZ. Jednocześnie, kontrola wykazała, że szkoła nie zrealizowała zaleceń dotyczących: wprowadzenia stosownych zmian w arkuszu organizacji szkoły (z uwzględnieniem KKZ), dostosowania wymiaru godzin obowiązkowych zajęć kształcenia zawodowego (teoretycznego i praktycznego) w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy do wymiaru określonego przepisami prawa, podziału słuchaczy na grupy na zajęciach praktycznej nauki zawodu, przydziału nauczycielom godzin zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, prowadzenia dokumentacji organizacji kształcenia na KKZ zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, opracowania programów nauczania z uwzględnieniem wszystkich elementów określonych w przepisach prawa, planowania i organizowania (w tym dokumentowania) obowiązkowych zajęć z zakresu kształcenia zawodowego praktycznego, stosowania zasad częstotliwości organizowania zajęć na KKZ realizowanych w formie zaocznej, organizowania i dokumentowania obowiązkowych zajęć z zakresu kształcenia zawodowego praktycznego (realizowanych w formie stacjonarnej), zapewnienia słuchaczom optymalnych warunków uczenia się ze szczególnym uwzględnieniem higieny pracy umysłowej i możliwości aktywnego udziału w więcej niż jednym KKZ, rzetelnego przekazywania informacji okręgowej komisji egzaminacyjnej, przekazywania okręgowej komisji egzaminacyjnej wykazu uczestników zamierzających przystąpić do egzaminu zawodowego na podstawie złożonych deklaracji, zastosowania właściwego wzoru deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej w KKZ, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed pierwszym dniem terminu głównego egzaminu zawodowego. 2.2. W związku z tym ponownie wydano zalecenia dotyczące: powiadamiania organu sprawującego nadzór pedagogiczny o sposobie realizacji zaleceń w terminie 30 dni od dnia otrzymania zaleceń, opracowania zmian do zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły z uwzględnieniem zapisów art. 110 ust. 2a ustawy – Prawo oświatowe (dalej: u.p.o.) oraz § 17 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, dostosowania wymiaru godzin obowiązkowych zajęć kształcenia zawodowego (teoretycznego i praktycznego) w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy do wymiaru określonego w załączniku nr 12 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, dokonywania podziału słuchaczy na grupy na zajęciach praktycznej nauki zawodu, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 120 ust. 4 u.p.o., zatrudniania i przydzielania nauczycielom godzin zajęć zgodnie z kwalifikacjami określonymi w § 3 ust. 1 i 2 oraz w § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, prowadzenia dokumentacji dla KKZ zgodnie z § 24 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, opracowania programów nauczania dla KKZ zgodnie z wymaganiami określonymi w § 25 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, prowadzenia zajęć praktycznych zgodnie z § 23 ust. 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, organizowania kształcenia na KKZ w formie zaocznej zgodnie z § 23 ust. 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, organizowania zajęć dla słuchaczy KKZ w sposób, zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy i nauki, stosownie do zapisów § 23 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych oraz możliwość uczestnictwa we wszystkich zajęciach wynikających z realizacji programu nauczania, stosownie do zapisów § 54 ust. 1 pkt. 1 lit. b. Statutu Szkoły Policealnej [...] we W., przyjmowania od uczestników KKZ deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego w terminie, o którym mowa w § 6 ust. 15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie i zgodnie z wzorem określonym w ogłaszanym każdego roku w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej komunikacie w sprawie informacji o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego. 2.3. Pismem z 28 czerwca 2023 r. M. Ż. poinformowała Lubelskiego Kuratora Oświaty (dalej: Kurator, organ I instancji) o sposobie realizacji zaleceń wydanych w wyniku kontroli doraźnej przeprowadzonej 20 i 26 kwietnia 2023 r.; Do pisma dołączono sporządzony przez A. O., a zatwierdzony przez M. Ż. dokument o nazwie: "Arkusz organizacyjny Publicznej Szkoły Policealnej [...] we W. na rok szkolny 2022/2023". Przedłożone plany zajęć dla oddziałów szkoły policealnej kształcącej w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy wskazują, że wymiar godzin obowiązkowych zajęć kształcenia zawodowego (teoretycznego i praktycznego) dostosowano do wymiaru określonego w załączniku nr 12 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. 2.4. W dniu 9 listopada 2023 r. przeprowadzono kontrolę doraźną, podczas której nie potwierdzono realizacji zaleceń dotyczących: – opracowania zmian do arkusza organizacji szkoły z uwzględnieniem zapisów art. 110 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe oraz § 17 ust. 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, – zatrudniania i przydzielania nauczycielom godzin zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, – prowadzenia dokumentacji dla KKZ zgodnie z § 24 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, - opracowania programów nauczania dla KKZ zgodnie z wymaganiami określonymi w § 25 cyt. rozporządzenia, – organizowania zajęć dla słuchaczy KKZ w sposób zapewniający możliwość uczestnictwa we wszystkich zajęciach wynikających z realizacji programu nauczania, – przyjmowania od uczestników KKZ deklaracji zgodnie z wzorem określonym w ogłaszanym każdego roku na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej komunikacie w sprawie informacji o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego, – podziału słuchaczy na grupy na zajęciach praktycznej nauki zawodu. Pismem z 20 listopada 2023 r. do dyrektora szkoły zostały przesłane 2 egzemplarze protokołu kontroli przeprowadzonej 9 listopada 2023 r. z prośbą o podpisanie protokołu kontroli, parafowanie każdej ze stron oraz odesłanie 1 egzemplarza protokołu do Kuratorium w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Pismo zostało odebrane w dniu 6 grudnia 2023 r. Dyrektor Szkoły nie podpisała protokołu i w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania nie złożyła wyjaśnień dotyczących przyczyny odmowy podpisania protokołu. W piśmie z 7 grudnia 2023 r. Dyrektor Szkoły zgłosiła zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole kontroli, które nie zostały uwzględnione w całości, o czym dyrektor szkoły została powiadomiona pismem z 19 grudnia 2023 r. W związku z tym, pismem z 9 lutego 2024 r., Dyrektor Szkoły została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji polecającej usunięcie uchybień. 2.5. Decyzją z 12 marca 2024 r. nr 104/2024, wydaną na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm., dalej u.p.o.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), Kurator polecił Dyrektorowi Szkoły usunięcie, w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, uchybień stwierdzonych podczas kontroli doraźnej przeprowadzonej w tej placówce 9 listopada 2023 r., tj.: 1) opracować zmiany do zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły z uwzględnieniem zapisów art. 110 u.p.o. oraz § 17 ust. 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2023 r. poz. 2736), 2) zatrudnić i przydzielić nauczycielom godziny zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami określonymi w § 3 ust. 1 i 2 oraz w § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. , w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2023 r. poz. 2102), 3) prowadzić dokumentację kwalifikacyjnego kursu zawodowego zgodnie z § 25 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 października 2023 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2175), 4) dostosować realizowane na kwalifikacyjnych kursach zawodowych programy nauczania do wymagań określonych w § 26 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 października 2023 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2175), 5) organizować zajęcia dla słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych w sposób zapewniający możliwość uczestnictwa we wszystkich zajęciach wynikających z realizacji programu nauczania, stosownie do zapisów § 54 ust. 1 pkt. 1 lit. b Statutu Szkoły, 6) przyjmować od uczestników kwalifikacyjnych kursów zawodowych deklaracje przystąpienia do egzaminu zawodowego, o których mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (Dz. U z 2019 r. poz. 1707 z późn. zm.) zgodnie ze wzorem określonym w ogłaszanym każdego roku w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej komunikacie w sprawie informacji o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego (art. 9a ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty; 7) prowadzić zajęcia dydaktyczne w miejscu wskazanym w zezwoleniu na założenie szkoły, stosownie do zapisów § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 31), 8) dokonać podziału słuchaczy na grupy na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego i praktycznej nauki zawodu, stosownie do zapisów § 7 ust. 1 pkt 4 i 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania (Dz. U. z 2024 r. poz. 80). 2.6. W odwołaniu od tej decyzji, Dyrektor Szkoły zarzucił niemożność skorzystania z prawa do zapoznania się z aktami sprawy z powodu działań wizytatora, który miał działać na szkodę szkoły. Podniesiono, że wizytator ten miał być inicjatorem postępowań karnych i dyscyplinarnych wobec dyrektora szkoły, które zostały umorzone lub zakończone uniewinnieniem dyrektora. 2.7. Utrzymując w mocy ww. decyzję organu I instancji - uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – Minister Edukacji (dalej: Minister, organ odwoławczy) stwierdził, że uchybienia Dyrektora Szkoły miały charakter trwały i powtarzalny, co uzasadniało wydanie decyzji przez Kuratora. 2.7.1. Organ odwoławczy podkreślił, że powyższa decyzja organu I instancji została wydana wobec trzykrotnego uniemożliwienia (29 września, 5 października oraz 3 i 4 listopada 2023 r.) wizytatorom Delegatury w C. Kuratorium Oświaty w L. podjęcia czynności kontrolnych w Publicznej Szkole Policealnej dla Dorosłych [...] we W. w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego oraz wobec dwukrotnego nieprzekazania informacji i danych dotyczących działalności tej szkoły w związku z pismami dyrektora Delegatury w C. Kuratorium Oświaty w L., który działając na podstawie § 4a ww. rozporządzenia, zwracał się do dyrektora tej szkoły o przekazanie do Delegatury w C. Kuratorium Oświaty w L. w informacji i danych dotyczących działalności tej szkoły (pisma z 8 listopada 2023 r. i 4 grudnia 2023 r.). Uznano zatem, że decyzja organu I instancji była wynikiem stwierdzenia istotnych i trwałych uchybień w działalności Szkoły, które nie zostały usunięte pomimo wcześniejszych zaleceń. Wskazane uchybienia obejmowały m.in. niezgodne z przepisami prowadzenie dokumentacji, zatrudnianie nauczycieli bez wymaganych kwalifikacji oraz brak realizacji zaleceń wydanych podczas wcześniejszych kontroli. Ustalenia te były poparte dowodami zebranymi podczas licznych kontroli przeprowadzonych przez zespół wizytatorów. 2.7.2. Minister stwierdził, że Dyrektor Szkoły wielokrotnie nie realizował zaleceń wydanych na podstawie art. 55 ust. 4 u.p.o. Brak realizacji tych zaleceń potwierdzały kontrole doraźne przeprowadzone w celu sprawdzenia ich realizacji. Ponadto dyrektor nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 55 ust. 6 pkt 1 u.p.o., polegającego na powiadomieniu organu sprawującego nadzór pedagogiczny o sposobie realizacji zaleceń. Dodano, że w odwołaniu dyrektor szkoły nie odniósł się merytorycznie do stwierdzonych uchybień, a jego zarzuty dotyczyły niechęci wizytatora. Wskazywał przy tym, że wymieniony pracownik Kuratorium brał udział we wszystkich czynnościach procesowych i był jednym z inicjatorów postępowań karnych i dyscyplinarnych wymierzonych przeciwko Szkole, jak również skierowała wniosek do prokuratury o podjęcie śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień służbowych przez wizytatora. Minister nie stwierdził jednak podstaw do wyłączenia tego pracownika od udziału w sprawie, albowiem we wszystkich czynnościach wymienionych w odwołaniu od decyzji wskazany wizytator występował zawsze jako pracownik organu. Ponadto wszystkie kontrole przeprowadzane były przez zespół wizytatorów, a działania wizytatora były zgodne z przepisami prawa, co potwierdzały dowody i dokumentacja zgromadzona w trakcie kontroli. Natomiast dyrektor szkoły nawet nie podjął próby wyjaśnienia, czy zrealizował wydane mu w wyniku kontroli zalecenia, których dotyczyła zaskarżona decyzja Kuratora i dlaczego nie poinformował o tym organu nadzoru pedagogicznego. 3. W skardze na ww. decyzję Ministra Edukacji, Dyrektor Szkoły wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: 1) art. 56 ust. 1 u.p.o. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 31 ust 3 Konstytucji RP poprzez nie tylko brak pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa, ale wprost podburzenie tego zaufania poprzez utrzymanie w mocy decyzji nieproporcjonalnej i niekoniecznej, wydanej z nadużyciem instytucji uznania administracyjnego, albowiem wydawanie decyzji w tym trybie nie jest obligatoryjne i nie było konieczne przy zarzucanych w niniejszej sprawie uchybieniach organu prowadzącego; 2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nieuwzględnieniu argumentacji skarżącej podniesionej w toku sprawy i w odwołaniu i jej słusznego interesu oraz także interesu społecznego odnoszonego zarówno do słuchaczy Szkoły, jak i szerszej lokalnej społeczności, której Szkoła daje możliwości kształcenia, oraz na dowolnej ocenie tegoż materiału dowodowego; 3) art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym sporządzeniu uzasadnienia i niezgodnie z wymogami wynikającymi z tego ostatniego przepisu, w tym jedynie pobieżne przytoczenie okoliczności związanych z działaniem wizytatora, które w ocenie skarżącej wskazywały na brak koniecznej obiektywności działania urzędników państwowych w tej sprawie; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i wynikowo art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kuratora w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o umorzeniu postępowania. 4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony przez orzekające w sprawie organy. 6. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 56 ust. 1 u.p.o., z którego wynika, że jeżeli szkoła lub placówka albo organ prowadzący prowadzi działalność z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy lub ustawy o systemie oświaty albo rozporządzeń wydanych na ich podstawie, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić, w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie. 6.1. W ocenie Sądu, zastosowany w niniejszej sprawie przepis stanowi istotny element w katalogu kompetencji organu nadzoru pedagogicznego. Jak wynika z art. 55 ust. 1 u.p.o., nadzór pedagogiczny polega na 1) obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; 2) ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; 3) udzielaniu pomocy szkołom i placówkom, a także nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych; 4) inspirowaniu nauczycieli do poprawy istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu innowacyjnych działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów. W art. 55 ust. 2 u.p.o. przewidziano, że nadzorowi pedagogicznemu podlega w szczególności: 1) posiadanie przez nauczycieli wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przydzielonych im zajęć; 2) realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania; 3) przestrzeganie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, a także przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki; 4) przestrzeganie statutu szkoły lub placówki; 5) przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach; 6) zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. 6.2. Z przepisów tych wynika zatem, że "nadzór pedagogiczny sprowadza się do stałego i systematycznego badania przez powołane do tego osoby lub organy stanu, warunków i efektów prowadzonej przez szkoły i placówki działalności statutowej oraz do wywierania wpływu przez te osoby lub organy na nadzorowane jednostki w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań ustawowych i statutowych tych ostatnich" (M. Pilich [w:] A. Olszewski, M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2022, art. 55). Wobec tego uprawnienie, z którego skorzystał Kurator wydając ww. decyzję stanowiło formę wywierania wpływu na Szkołę w celu zapewnienia prawidłowej realizacji jej zadań ustawowych i statutowych. 6.3. Zdaniem Sądu, wytknięte przez organ I instancji uchybienia mieściły się w zakresie zastosowania art. 56 ust. 1 u.p.o., albowiem wymienione w nich okoliczności dotyczyły naruszenia przepisów ustawy – Prawo oświatowe oraz rozporządzeń wydanych na jej podstawie. – Pierwsze polecenie dotyczyło stwierdzonego naruszenia art. 110 u.p.o., który przewiduje, że arkusz organizacji szkoły opracowuje dyrektor szkoły (nie zaś nauczyciel niepełniący takiej funkcji), a następnie zatwierdza organ prowadzący (nie zaś dyrektor szkoły), po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Zawarto przy tej okazji przypomnienie, że w świetle § 17 ust. 12 rozporządzenia MEN z 28.02.2019 r., w przypadku wprowadzenia zmian do zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły lub przedszkola po dniu 30 września, organ prowadzący szkołę lub przedszkole zatwierdza te zmiany w terminie 7 dni roboczych od dnia ich otrzymania. Tymczasem na dokumentacji przedłożonej organowi nadzoru pedagogicznego brak było adnotacji dotyczących daty sporządzenia arkusza i jego zatwierdzenia przez organ prowadzący szkołę, co w oczywisty sposób wykluczało możliwość kontroli przestrzegania przez szkołę ww. przepisów. – Drugie polecenie było następstwem ustalenia braku zgodności przydziału zajęć dydaktycznych z kwalifikacjami nauczyciela, wymaganymi do prowadzenia tych zajęć, w tym brak dokumentów potwierdzających posiadanie przygotowania pedagogicznego, względnie brak dokumentu zgody organu prowadzącego na zatrudnienie bez kwalifikacji. Ustalenia w tym zakresie upoważniały organ nadzoru pedagogicznego do "przypomnienia" stronie skarżącej o wymogu zatrudnienia i przydzielenia nauczycielom zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami określonymi w § 3 ust. 1 i 2 oraz w § 6 rozporządzenia MEN z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. poz. 2102). – Trzy kolejne polecenia dotyczyły kwalifikacyjnego kursu zawodowego (KKZ) i odwoływały się do konieczności przestrzegania przepisów rozporządzenia MEN z dnia 6 października 2023 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. poz. 2175), w tym odnoszące się do zawartości obowiązkowej dokumentacji KKZ (§ 25). Ustalono bowiem, że w dziennikach zajęć dla KKZ realizowanych w roku szkolnym 2023/2024 nie udokumentowano realizacji teoretycznych przedmiotów zawodowych prowadzonych w formie zajęć online, a ponadto w dziennikach zajęć dla KKZ potwierdzono wpisami przeprowadzenie zajęć praktycznych (w formie stacjonarnej), nie odnotowano jednak frekwencji słuchaczy na tych zajęciach, nie wskazano liczby godzin zajęć z danego przedmiotu. Poza tym, analiza harmonogramów zajęć realizowanych na KKZ w roku szkolnym 2023/2024 wskazywała na jednoczesne prowadzenie zajęć teoretycznych (online) i praktycznych (stacjonarnie) dla KKZ SPO.03 i SPO.04, podczas gdy listy słuchaczy w dziennikach zajęć wskazują przypadki, kiedy uczestnikami obydwu kursów są ci sami słuchacze. Poza tym, programy nauczania dla KKZ SPO.03 i SPO 04 nie zawierały: czasu trwania kursu, wymagań wstępnych dla uczestników, sposobów i form przeprowadzenia zaliczenia, co stanowiło naruszenie (§ 26 ww. rozporządzenia). – Z harmonogramów zajęć wynikało ponadto, że kształcenie na KKZ w zakresie kwalifikacji SPO.03 i SPO.04 w formie zajęć praktycznych jest realizowane stacjonarnie w pracowni szkoły przy ul. [...] we W., co jest niezgodne z miejscem wskazanym w wydanym przez Starostę W. zezwoleniu na założenie Szkoły. Takie działanie szkoły naruszało § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 31). – Ustalono również, że w toku działalności szkoły nie przyjmowano od uczestników KKZ deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego, o których mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (Dz. U. poz. 1707), tj. zgodnie ze wzorem określonym w ogłaszanym każdego roku w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej komunikacie w sprawie informacji o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego (art. 9a ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty). – Organ nadzoru pedagogicznego ustalił ponadto, że w Szkole nie dokonano podziału słuchaczy na grupy na zajęciach z zakresu kształcenia zawodowego praktycznego w szkole policealnej kształcących się w zawodzie terapeuta zajęciowy (kształcenie słuchaczy I semestru odbywa się w oddziale liczącym 25 słuchaczy) i w zawodzie opiekun medyczny (kształcenie słuchaczy I semestru odbywa się w oddziale liczącym 34 słuchaczy), co naruszało § 7 ust. 1 pkt 4 i 6 rozporządzenia MEN z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania (Dz. U. z 2024 r. poz. 80). – Wreszcie, organ miał również kompetencję do polecenia organizowania zajęć dla słuchaczy KKZ w sposób zapewniający możliwość uczestnictwa we wszystkich zajęciach wynikających z realizacji programu nauczania, stosownie do zapisów § 54 ust. 1 pkt. 1 lit. b Statutu Szkoły, przyjmowanego na podstawie art. 172 u.p.o. 6.4. Sąd zauważa, że wykazane uchybienia miały istotny charakter, albowiem w większości odnosiły się do braków w dokumentacji, której prowadzenie należy do obowiązków szkoły. To na podstawie zawartości tej dokumentacji organ nadzoru pedagogicznego może weryfikować, czy organ prowadzący oraz osoby zarządzające szkołą, wykonują swoje zadania w sposób prawidłowy. Bez względu na to, czy przyczyną stwierdzonych zaniedbań była niefrasobliwość czy świadome lekceważenie obowiązków dokumentacyjnych, wykazane braki istotnie ograniczały możliwość rzetelnego sprawowania nadzoru pedagogicznego. Sąd z całą mocą podkreśla, że każde z poleceń wymienionych w osnowie decyzji Kuratora, wynika z przepisów prawa oświatowego i nie stanowi samowoli organu nadzoru pedagogicznego. Nie jest to działanie w żadnym stopniu arbitralne, skoro stanowi reakcję organu nadzoru pedagogicznego na powtarzające się niewykonywanie zaleceń pokontrolnych przez osoby odpowiedzialne za prowadzenie Szkoły. Zaskarżona decyzja w istocie przypomina, w sformalizowany sposób, organom szkoły i organowi prowadzącemu, o obowiązkach nałożonych przez ustawodawcę na placówki oświatowe. Jest to o tyle istotne, że strona skarżąca otrzymuje środki publiczne na prowadzoną działalność oświatową. 6.5. Wbrew twierdzeniom autora skargi, wydanie zaskarżonej decyzji było potrzebne i stanowiło proporcjonalną reakcję organu nadzoru pedagogicznego na powtarzające się ignorowanie zaleceń nadzoru pedagogicznego. Strona skarżąca w żaden sposób nie zakwestionowała ustaleń leżących u podstaw nałożonych poleceń ani też zakotwiczenia tych poleceń w normach obowiązującego prawa. W ocenie Sądu, art. 56 ust. 1 u.p.o. może być stosowany również w odniesieniu do szkół, które – jak wskazano w skardze – świadczących bezpłatne usługi edukacyjne dla lokalnej społeczności i to w zawodach uznanych przez MEN za potrzebne i deficytowe, jak również do szkół, których organ prowadzący otrzymuje nagrody za swoją działalność. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby kontrolowane postępowanie stanowiło nieuzasadnioną próbę ingerencji w działalność edukacyjną Szkoły – wręcz przeciwnie, wydając zaskarżoną decyzję organ nadzoru działał w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań ustawowych i statutowych przez Szkołę. 6.6. Z uzasadnienia skargi wynika, że jej autor uznaje stwierdzone przez organ nadzoru uchybienia jako zbyt mało istotne, aby kwalifikowały się do wydania decyzji z art. 56 ust. 1 u.p.o. Sąd nie podzielił tej oceny. Zdaniem Sądu, nawet najbardziej trywialne uchybienie, o ile nie zostaje od razu usunięte i może mieć wpływ np. na możliwość rzetelnego sprawowania nadzoru pedagogicznego, może być wytknięte w decyzji wydanej na mocy art. 56 ust. 1 u.p.o. Decyzja wydana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, co ma wpływ na zakres kontroli legalności sprawowanej przez wojewódzki sąd administracyjny w tym zakresie. Przyjmuje się, że kontrola ta jest ograniczona do badania, czy granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone i czy podjęte rozstrzygnięcie nie miało charakteru dowolnego (por. H. Knysiak-Sudyka, Kontrola decyzji uznaniowych przez sądy administracyjne (w:) M. Kapusta, A. Kaźmierska-Patrzyczna, P. Korzeniowski, A. Rabiega-Przyłęcka, P. Wilczyński (red.), Dyskrecjonalność w przestrzeni administracji publicznej, Warszawa 2025, s. 463). Te warunki zaskarżona decyzja spełnia, tym bardziej, że stanowi jedynie konkretyzację abstrakcyjnych norm prawnych w odniesieniu do strony skarżącej. Środek z art. 56 ust. 1 u.p.o., choć nadzorczy, nie ma charakteru sankcyjnego, lecz jedynie przypomina o tych obowiązkach, które na szkole lub organie nadzoru pedagogicznego spoczywały również przed jego zastosowaniem. Nie sposób zatem uznać, aby decyzja z art. 56 ust. 1 u.p.o., skoro odwołuje się do obiektywnego stanu prawnego, stanowiła środek nieproporcjonalny lub nadmiernie ingerujący w działalność szkoły lub jej organu prowadzącego. Nie doszło zatem do naruszenia art. 56 ust. 1 u.p.o. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 31 ust 3 Konstytucji RP. 6.7. Sąd nie podzielił ponadto zarzutów naruszenia art. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Orzekające w sprawie organy wyczerpująco zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja nie narusza ani interesu prywatnego ani też publicznego, skoro wymaga jedynie przestrzegania obowiązującego prawa. Nie narusza interesów słuchaczy Szkoły ani społeczności lokalnej, skoro nie pozbawia Szkoły możliwości dalszego prowadzenia działalności. Zdaniem Sądu również motywy zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kuratora spełniały wymagania z art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienia tych decyzji pozwalają na prześledzenie przebiegu postępowania oraz dają jasny obraz rozumowania organu. Co więcej, w żadnym miejscu strona skarżąca nie podważyła prawnych lub faktycznych źródeł któregokolwiek z poleceń nałożonych przez organy. Odnośnie zaś rzekomego konfliktu między organem prowadzącym szkołę a wizytatorem wykonującym działania w ramach nadzoru pedagogicznego, to Sąd zauważa, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna, wydana przez Kuratora, w toku postępowania administracyjnego, wszczętego po zakończeniu czynności prowadzonych przez wizytatora. Zatem sprawowanie zadań z zakresu nadzoru pedagogicznego przez konkretnego pracownika Kuratorium wykracza poza granice niniejszej sprawy. 7. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził z urzędu, aby przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do jakichkolwiek innych uchybień, które uzasadniałyby jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. Dlatego też Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło