VII SA/Wa 1415/25

WyrokWSA w Warszawie2026-01-15

Skład orzekający: Michał Podsiadło, Bogusław Cieśla, Szczepan Borowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Edukacji utrzymująca w mocy decyzję Kuratora Oświaty o usunięciu uchybień w szkole, wydana w związku z nieprzekazaniem przez szkołę wymaganych dokumentów i informacji, została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Organy nadzoru pedagogicznego mają prawo żądać udostępnienia dokumentów i informacji dotyczących działalności szkoły na podstawie przepisów Prawa oświatowego, a nieprzekazanie ich stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień. Niewykonywanie wezwań przez szkołę uzasadnia zastosowanie art. 56 ust. 1 Prawa oświatowego, a wydana decyzja jest proporcjonalną reakcją na powtarzające się ignorowanie zaleceń.
Stan faktyczny
Dyrektor szkoły skarżył decyzję Ministra Edukacji, która utrzymała w mocy decyzję Kuratora Oświaty nakazującą usunięcie uchybień w arkuszu organizacji szkoły. Uchybienia dotyczyły m.in. niezgodności z ramowymi planami nauczania, kwalifikacji nauczycieli oraz nieprawidłowości w organizacji zajęć. Dodatkowo, wizytatorowi uniemożliwiono przeprowadzenie czynności kontrolnych. Szkoła nie przekazała wymaganych dokumentów i informacji, co doprowadziło do wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, Konstytucji RP oraz Prawa oświatowego, kwestionując proporcjonalność i zasadność decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Michał Podsiadło (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Szczepan Borowski, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Dyrektora Publicznego Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego "[...]" w W. na decyzję Ministra Edukacji z dnia 30 lipca 2024 r. znak: DKOTC-WNPP.4092.10.2024.TD w przedmiocie usunięcia uchybień oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z 30 lipca 2024 r. znak: DKOTC-WNPP.4092.10.2024.TD, Minister Edukacji utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Kuratora Oświaty z 29 marca 2024 r. nr 188/2024 w przedmiocie usunięcia uchybień. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. W dniu 15 maja 2023 r. osoba prowadząca Publiczne Zaoczne Liceum Ogólnokształcącego [...] we W. (dalej: Szkoła) przesłała do Kuratorium Oświaty w L. arkusz organizacji na rok szkolny 2023/2024. Lubelski Kurator Oświaty (dalej: Kurator, organ I instancji), pismem z 19 maja 2023 r. stwierdził, że arkusz organizacji ww. szkoły jest niezgodny z przepisami prawa w następującym zakresie: 1) w klasie pierwszej (w każdym semestrze) ujęto zajęcia edukacyjne "wiedza o społeczeństwie (w wymiarze po 9 godzin) i "podstawy przedsiębiorczości" (w wymiarze po 9 godzin), brak zajęć edukacyjnych "biznes i zarządzanie" (w wymiarze po 9 godzin), historia w semestrze II (w wymiarze 14 godzin), co jest niezgodne z zapisami załącznika nr 16 do rozporządzenia Ministrze Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 roku w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. poz. 639); 2) przydzielono nauczycielowi zajęcia edukacyjne: historia, historia i teraźniejszość niezgodnie z wymaganymi kwalifikacjami określonymi w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. z 2020 r. poz. 1289), 3) liczba słuchaczy w poszczególnych oddziałach nie została przyporządkowana do konkretnych semestrów, nie podano wymiaru godzin zajęć prowadzonych w grupach, co jest niezgodne z zapisami § 17 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz 3 lit. a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. poz. 502), 4) nie podano liczby godzin zajęć prowadzonych przez nauczycieli, co jest niezgodne z zapisami § 17 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2019 poz. 502 z późn.zm.). 2.2. W dniu 20 czerwca 2023 r. do Kuratorium Oświaty w L. wpłynął zatwierdzony przez osobę prowadząca arkusz ww. Szkoły. Kurator, działając na podstawie art. 55 ust. 8 ustawy – Prawo oświatowe, pismem z 13 lipca 2023 r. wydał M. Ż., jako osobie fizycznej prowadzącej Szkołę, zalecenie podjęcia działań, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zatwierdzonym na rok szkolny 2023/2024 arkuszu organizacji ww. szkoły: 1) w klasie pierwszej (w każdym semestrze) ujęto zajęcia edukacyjne "wiedza o społeczeństwie" (w wymiarze po 9 godz.), historia w semestrze II (w umiarze 14 godz.), co jest niezgodne z zapisami załącznika nr 16 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2019 r. poz. 639 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2023 roku w związku ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 lutego 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. poz. 277), nie podano liczby godzin zajęć prowadzonych przez nauczycieli (wpisano dane w formie ułamków dziesiętnych), co jest niezgodne z zapisami § 17 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i przedszkoli (Dz. U. poz. 502). M. Ż. pismem z 16 sierpnia 2023 r. poinformowała Kuratora o realizacji powyższych zaleceń, nie wskazując konkretnych sposobów ich realizacji. Do pisma załączyła poprawiony arkusz organizacyjny. W związku z tym, Kurator wydał ponownie osobie prowadzącej Szkołę zalecenia dotyczące podjęcia działań w celu usunięcia w poprawionym i zatwierdzonym arkuszu organizacji na rok szkolny 2023/2024 nieprawidłowości dotyczących: 1) przydzielenia nauczycielowi zajęć chemii niezgodnie z wymaganymi kwalifikacjami określonymi w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1289 z późn. zm.), 2) opracowania arkusza organizacji przez nauczyciela - p. A. O. (brak daty sporządzenia) a nie przez dyrektora szkoły, co jest niezgodne z zapisami art. 110 ust. 2a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900). Osoba prowadząca szkołę nie przesłała Kuratorowi informacji o sposobie realizacji zaleceń. 2.3. W dniu 4 listopada 2023 r. upoważniony wizytator przybył do siedziby Szkoły przy ul. [...] we W. w celu przeprowadzenia czynności kontrolnych o godz. 8.45. Zastał zamknięte drzwi do sekretariatu i został poinformowani przez nauczyciela, że sekretariat w tym budynku jest nieczynny, a jego pomieszczenie służy nauczycielowi za szatnię. Stwierdził, że wszyscy pracownicy przebywają w pomieszczeniu sekretariatu ww. szkoły zlokalizowanym w budynku przy ul. [...], gdzie odbywają się też zajęcia dydaktyczne. Kurator nie został poinformowany o dodatkowej lokalizacji szkoły przy ul. [...]. Wizytator, po przybyciu do budynku przy ul. [...] został poinformowany przez pracownika sekretariatu, że dyrektor szkoły w rozmowie telefonicznej w dniu 4 listopada 2023 r. stwierdziła, że będzie nieobecna w tym dniu w szkole z powodu choroby. Na prośbę wizytatora, pracownik sekretariatu skontaktował się telefonicznie z osobą prowadzącą szkołę w celu pozyskania informacji, kto pełni w dniu 4 listopada 2023 r. obowiązki dyrektora szkoły. M. Ż. przesłała informację za pośrednictwem sms-a, z której wynikało, że osobą posiadającą takie upoważnienie do zastępowania dyrektora szkoły podczas jego nieobecności jest pani L. R., ale "dzisiaj uczestniczy w pogrzebie i będzie nieobecna". Tym samym uniemożliwiono wizytatorowi przeprowadzenie czynności kontrolnych. 2.4. Wobec wykazanych nieprawidłowości w zatwierdzonym arkuszu organizacyjnym oraz uniemożliwieniu wizytatorowi podjęcia czynności kontrolnych, organ I instancji pismem z 8 listopada 2023 r. działając na podstawie § 4a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1551), zwrócił się do dyrektora szkoły o przekazanie do Kuratorium w terminie trzech dni od dnia otrzymania przedmiotowego pisma następujących informacji i danych dotyczących działalności Publicznego Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] we W.: 1. Potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii następujących dokumentów: 1) aktualnego statutu szkoły, 2) zatwierdzonych zmian (aneksów) do arkusza organizacji Publicznego Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] we W. na rok szkolny 2023/2024, 3) potwierdzających posiadanie kwalifikacji przez nauczycieli do prowadzenia zajęć, ujętych w zatwierdzonym arkuszu organizacji Publicznego Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] we W. na rok szkolny 2023/2024 i w zatwierdzonych zmianach do tego arkusza, 4) karty oceny pracy i aktu nadania stopnia awansu zawodowego, dyrektora szkoły, p. D. G., 5) ustalonego dla poszczególnych oddziałów: tygodniowego rozkładu zajęć prowadzonych w formie stacjonarnej oraz semestralnego rozkładu zajęć prowadzonych w Publicznym Zaocznym Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych [...] we W.. 2. Informacji dotyczących: 1) adresów miejsc, w których odbywają się zajęcia dydaktyczne dla słuchaczy, 2) numeru telefonu do szkoły ze wskazaniem w jakich dniach i godzinach jest on dostępny, 3) godzin funkcjonowania w poszczególnych dniach tygodnia sekretariatu szkoły, 4) godzin pracy w poszczególnych dniach tygodnia dyrektor szkoły, 5) nauczycieli upoważnionych przez osobę prowadzącą szkołę do zastępowania dyrektora szkoły w razie jego nieobecności w szkole. Dyrektor szkoły nie przesłał w wyznaczonym terminie wskazanych w piśmie informacji i danych. W związku z tym, organ I instancji zwrócił się ponownie pismem z 4 grudnia 2023 r. o przesłanie tych informacji i danych. Jednocześnie poinformował, że w przypadku nieprzekazania ich do 11 grudnia 2023 r. zastosuje art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.; dalej: u.p.o.). Dyrektor szkoły nie przesłał w wyznaczonym terminie wskazanych w piśmie informacji i danych. 2.5. Decyzją z 29 marca 2024 r. nr 188/2024, wydaną na podstawie art. 56 ust. 1 u.p.o. i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), Kurator polecił Dyrektorowi Szkoły usunięcie, w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, uchybień w związku z nieprzekazaniem informacji dot. działalności Szkoły, w szczególności polecił przekazać do Kuratorium: 1. Potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie następujących dokumentów: 1) aktualnego statutu szkoły, 2) zatwierdzonych zmian (aneksów) do arkusza organizacji na rok szkolny 2023/2024, 3) potwierdzających posiadanie kwalifikacji przez nauczycieli do prowadzenia zajęć, ujętych w zatwierdzonym arkuszu organizacji na rok szkolny 2023/2024 i w zatwierdzonych zmianach do tego arkusza. 4) karty oceny pracy i aktu nadania stopnia awansu zawodowego, dyrektora szkoły, 5) ustalonego dla poszczególnych oddziałów: tygodniowego rozkładu zajęć prowadzonych w formie stacjonarnej oraz semestralnego rozkładu zajęć prowadzonych w Szkole; 2. Informacje dotyczące: 1) adresów miejsc, w którym odbywają się zajęcia dydaktyczne dla słuchaczy, 2) numeru telefonu do szkoły ze wskazaniem w jakich dniach i godzinach jest on dostępny, 3) godzin funkcjonowania w poszczególnych dniach tygodnia sekretariatu szkoły, 4) godzin pracy w poszczególnych dniach tygodnia dyrektor szkoły, 5) nauczycieli upoważnionych przez osobę prowadzącą szkołę do zastępowania dyrektora szkoły w razie jego nieobecności w szkole. Wyjaśniono, że informacje i dane, o które zwrócił się organ nadzoru pedagogicznego w celu identyfikowania i eliminowania zagrożeń w prawidłowej realizacji zadań szkoły, dotyczą działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły oraz innej działalności statutowej, w tym informacji dotyczącej organizacji pracy szkoły. Organ I instancji stwierdził, że opisane wyżej okoliczności w sposób rażący naruszają przepisy prawa, do przestrzegania których dyrektor szkoły jest zobowiązany, w tym zapisy art. 55 ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.o., poprzez uniemożliwienie wizytatorowi wykonującemu czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego, wgląd do prowadzonej przez szkołę dokumentacji dotyczącej przebiegu nauczania oraz organizacji pracy, a także do znajdujących się w szkole dokumentów. 2.6. W odwołaniu od tej decyzji, Dyrektor Szkoły podniósł, że w powyższej sprawie wydana już została analogiczna decyzja nr 2/2024 z 5 stycznia 2024 r., która następnie została anulowana decyzją nr 80/2024 z 14 lutego 2024 r. w wyniku odwołania od decyzji złożonego przez dyrektora szkoły. Dyrektor szkoły zarzucił decyzji także niemożność skorzystania z art. 10 §1 k.p.a. z uwagi na niechętny stosunek wizytatorów, z którymi przedstawiciele szkoły nie chcieli się spotkać. Autor odwołania wskazał również na brak podstawy prawnej żądania przekazania do organu nadzoru pedagogicznego potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów dotyczących działalności szkoły. W opinii dyrektora szkoły przepisy regulujące nadzór pedagogiczny nie dają podstaw do takich wymagań, a w związku z powyższym decyzja uzasadniona nieprzekazaniem wymaganych dokumentów Kuratorium również nie ma uzasadnienia prawnego. 2.7. Utrzymując w mocy ww. decyzję organu I instancji - uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – Minister Edukacji (dalej: Minister, organ odwoławczy) stwierdził, że uchybienia Dyrektora Szkoły miały charakter trwały i powtarzalny, co uzasadniało wydanie decyzji przez Kuratora. 2.7.1. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Kuratora była wynikiem niemożności uzyskania podstawowych informacji o działalności szkoły w związku z trzykrotnym uniemożliwieniem (w dniach 29 września, 5 października oraz 3 i 4 listopada 2023 r.) wizytatorom Kuratorium podjęcia czynności kontrolnych. W związku z powyższym zwrócono się do dyrektora szkoły o przekazanie informacji i danych dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej na mocy § 4a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie nadzoru pedagogicznego. Dyrektor szkoły przedstawiła swoją opinię o niechęci wizytatorów do jej szkoły oraz zakwestionowała prawo organu nadzoru do występowania o przekazanie informacji i danych dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły na podstawie § 4a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie nadzoru pedagogicznego. W ocenie Ministra, w omawianym przypadku uchybienia wytknięte decyzją organu I instancji miały charakter trwały i powtarzalny, gdyż organ nadzoru nie mógł wykonywać wobec szkoły swoich uprawnień kontrolnych w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia kontroli w celu sprawdzenia podstawowej dokumentacji dotyczącej działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły. 3. W skardze na ww. decyzję Ministra Edukacji, Dyrektor Szkoły wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: 1) art. 56 ust. 1 u.p.o. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 31 ust 3 Konstytucji RP poprzez nie tylko brak pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa, ale wprost podburzenie tego zaufania poprzez utrzymanie w mocy decyzji nieproporcjonalnej i niekoniecznej, wydanej z nadużyciem instytucji uznania administracyjnego, albowiem wydawanie decyzji w tym trybie nie jest obligatoryjne i nie było konieczne przy zarzucanych w niniejszej sprawie uchybieniach organu prowadzącego; 2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nieuwzględnieniu argumentacji skarżącej podniesionej w toku sprawy i w odwołaniu i jej słusznego interesu oraz także interesu społecznego odnoszonego zarówno do słuchaczy Szkoły, jak i szerszej lokalnej społeczności, której Szkoła daje możliwości kształcenia, oraz na dowolnej ocenie tegoż materiału dowodowego; 3) art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym sporządzeniu uzasadnienia i niezgodnie z wymogami wynikającymi z tego ostatniego przepisu, w tym jedynie pobieżne przytoczenie okoliczności związanych z działaniem wizytatora, które w ocenie skarżącej wskazywały na brak koniecznej obiektywności działania urzędników państwowych w tej sprawie; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i wynikowo art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kuratora w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o umorzeniu postępowania. 4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony przez orzekające w sprawie organy. 6. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 56 ust. 1 u.p.o., z którego wynika, że jeżeli szkoła lub placówka albo organ prowadzący prowadzi działalność z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy lub ustawy o systemie oświaty albo rozporządzeń wydanych na ich podstawie, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić, w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie. 6.1. W ocenie Sądu, zastosowany w niniejszej sprawie przepis stanowi istotny element w katalogu kompetencji organu nadzoru pedagogicznego. Jak wynika z art. 55 ust. 1 u.p.o., nadzór pedagogiczny polega na 1) obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; 2) ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; 3) udzielaniu pomocy szkołom i placówkom, a także nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych; 4) inspirowaniu nauczycieli do poprawy istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu innowacyjnych działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów. W art. 55 ust. 2 u.p.o. przewidziano, że nadzorowi pedagogicznemu podlega w szczególności: 1) posiadanie przez nauczycieli wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przydzielonych im zajęć; 2) realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania; 3) przestrzeganie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, a także przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki; 4) przestrzeganie statutu szkoły lub placówki; 5) przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach; 6) zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. 6.2. Z przepisów tych wynika zatem, że "nadzór pedagogiczny sprowadza się do stałego i systematycznego badania przez powołane do tego osoby lub organy stanu, warunków i efektów prowadzonej przez szkoły i placówki działalności statutowej oraz do wywierania wpływu przez te osoby lub organy na nadzorowane jednostki w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań ustawowych i statutowych tych ostatnich" (M. Pilich [w:] A. Olszewski, M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2022, art. 55). Wobec tego uprawnienie, z którego skorzystał Kurator wydając ww. decyzję stanowiło formę wywierania wpływu na Szkołę w celu zapewnienia prawidłowej realizacji jej zadań ustawowych i statutowych. 6.3. Zdaniem Sądu, wytknięte przez organ I instancji uchybienia mieściły się w zakresie zastosowania art. 56 ust. 1 u.p.o., albowiem wymienione w nich okoliczności dotyczyły naruszenia przepisów ustawy – Prawo oświatowe oraz rozporządzeń wydanych na jej podstawie. Trafnie orzekające w sprawie organy wskazały, że organ nadzoru pedagogicznego ma prawo żądać udostępnienia sobie takich dokumentów i informacji, jak wskazane w osnowie decyzji Kuratora, co wynika wprost z art. 55 ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.o. Przepis ten umożliwia wizytatorowi wgląd do prowadzonej przez szkołę lub placówkę dokumentacji dotyczącej przebiegu nauczania, wychowania i opieki oraz organizacji pracy, jak również wgląd do znajdujących się w szkole lub placówce dokumentów nauczycieli potwierdzających kwalifikacje do prowadzenia przydzielonych im zajęć oraz dokumentów osób, o których mowa w art. 15 u.p.o., potwierdzających przygotowanie do prowadzenia danych zajęć. Wspomniany art. 55 ust. 3 u.p.o. jest przepisem, którego respektowanie przez szkołę i jej organ prowadzący umożliwia rzetelne sprawowanie nadzoru pedagogicznego. 6.4. Sąd zauważa, że wykazane uchybienia miały istotny charakter, albowiem wynikały z uniemożliwienia wizytatorowi zapoznania się z dokumentami, do których wgląd gwarantuje mu ustawa. To na podstawie zawartości tej dokumentacji organ nadzoru pedagogicznego może weryfikować, czy organ prowadzący oraz osoby zarządzające szkołą, wykonują swoje zadania w sposób prawidłowy. Bez względu na to, czy przyczyną stwierdzonych zaniedbań była niefrasobliwość czy świadome lekceważenie obowiązków informacyjnych, wykazane braki istotnie ograniczały możliwość rzetelnego sprawowania nadzoru pedagogicznego. Sąd z całą mocą podkreśla, że każde z poleceń wymienionych w osnowie decyzji Kuratora, wynika z przepisów prawa oświatowego i nie stanowi samowoli organu nadzoru pedagogicznego. Nie jest to działanie w żadnym stopniu arbitralne, skoro stanowi reakcję organu nadzoru pedagogicznego na powtarzające się niewykonywanie wezwań kierowanych do szkoły przez osoby sprawujące nadzór pedagogiczny. Zaskarżona decyzja w istocie przypomina, w sformalizowany sposób, organom szkoły i organowi prowadzącemu, o obowiązkach nałożonych przez ustawodawcę na placówki oświatowe. Jest to o tyle istotne, że strona skarżąca otrzymuje środki publiczne na prowadzoną działalność oświatową. 6.5. Wbrew twierdzeniom autora skargi, wydanie zaskarżonej decyzji było potrzebne i stanowiło proporcjonalną reakcję organu nadzoru pedagogicznego na powtarzające się ignorowanie zaleceń nadzoru pedagogicznego. Strona skarżąca w żaden sposób nie zakwestionowała ustaleń leżących u podstaw nałożonych poleceń. W ocenie Sądu, art. 56 ust. 1 u.p.o. może być stosowany również w odniesieniu do szkół, które – jak wskazano w skardze – świadczących bezpłatne usługi edukacyjne dla lokalnej społeczności i to w zawodach uznanych przez MEN za potrzebne i deficytowe, jak również do szkół, których organ prowadzący otrzymuje nagrody za swoją działalność. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby kontrolowane postępowanie stanowiło nieuzasadnioną próbę ingerencji w działalność edukacyjną Szkoły – wręcz przeciwnie, wydając zaskarżoną decyzję organ nadzoru działał w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań ustawowych i statutowych przez Szkołę. 6.6. Z uzasadnienia skargi wynika, że jej autor uznaje stwierdzone przez organ nadzoru uchybienia jako zbyt mało istotne, aby kwalifikowały się do wydania decyzji z art. 56 ust. 1 u.p.o. Sąd nie podzielił tej oceny. Zdaniem Sądu, nawet najbardziej trywialne uchybienie, o ile nie zostaje od razu usunięte i może mieć wpływ np. na możliwość rzetelnego sprawowania nadzoru pedagogicznego, może być wytknięte w decyzji wydanej na mocy art. 56 ust. 1 u.p.o. Decyzja wydana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, co ma wpływ na zakres kontroli legalności sprawowanej przez wojewódzki sąd administracyjny w tym zakresie. Przyjmuje się, że kontrola ta jest ograniczona do badania, czy granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone i czy podjęte rozstrzygnięcie nie miało charakteru dowolnego (por. H. Knysiak-Sudyka, Kontrola decyzji uznaniowych przez sądy administracyjne (w:) M. Kapusta, A. Kaźmierska-Patrzyczna, P. Korzeniowski, A. Rabiega-Przyłęcka, P. Wilczyński (red.), Dyskrecjonalność w przestrzeni administracji publicznej, Warszawa 2025, s. 463). Te warunki zaskarżona decyzja spełnia, tym bardziej, że stanowi jedynie konkretyzację abstrakcyjnych norm prawnych w odniesieniu do strony skarżącej. Środek z art. 56 ust. 1 u.p.o., choć nadzorczy, nie ma charakteru sankcyjnego, lecz jedynie przypomina o tych obowiązkach, które na szkole lub organie nadzoru pedagogicznego spoczywały również przed jego zastosowaniem. Nie sposób zatem uznać, aby decyzja z art. 56 ust. 1 u.p.o., skoro odwołuje się do obiektywnego stanu prawnego, stanowiła środek nieproporcjonalny lub nadmiernie ingerujący w działalność szkoły lub jej organu prowadzącego. Nie doszło zatem do naruszenia art. 56 ust. 1 u.p.o. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 31 ust 3 Konstytucji RP. 6.7. Sąd nie podzielił ponadto zarzutów naruszenia art. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Orzekające w sprawie organy wyczerpująco zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja nie narusza ani interesu prywatnego ani też publicznego, skoro wymaga jedynie przestrzegania obowiązującego prawa. Nie narusza interesów słuchaczy Szkoły ani społeczności lokalnej, skoro nie pozbawia Szkoły możliwości dalszego prowadzenia działalności. Zdaniem Sądu również motywy zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kuratora spełniały wymagania z art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienia tych decyzji pozwalają na prześledzenie przebiegu postępowania oraz dają jasny obraz rozumowania organu. Odnośnie zaś rzekomego konfliktu między organem prowadzącym szkołę a wizytatorem wykonującym działania w ramach nadzoru pedagogicznego, to Sąd zauważa, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna, wydana przez Kuratora, w toku postępowania administracyjnego, wszczętego po zakończeniu czynności prowadzonych przez wizytatora. Zatem sprawowanie zadań z zakresu nadzoru pedagogicznego przez konkretnego pracownika Kuratorium wykracza poza granice niniejszej sprawy. 7. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził z urzędu, aby przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do jakichkolwiek innych uchybień, które uzasadniałyby jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. Dlatego też Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło