VII SA/Wa 1416/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-07
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym zarzutów dotyczących niewłaściwych przepisów prawa materialnego zastosowanych przy wydawaniu postanowienia nakładającego obowiązek?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty dotyczące zastosowania niewłaściwych przepisów prawa materialnego przy wydawaniu postanowienia nakładającego obowiązek nie mogą być rozpoznane w postępowaniu egzekucyjnym ani uwzględnione przez sąd w sprawie dotyczącej legalności tego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające uznania zarzutów wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organy administracji nałożyły na skarżących obowiązek przedłożenia oceny technicznej, a następnie zaliczki na poczet wykonania tej oceny w związku z wymianą okna i drzwi. Po niezastosowaniu się do tego obowiązku, wystawiono tytuł wykonawczy. Skarżący zarzucili m.in. stosowanie niewłaściwych przepisów prawa materialnego oraz brak podstawy prawnej do obciążenia ich kosztami postępowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. i J. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2006 roku, działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 z 2005 roku poz. 1954) – uznał przedstawione przez A. i J. P. zarzuty za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku zobowiązał A. i J. P. do przedłożenia stosownej oceny technicznej. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lutego 2004 roku.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2004 roku na podstawie art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 262 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązano A. i J. P. do wpłacenia zaliczki w wysokości 2000 zł na poczet wykonania zastępczego oceny technicznej w zakresie: czy zostały spełnione warunki techniczne przy wymianie okna i drzwi balkonowych w lokalu nr [...] budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
W konsekwencji niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z powyższego postanowienia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] kwietnia 2005 roku wystawił tytuł wykonawczy [...].
W niniejszej sprawie wystawiono upomnienie Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku, które doręczono zobowiązanym w dniu [...] marca 2005 roku w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 15§2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i są policzone na rzecz wierzyciela.
Zdaniem organu obie należności pieniężne zostały nałożone prawidłowo.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2006, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia A. P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy podzielił argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji, wyjaśniając jednocześnie w odpowiedzi na zarzuty zażalenia, iż faktycznie podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet kosztów postępowania, jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] września 2004 roku wydane w oparciu o przepis art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 262 § 6 kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z brzmieniem art. 262 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może żądać od strony wpłacenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Tytuł wykonawczy Nr [...] jako podstawę wydania postanowienia Nr [...] z dnia [...] września 2004 wskazuje przepis art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 262 kodeksu postępowania administracyjnego zaś tytuł wykonawczy Nr [...] jako podstawę egzekucji kosztów upomnienia określa przepis art. 15 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego, zarzuty oparte na przepisie art. 59§1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogą zostać uznane. Pozostałe zarzuty zarówno określone zarzutach jak i iw zażaleniu kwestionują zasadność nałożonych obowiązków i nie mogą być brane pod uwagę na etapie postępowania egzekucyjnego.
Skargę na powyższe postanowienie wnieśli A. i J. P., wnosząc o jego uchylenie, umorzenie postępowania, zarządzenie zwrotu zajętej sumy wraz z ustawowymi odsetkami oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżący zarzucają, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakładając obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej opierał się o aktualnie obowiązujące Prawo budowlane, podczas gdy okna były wstawione w 1995 roku i należało zastosować wówczas obowiązujące przepisy prawa. Nadto skarga podnosi, iż brak było podstawy prawnej do obciążenia kosztami postępowania skarżących, bowiem jeśli organ widział konieczność zasięgnięcia opinii, to winien to wykonać na swój koszt zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem i trafności jego wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Na wstępie należy wyjaśnić, odpowiadając na podstawowe zarzuty skargi, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji sformułowany został zakaz badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Odmienne stanowisko uprawniałoby, wbrew ustawie, do wkroczenia tego organu w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku, co prowadziłoby do rozpatrywania sprawy ostatecznie już rozstrzygniętej i stanowiłoby sytuację, w której organ egzekucyjny byłby jakby trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązki zostały określone. Z tych też względów zarzuty dotyczące zastosowania przez organ przy wydawaniu postanowienia Nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku nakładającego obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej, niewłaściwych przepisów prawa materialnego nie mogły być rozpoznane przez organy w postępowaniu egzekucyjnym i nie mogą też być uwzględnione przez Sąd w sprawie niniejszej.
Konsekwencją niedostarczenia żądanej przez organ ekspertyzy określonej w ostatecznym postanowieniu, jest uprawnienie do zlecenia przez organ wykonania tych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego).
W celu umożliwienia egzekucji administracyjnej tych kosztów, organ prawidłowo wydał postanowienie Nr [...] zobowiązujące wskazaną osobę do wpłacenia stosownej kwoty z tego tytułu. Może być ona bowiem stosowana do obowiązków pieniężnych wynikających z decyzji lub postanowień właściwych organów.
Zasadnie jako podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 262§2 kodeksu postępowania administracyjnego stanowiący podstawę żądania od strony zaliczki na pokrycie kosztów wynikających z niewykonania postanowienia wydanego w oparciu o art. 81c Prawa budowlanego.
Samo bowiem postanowienie nakładające obowiązek wynikający z cytowanego przepisu nie może stanowić bezpośredniej podstawy egzekucji administracyjnej. Wskazany w nim obowiązek pokrycia kosztów ekspertyzy wymaga konkretyzacji w formie aktu administracyjnego, co znalazło swój wyraz w postanowieniu Nr [...].
Należy w tym miejscu podkreślić, czego zdaje się nie zauważać skarżący, iż podstawą prawną prowadzonej egzekucji jest obowiązek pieniężny – wpłacenie zaliczki na poczet kosztów postępowania wynikający z postanowienia Nr [...], a nie postanowienie nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być jedna z posiadanych enumeratywnie wymienionych w art. 33 pkt 1-10 ustawy 1 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarówno wniosek A. P. z dnia [...] stycznia 2006 roku zakwalifikowany przez organ jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, ani zażalenia, ani też skarga skierowana do Sądu żadnej z tych przesłanek w sposób uzasadniony nie wskazują.
Trzeba mieć także na uwadze, iż skoro organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to oparcie zarzutów na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje, nie może wywołać zamierzonego skutku, chyba, że wierzyciel fakt ten przyzna w trybie art. 34§1 cytowanej ustawy, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2000 roku, sygn. akt IIISA2571/99, ONSA 2002/1/27).
Egzekucja administracyjna prowadzona jest na podstawie dwóch tytułów wykonawczych tj. [...], w którym kwota należności głównej określona została na [...] złotych na podstawie orzeczenia Nr [...] z dnia [...] września 2004 roku oraz [...], w którym koszty upomnienia ustalono na kwotę [...] złotych, na podstawie tegoż upomnienia [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku. Żądanie przez wierzyciela kosztów upomnienia znajduje swoją bezpośrednią podstawę prawną, co podkreślały organy, w art. 15 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, iż kontrolowane przez Sąd postanowienie prawa nie narusza, a zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).
Odnosząc się do pozostałych żądań skargi, należy zauważyć, iż sądy administracyjne nie posiadają kompetencji do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, a uprawnione są jedynie do badania legalności zaskarżonych aktów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło