VII SA/Wa 1416/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-23

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekty małej architektury (ławki, huśtawki, zjeżdżalnie) wykonane na terenie kościelnym, będącym własnością parafii, ale udostępnionym gminie na cele publiczne i sfinansowane ze środków publicznych, wymagają zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., ponieważ organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy teren kościelny, na którym wykonano obiekty małej architektury ze środków publicznych, można uznać za miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, co wymagałoby zgłoszenia budowy.
Stan faktyczny
Wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczył placu zabaw na nieruchomości parafialnej, na której Urząd Miasta J. zainstalował 12 obiektów małej architektury (ławki, huśtawki, zjeżdżalnie) oraz dwa słupki do piłki siatkowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że obiekty te nie wymagają zgłoszenia, ponieważ zostały wykonane na terenie prywatnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, kwestionując uznanie terenu kościelnego za prywatny, mimo finansowania inwestycji ze środków publicznych i jej ogólnodostępności.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. i A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VIISA/Wa 1416/07 UZASADNIENIE Na wniosek M. i A. M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie placu zabaw znajdującego się na nieruchomości [...] w J. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 15.11.2005 r. stwierdzono, że na terenie w/w nieruchomości, będącej własnością Parafii Rzymsko-Katolickiej, istnieje 12 obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej: ławki, huśtawki i zjeżdżalnie zaliczane do obiektów małej architektury. Przedmiotowe obiekty usytuowane są pomiędzy istniejącym drzewostanem sosnowym. Odległość najbliżej usytuowanego obiektu do posesji sąsiedniej wynosi 3,70 m. Na terenie nieruchomości zostały również zamontowane dwa trwale połączone z gruntem słupki do piłki siatkowej. Teren przedmiotowej działki jest nieutwardzony, nieuporządkowany, o naturalnym ukształtowaniu. Pismem z dnia 13.12.2005r. Ks. L. A. poinformował PINB w O., że inwestorem przedmiotowych robót był Urząd Miasta J. Potwierdzone to zostało przez Urząd Miasta J. w piśmie z dnia 20.12.2005 r. Decyzją [...] z dnia [...]02.2006 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie placu zabaw usytuowanego na nieruchomości [...] w J. Decyzją [...] z [...].06.2006 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w/w decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z [...] 10.2006 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność w/w rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją z [...].12.2006 r.. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrzył odwołanie A. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...] z [...].02.2006 r. i decyzją z [...] maja 2007r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...] z [...].02.2006 r., znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie placu zabaw. W ocenie organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. prawidłowo przeprowadził postępowanie zarówno pod względem formalnym VIISA/Wa 1416/07 jak i merytorycznym oraz dokonał właściwej oceny stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że inwestor Urząd Miasta J., wykonał "plac zabaw" na użyczonym terenie plebani parafialnej. W świetle art. 30 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu wymaga budowa obiektów małej architektury. Z akt sprawy wynika, że obiekty małej architektury zostały wykonane na terenie będącej własnością Parafii Rzymsko - Katolickiej [...] w J. tj. w miejscu prywatnym. Zatem roboty budowlane wykonane przy budowie "placu zabaw" (ławki, huśtawki i zjeżdżalnie) nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również zgłoszenia co skutkuje konstatacją, że wykonanie tych robót budowlanych nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego . Decyzję zaskarżyli M. i A. M. zarzucając jej rażące naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 77, 107 & 3 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 30 ust.l pkt 4 ustawy prawo budowlane. Zdaniem skarżących, ocena prawna, czy teren kościelny jest miejscem publicznym oraz czy usytuowane na nim za publiczne pieniądze obiekty rekreacyjne jest całkowicie dowolna i niczym nieudokumentowana. Zdaniem skarżących kwalifikacja inwestycji składającej się z 12 obiektów rekreacyjnych oraz boiska ze stałymi elementami na trwale związanymi z gruntem jako nie podlegająca zgłoszeniu jest całkowicie wadliwa, a organ administracyjny przyjmując, iż budowa obiektów rekreacyjnych na terenie Parafii (ogólnodostępnych) za publiczne pieniądze Urzędu Miasta jest inwestycją prywatną pozwala całkowicie błędnie na uznanie, iż nie było samowoli budowlanej, a Inspektorowi Nadzoru Budowlanego na wyłączenie tej sprawy ze swoich kompetencji i umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone orzeczenia wydane zostały z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Bezsporne jest , że Inwestor Urząd Miasta J., wykonał "plac zabaw" na użyczonym terenie plebani parafialnej będącej własnością Parafii Rzymsko - Katolickiej VIISA/Wa 1416/07 [...] w J. W wyniku wykonanych bez zgłoszenia robót budowlanych na terenie tym istnieje 12 obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej: ławki, huśtawki i zjeżdżalnie zaliczane do obiektów małej architektury. W świetle przepisu art. 30 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu wymaga budowa obiektów małej architektury tylko w miejscach publicznych. Zdaniem organów nadzoru budowlanego obiekty małej architektury wykonane zostały w miejscu prywatnym zatem wykonane roboty budowlane przy budowie "placu zabaw" (ławki, huśtawki i zjeżdżalnie) nie wymagają zgłoszenia co skutkuje konstatacją, że wykonanie tych robót budowlanych nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego . Organ I i II instancji nie odniósł się jednak do argumentacji strony skarżącej, że teren kościelny udostępniony gminie na cele publiczne na którym wykonano ze środków publicznych obiekty małej architektury jest miejscem publicznym Pojęcie "celu publicznego" jest terminem prawnie niedookreślonym, nie zostało ono dokładnie sprecyzowane zarówno w prawie budowlanym jak i innych przepisach powszechnie obowiązujących . Zgodnie z art. 5 ust.1 pkt. 4 ustawy prawo budowlane obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach zapewniając niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej. Pojęcie "celu publicznego" zostało bliżej sprecyzowane w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (Dz. U. z 2007 nr 4 poz..18) Celami publicznymi w rozumieniu tego przepisu jest cel, którego realizacja służy ogółowi i jest przeznaczona dla zaspokojenia potrzeb powszechnych, a realizatorami tych celów są jednostki organizacyjne lub osoby reprezentujące Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Ocena prawna, czy określony teren jest miejscem publicznym zapewne musi uwzględniać powszechną dostępność tego miejsca i brak ograniczeń w tym zakresie. Oceniając zatem czy dany teren jest miejscem publicznym należałoby wziąć pod uwagę cele na jaki przeznaczona została zrealizowana inwestycja oraz ustalić kto jest w chwili obecnej dysponentem terenu. Powyższe oznacza zatem , iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z VIISA/Wa 1416/07 rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło