VII SA/Wa 1417/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-10

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że strona wnosząca odwołanie nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, mimo wcześniejszego uchylenia przez sąd decyzji umarzającej z powodu braku należytego ustalenia kręgu stron?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze z powodu uznania strony za nieposiadającą przymiotu strony, naruszył art. 153 P.p.s.a., ponieważ nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał ponowne ustalenie kręgu stron z uwzględnieniem m.in. analizy nasłonecznienia i wpływu projektowanej zabudowy na zachowanie naturalnego oświetlenia w budynku strony. Zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie i z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze E. R. od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych. Organ odwoławczy uznał, że E. R. nie jest stroną postępowania, ponieważ inwestycja nie narusza przepisów Prawa budowlanego ani warunków technicznych. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzję umarzającą postępowanie, wskazując na konieczność ponownego ustalenia kręgu stron. E. R. wniosła skargę na kolejną decyzję umarzającą, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak analizy nasłonecznienia oraz wpływu zabudowy na jej nieruchomość. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz E. R. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. R. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 1417/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].06.2009r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa po rozpatrzeniu odwołania E. R. od decyzji z dnia [...].03.2008r. Nr [...], znak [...] Starosty W. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia B. i J. N. na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce nr ew. [...], obręb [...] w M., przy ul. C. róg K.. ., Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze — jako bezprzedmiotowe, gdyż wniesione odwołanie nie pochodzi od strony postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 11.05.2007r. B. i J. N. zwrócili się o wydanie pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej oraz czterech szczelnych zbiorników ścieków na działce nr ew. [...]obręb [...] Starosta [...]i decyzją z dnia [...].07.2007r Nr [...]. znak [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla B. i J. N. na budowę w/w inwestycji. Od powyższej decyzji odwołanie z dnia ‘[...].07.2007r. złożył inwestor: B. i J. N. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [..] decyzją z dnia [...].11.2007r. uchylił decyzję z dnia [...].07.2007r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie decyzją z dnia [...].03.2008r. Nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla B.i J. N. na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce ew. nr [...] obręb [....] w M. przy ul. C.róg K.. Od powyższej decyzji odwołanie z dnia [...].04.2008r. i uzupełnienie odwołania z dnia [...]05.2008r. złożyła E. R. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]08.2008r. umorzył postępowanie odwoławcze. W/w decyzja została zaskarżona przez E. R.do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z dnia [...].03.2009r. Sygn. akt. VII SA/Wa 1742/08 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. W toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego i mając na uwadze treść wyroku sądowego Wojewoda [...]po ponownym przeanalizowaniu sprawy stwierdził, że zarzuty wymienione przez odwołującą nie mogą być rozpatrzone. W myśl art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dodatkowo w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę interes prawny danego podmiotu wynika z przepisu art.28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /tj. Dz.U.Nr 156 z 2006r., poz. 1118 z późn.zm./, mający charakter przepisu szczególnego, w stosunku do art. 28 kpa, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Dalej organ odwoławczy przywołał definicję obszaru oddziaływania obiektu znajdującą się w art. 3 pkt. 20 prawa budowlanego i wskazał, że obszar oddziaływania obiektu określa się na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, które zawierają uregulowania odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości /warunki techniczne, przepisy przeciwpożarowe, przepisy z zakresu ochrony środowiska i przyrody, itp./. Jeżeli z przepisów tych wynikają ograniczenia w możliwości zagospodarowania lub zabudowy sąsiedniej nieruchomości, to nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, a jej właścicielowi /użytkownikowi wieczystemu, zarządcy nieruchomości/ przysługuje prawo strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego. W świetle zebranego materiału dowodowego wnosząca odwołanie E. R. nie jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego, bowiem przedmiotowa inwestycja nie narusza art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 2.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / tekst jednolity: Dz.U. Nr 75 z 2002r., poz. 690 z późn. zm./. W projekcie budowlanym znajduje się oświadczenie projektantów: "Zgodnie z art. 20 ust 4 ustawy(...) Prawo budowlane oświadczam, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej". Zgodnie z § 12 ww rozporządzenia Ministra Infrastruktury budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Z opisu do projektu zagospodarowania działki wynika, iż projektowany obiekt został usytuowany w odległości 6,32 m -12,50 m, od granicy działki skarżącej. Inwestycja, nie narusza również wymagań ochrony środowiska - zgodnie z rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko / tekst jednolity: Dz. U. Nr 257 z 2004r poz. 2537 z późn. zm./ - budynki mieszkalne nie są zaliczane do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z materiałów zebranych w sprawie wynika, że teren, na którym projektowana jest budowa nie jest wpisany do rejestru zabytków — w związku z czym nie wymaga uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Przedmiotowa inwestycja nie narusza także przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych / tekst jednolity: Dz. U. Nr 19 z 2007 r. poz. 115 z późn. zm./- decyzją z dnia 13.03.2007r. Burmistrz Miasta M. zezwolił na lokalizację 4-ch zjazdów indywidualnych z drogi gminnej — ul. C. na działkę nr [...]w obrębie [...] w M.. Zgodnie z treścią § 213 ww rozporządzenia Ministra Infrastruktury wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków określone w §212 nie dotyczą budynków: 1) do trzech kondygnacji nadziemnych włącznie, a) mieszkalnych, jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej (...). Zatem przedmiotowa inwestycja nie wymaga uzgodnienia projektu budowlanego z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczenia przeciwpożarowego. Inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Południowej Części Miasta M. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z dnia 22 kwietnia 199r. Rady Miejskiej w M., zgodnie z którym przedmiotowa działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem MU. Z ustaleń w/w planu wynika, że na tym terenie dopuszcza się realizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej we wszystkich formach, nieprzekraczalna wysokość zabudowy mieszkaniowej wynosi 2,5 kondygnacji. Powierzchnia biologicznie czynna nie może być mniejsza niż 60 % ich powierzchni. Projektowana inwestycja wypełnia w/w ustalenia planu. Z uwagi na fakt, że działka skarżącej E. R. o nr ew. [...]nie leży w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji odwołująca nie jest stroną w przedmiotowym postępowaniu. E. R. złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]06.2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania a to m.in. art. 107§3 w zw. z art. 7 i 77 kpa. Wskazała przy tym, że w piśmie z dnia 15 maja 2008r. zarzuciła szereg wad projektowi budowlanemu a to: 1. projekt planu zagospodarowania terenu dotyczący urządzeń takich jak szambo, przyłącza itp, jest nieczytelny, co uniemożliwia jego analizę i ustalenie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi; 2. projekt planu zagospodarowania przestrzennego i usytuowania budynków jest nieczytelny co uniemożliwia jego analizę i wyliczenie powierzchni biologicznie czynnej; 3. przesunięcie budynku o 1m od ul. C. spowodowało zwiększenie powierzchni utwardzonych (wydłużony został wjazd do budynków), które nie zostało uwzględnione w bilansie zabudowy; 4. inwestor nie przedstawił analizy nasłonecznienia nieruchomości sąsiednich; działka gruntu, na której inwestor zamierza postawić 4 domy w zabudowie szeregowej zostanie w przyszłości podzielona na 4 oddzielne działki, w wyniku takiego podziału obszar biologicznie czynny 2 środkowych działek nie będzie odpowiadał wymaganiom stawianym w planie zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia brak jest informacji na jakiej podstawie organ przyjął, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania skoro projekt zagospodarowania działki jest w dalszym ciągu nieczytelny. Organ nie wykazał także ażeby przeprowadził analizę powierzchni zabudowy w stosunku do wymaganej powierzchni biologicznie czynnej. Zarzucono także organowi odwoławczemu, że nie odniósł się do zarzutu późniejszego podziału nieruchomości na odrębne działki ewidencyjne. Okoliczność ta uzasadnia twierdzenie - w ocenie skarżącej- że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne. Dodatkowo wskazać także należy, że zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 marca 2009r. w sprawie VII SA/Wa 1742/08 uchylił kontrolowaną wówczas decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze z uwagi na nieprzyznanie E.R. przymiotu strony. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że interes prawny E.R. do występowania w charakterze strony należy ustalić mając na uwadze przepisy ustawy - Prawo budowlane w szczególności art. 28 ust. 2 tej ustawy. Ustalając interes prawny skarżącej należy także mieć na uwadze ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przywołał przy tym Sąd treść §12 i 13 warunków technicznych i stwierdził, że nie można podzielić stanowiska organu co do tego, że ustalenie kręgu stron w danym postępowaniu możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Uzasadniając naruszenie przez organ odwoławczy art. 7 i 77§1 kpa WSA wskazał, że organ ograniczył się jedynie do jednoznacznego i nie popartego żadnymi argumentami stwierdzenia, że obszar oddziaływania inwestycji ogranicza się wyłącznie do działki nr ew. [...]. Organ nie wskazał odpowiednich odległości projektowanej inwestycji od granicy działki nr [...], nie odniósł się do założeń planu zagospodarowania terenu, jak również nie wskazał dlaczego uznaje, iż w niniejszej sprawie zachowane zostały warunki określone w § 13 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, skoro całkowicie zignorował uwagi E. R. zawarte w piśmie uzupełniającym odwołanie z dnia 15 maja 2008 r, dotyczące m.in. braku analizy nasłonecznienia i wpływu projektowanej zabudowy szeregowej na zachowanie naturalnego oświetlenia w budynku skarżącej. Wszystkie te kwestie powinny być przez organ wnikliwie rozpatrzone, tym bardziej, że - jak wynika z akt postępowania administracyjnego-skarżąca była uznawana za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego i została z niego wykluczona dopiero na etapie postępowania odwoławczego przed Wojewodą [...] Jednocześnie WSA w w/w uzasadnieniu wyroku wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie do dokonania wszystkich wskazanych wyżej ustaleń i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu jednoznacznego ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Innymi słowy będąc związanym oceną prawną zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA z dnia 5.03.2009r. organ odwoławczy zobowiązany był do ustalenia czy inwestycja nie oddziaływuje na nieruchomość skarżącej E. R. biorąc w szczególności pod uwagę zarzuty zawarte w piśmie z dnia 15.05.2008r. dotyczące m.in. braku analizy nasłonecznienia i wpływu projektowanej zabudowy na zachowanie naturalnego oświetlenia w budynku skarżącej. Analiza uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że organ nie zastosował się do przedstawionej szczegółowo oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA z dnia 5.03.2009r. Organ uzasadniając swoje stanowisko co do tego, że E. R. nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wskazał, że dokonał analizy projektu zagospodarowania działki, która doprowadziła do ustalenia, że inwestycja spełnia wymagania dotyczące odległości od granic z sąsiednią działką budowlaną określone w §12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozważył również czy inwestycja nie oddziaływuje na nieruchomość sąsiednią-w szczególności stanowiącej własność E. R. z punktu widzenia przepisów innych ustaw w tym przepisów ochrony środowiska, ochrony zabytków, ustawy o drogach publicznych i ochrony przeciwpożarowej. W tym zakresie nie można postawić organowi zarzutu braku staranności i nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Natomiast uszło uwadze organu, że WSA w cyt. wyżej uzasadnieniu wyroku wskazał na brak analizy nasłonecznienia i wpływu projektowanej zabudowy na zachowanie naturalnego oświetlenia w budynku skarżącej. Uzasadnienie kontrolowanego przez Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, rozstrzygnięcia również nie wskazuje ażeby organ dokonał takiej analizy nasłonecznienia, nie zawiera też rozważań o braku zasadności jej dokonywania. Innymi słowy - należyte wyjaśnienie kwestii przymiotu strony E. R. to jest czy nieruchomość, której jest ona właścicielką pozostaje w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji wymaga dokonania tzw. linijki słońca skoro zarzut taki został zgłoszony w postępowaniu administracyjnym. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze została wydana przedwcześnie a zatem z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa w zw. z art. 153 P.p.s.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną oraz ocenę zawartą w wyroku WSA z dnia 5.03.2009r. Natomiast nie zasługują na uwzględnienie - na tym etapie postępowania zarzuty skargi odnoszące się do braku analizy i wyliczenia powierzchni biologicznie czynnej (w związku z zapisami Miejscowego Polanu Zagospodarowania Przestrzennego). Nie przesądzając prawidłowości rozstrzygnięcia organu w tym zakresie podkreślić należy, że organ architektoniczno - budowlany nie może brać pod uwagę okoliczności przyszłych i niepewnych to jest faktu, że nieruchomość na której realizowana jest inwestycja być może będzie w przyszłości podzielona i sprzedana osobom trzecim. Jako oczywista omyłkę Sąd potraktował natomiast zawarty na wstępie skargi wniosek o uchylenie decyzji Wojewody M[...] z dnia [...].08.08r. Ikub 7 stwierdzenia jej nieważności Decyzja ta była przedmiotem kontroli Sądu dnia 5.03.2009r. Z tych wszystkich względów Sąd w oparciu o art. 145§1 pkt. 1 lit. c i 152 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło