VII SA/Wa 1418/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-15
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego, nakładając obowiązek sporządzenia projektu zamiennego dla robót budowlanych wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem, bez uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności daty zakończenia robót i ich zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie ich wykonania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących prawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w tym daty zakończenia robót budowlanych i ich zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie ich wykonania, co jest kluczowe dla prawidłowego zastosowania przepisów Prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście art. 103.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla istniejącego budynku mieszkalnego, ze względu na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu (zmiana dachu, nadbudowa, gzyms w granicy działki). Inwestor J. W. otrzymał taki nakaz od Inspektora Nadzoru Budowlanego, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zmieniając jedynie termin wykonania obowiązku. Skarżący I. Z. zarzucił organom brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wniósł o uchylenie decyzji, argumentując, że nakazanie sporządzenia projektu zamiennego sankcjonuje naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego I. Z. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 1418/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51ust.l pkt 3, ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane / Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm. - dalej Prawo budowlane / nałożył na inwestora J. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do [...] kwietnia 2005 r. projektu budowlanego zamiennego istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji podano, iż budynek, który jest przedmiotem kontroli jest budynkiem konstrukcji murowanej, 3-kondygnacyjnym z dachem kopertowym krytym blachą. Budynek posiada rynny i rury spustowe z odprowadzeniem wód opadowych budynku na własną posesję, od granicy z działką sąsiednią/ nr [...] / posiada ścianę nierozprzestrzeniającą ognia, bez otworów z gzymsem na całej długości wysuniętym o ok. 25 cm, ściana jest postawiona w granicy lub w bliskiej odległości od niej / granica sporna /. Budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1980 r. wydanego przez Urząd Gminy [...], którego nie odnaleziono natomiast inwestor przedstawił zatwierdzony projekt. Roboty budowlane wykonano w latach osiemdziesiątych i ponieważ nie była to samowola budowlana a jedynie w takich przypadkach art. 103 ust. 2 odsyła do stosowania przepisów poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r należy stosować przepisy aktualnie obowiązujące. Ponieważ zaistniała konieczność doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem wobec wykrycia istotnych odstępstw od projektu budowlanego należało zlecić inwestorowi wykonanie projektu budowlanego zamiennego z uwzględnieniem zaistniałych zmian. Odstępstwa polegają na tym, iż zamiast dachu dwuspadowego ze spadkiem na własną posesję wykonano dach kopertowy. Budynek spełnia wymagania § 271 ust. 1 i ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm. — dalej rozporządzenie wykonawcze / dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego oraz § 126 ust, 1 w/w rozporządzenia dotyczącego odprowadzenia wód opadowych z dachu. Dlatego też należało doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania I. Z. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku, natomiast uchylił w części dotyczącej wyznaczonego terminu i wyznaczył nowy termin wykonania
obowiązku do dnia [...] listopada 2005 r. Organ odwoławczy uznał, iż ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana przez organ I instancji była prawidłowa zaś zarzuty podnoszone przez I. Z. są niezasadne. Organ I instancji prawidłowo w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zastosował przepis art. 51 Prawa budowlanego oceniając pozytywnie istniejący stan obiektu pod kątem jego zgodności z przepisami rozporządzenia wykonawczego. Ponieważ termin wykonania nałożonego obowiązku upłynął z dniem [...] kwietnia 2005 r., należało uchylić w tym zakresie w/w decyzję i wyznaczyć nowy termin.
Skargę do sądu administracyjnego na w/w decyzję złożył I. Z., który zarzucił organom nadzoru budowlanego, iż nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, do czego zobowiązuje ich art. 7 k.p.a. Przede wszystkim budynek został nadbudowany o jedną pełną kondygnację z gzymsem wysuniętym poza obrys ścian o ok. 35 cm w tym w ścianie usytuowanej bezpośrednio w granicy działek. Wykonano dach kopertowy zamiast, dwuspadowego co powoduje, zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi oraz mienia na działce skarżącego z uwagi między innymi na zsuwający się w zimie śnieg na jego działkę, nie wyjaśniono także, kiedy zostały zakończone roboty budowlane i czy ten fakt zgłoszono odpowiedniemu organowi. Przedmiotowa inwestycja wykonana niezgodnie z projektem utrudnia dostęp światła do pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się na działce skarżącego stanowi to naruszenie § 13 rozporządzenia wykonawczego. Dlatego też jedynie właściwą decyzją powinno być nakazanie przywrócenia budynku do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast zobowiązanie inwestora do sporządzenia projektu zamiennego uwzględniającego dokonane zmiany spowoduje usankcjonowanie naruszenia prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, podnosząc dodatkowo, iż kontrolowana inwestycja nie wymaga dokonania czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna o, tyle, iż powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegający na wadliwym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Zgodnie z treścią w/w przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W przedmiotowym postępowaniu nie ulega wątpliwości, iż nastąpiły odstępstwa od projektu budowlanego przede wszystkim polegające na zmianie konstrukcji dachu oraz podwyższeniu nadbudowy / twierdzenia skarżącego przedstawione w skardze /, tych kwestii organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły jak i również faktu wykonania gzymsu w ścianie graniczącej z nieruchomością skarżącego. Należało ocenić przede wszystkim, kiedy wykonano w/w roboty budowlane, czy zgłoszono ich zakończenie oraz czy obiekt jest użytkowany i od kiedy a po wyjaśnieniu w/w okoliczności faktycznych należy podjąć decyzję czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami budowlanymi obowiązującymi w chwili ich zakończenia. Przeprowadzona analiza stosowania przepisów aktualnie obowiązujących bez wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych jest nieprawidłowa.
Problematyka stosowania art. 103 Prawa budowlanego omawiana była w orzecznictwie sądowym wielokrotnie a kierunki interpretacyjne zakresu stosowania przepisów dotychczasowych tj. wynikających z Prawa budowlanego z 1974 r. wyrażone zostały między innymi w uchwałach siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 czerwca 1996 r. sygn. akt OPS 3/96 / ONSA 1997/ 1/ 2 / oraz z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt OPS 4/01 / ONSA 2002/2/58/. Z wyżej wymienionych uchwal wynika, iż jeżeli budowa została zakończona przed dniem [...] stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów tj. Prawa budowlanego z 1974 r. Także w orzeczeniu z dnia 9 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 840/96 / LEX nr 43293 / Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że do likwidacji samowoli budowlanej, polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji popełnionej przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W przedmiotowej sprawie nie ustalono, kiedy roboty budowlane zostały zakończone i czy po ich zakończeniu inwestor zgłosił ten fakt właściwemu organowi. Zgromadzony materiał dowodowy wydaje się wskazywać, iż miało to miejsce przed [...] stycznia 1995 r., jeżeli przystąpiono do użytkowania obiektu bez spełnienie przesłanek określonych w art. 40 i 41 Prawa budowlanego z 1974 r. to zaistnieje fakt przystąpienia do samowolnego użytkowania wykonanej inwestycji i należy stosować obowiązujące w tym czasie przepisy a więc Prawo budowlane z 1974 r., które w art. 40 przewiduje sposób postępowania w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnego z przepisami oraz przepisy wykonawcze a mianowicie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki / Dz. U. Nr 17, poz. 62 /. W kontekście tych przepisów należy ocenić prawidłowość zmiany konstrukcji dachu i ewentualnie wysokości nadbudowy oraz wykonania gzymsu.
Należy nadmienić, iż przedmiotem inwestycji była wyłącznie nadbudowa a więc ściana wschodnia budynku już istniała i z dokumentacji projektu wynika, iż była usytuowana w granicach działek [...] i [...]. Kwestia zaistniałego aktualnie sporu granicznego to problem do rozstrzygnięcia przez inne organy administracyjne lub sąd powszechny.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. art. 200 i 209 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło