VII SA/Wa 1418/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi (...)Sp. z o.o. z siedzibą w (...) na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) marca 2012 r. znak (...) w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na montaż nośnika reklamowego skargę oddala Prezydent [...] Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., po ponownym rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. w [...], nie pozwolił na montaż nośnika reklamowego o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 9 m 2 , na słupie o wysokości max. 3 m, posadowionego na podstawie przestawnej, nietrwale związanej z gruntem, na terenie działki nr ew. [...] obr. [...], przy ulicy [...] róg [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że układ przestrzenny ulicy [...] znajduje się w rejestrze zabytków pod numerem [...] z mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 1965 r. Ulica [...] została wpisana do rejestru zabytków, jako założenie urbanistyczne ze względu na wartość zabytkową i historyczną. Układ urbanistyczny tej ulicy w myśl ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami (Dz.U. nr 162 poz. 1568 ze zm.) podlega ochronie konserwatorskiej, a zatem, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 tej ustawy podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do zmiany wyglądu zabytków wpisanych do rejestru wymaga pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ochronie konserwatorskiej podlegają relacje przestrzenne pomiędzy obiektami zabudowy, współzależność między zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią oraz wygląd zewnętrzny poszczególnych budowli. Wartością zabytkową jest również sam wygląd wnętrza ulicy. W historycznych układach urbanistycznych zawsze obecna była mała architektura tj. słupy ogłoszeniowe, kioski, ławki, rzeźby, fontanny. Natomiast wolnostojące, podświetlane nośniki reklamowe o dużych powierzchniach reklamowych nie występowały w tradycji aranżacji tego rodzaju układów urbanistycznych. Zatem wprowadzenie nośnika reklamowego o zaproponowanej formie i gabarytach w przestrzeń ulicy [...] jest rozwiązaniem ahistorycznym i naruszy relacje przestrzenne historycznej kompozycji urbanistycznej oraz wpłynie negatywnie na zabytkowe wnętrze ww. ulicy. Zaproponowany nośnik reklamowy to konstrukcja typu backlight (podświetlana wewnętrznym źródłem światła) o powierzchni ekspozycyjnej ok. 9 m2 (356 x 246 cm). Posiada ona mechanizm przewijający, pozwalający umieścić na nośniku kilka powierzchni ekspozycyjnych. Ww. urządzenie o wysokości od 5,8 do 6,3 m (licząc od podstawy) miało być posadowione na działce, która wznosi się na wysokość 110 cm ponad poziom jezdni. Zatem ze względu na swoje położenie zaproponowany nośnik stałby się bardzo widoczny i nadmiernie wyeksponowany w historycznej tkance miejskiej. Organ nadmienił, że ulica [...] i ulica [...], są istotnymi ciągami komunikacyjnymi, które prowadzą na [...] i [...]. Zatem stanowią one niejako przedpola dla najistotniejszej, najbardziej reprezentacyjnej części [...]. Zatem z należytą starannością [...] Konserwator Zabytków winien dbać o wygląd przedmiotowych ulic. Pomimo współczesnej zabudowy ulica [...] zachowała charakter kameralnego wnętrza ulicznego utrzymanego w tradycyjnej formie i gabarytach. Nowe budynki zlokalizowane na narożach na styku z ulicą [...] wpisały się harmonijnie w zabytkowy układ urbanistyczny i współtworzą go ze względu na podobną skalę. Współczesny budynek przy ulicy [...], przy którym miałaby stać reklama jest odsunięty od tradycyjnej linii zabudowy, a zatem z tego miejsca wnętrze ulicy i historyczna zabudowa w głębi są szczególnie eksponowane. Jest to istotny fakt gdyż ulica [...] otwiera malowniczą perspektywę na zabudowania [...]. Nadrzędną zasadą wprowadzania nowych elementów na terenach zabytkowych jest projektowanie form, które komponują się z zabytkową przestrzenią i nie wprowadzają chaosu przestrzennego. Zaproponowane urządzenie reklamowe zakłóci walory widokowe ulicy [...] na zabudowę [...] i wpłynie negatywnie na zabytkową wartość ulicy. Planowany nośnik umieszczony byłby ukośnie w stosunku do osi ulic, takie ustawienie niewątpliwie zaburzy linię zabudowy i wprowadzi nieuzasadniony chaos i dysharmonię. Ponadto wprowadzenie tak dużego nośnika, w tak kameralną ulicę niewątpliwie w pejoratywny sposób zmieni nastrój starego wnętrza ulicy [...]. Mając na uwadze to, że tablica będzie miała zmienną ekspozycję reklamy, niewątpliwie będzie absorbowała całą uwagę obserwatora, odwracając w ten sposób postrzeganie zabytkowego wnętrza ulicy i perspektywy widokowej na zabudowę [...]. Ponadto, po zmroku sztuczne oświetlenie reklamy będzie stanowiło nieuzasadnione źródło światła w przestrzeni ulicznej, co spowoduje zakłócenie walorów widokowych. Wprowadzanie nośników reklamowych nie pozostaje bez znaczenie dla układu urbanistycznego. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, decyzją [...] z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków wydawane są w ramach uznania administracyjnego. Ocena organu ochrony zabytków powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obszaru zabytkowego. W ocenie organu odwoławczego decyzja nr [...] Prezydenta [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. została rzetelnie i wyczerpująco uzasadniona, a zajęte w niej stanowisko właściwe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] Sp. z o.o. w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Skarżąca podniosła, że organ w sposób niedopuszczalny rozszerzył zakres ochrony konserwatorskiej bez uzasadnionej analizy stanu faktycznego. Przede wszystkim lokalizacja urządzenia reklamowego byłaby umiejscowiona na ulicy [...] u zbiegu z ulicą [...]. Cały wywód organu odnosi się zaś do ochrony układu urbanistycznego ulicy [...]. Skarżący podniósł też, że na ulicy tej nie ma zabytkowych historycznych budynków na odległość kilkuset metrów od ulicy [...], nie widać też kościoła [...] z zespołem zabudowań klasztornych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, Sąd w zakresie swojej działalności ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2011 r. nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego znak: [...] z dnia [...] marca 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., którą organ ten nie pozwolił firmie [...] Sp. z o.o. w [...] na montaż urządzenia reklamowego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ulicy [...] róg [...] w [...]. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118) pozwolenia na budowę wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie natomiast z art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 powołanej ustawy o ochronie zabytków, umieszczenie na zabytku urządzeń technicznych, tablic, reklamy oraz nośników, a także podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Tryb i sposób wydawania pozwoleń określa rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwaniu ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych (Dz. U. nr 150 poz. 1579). Zgodnie z treścią art. 96 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków, wojewoda na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków może powierzyć w drodze porozumienia prowadzenie niektórych spraw z zakresu swojej właściwości w tym wydawanie decyzji administracyjnych gminom i powiatom, a także związkom gmin i powiatów, położonym na terenie województwa. W przedmiotowej sprawie Prezydent [...]Konserwator Zabytków działał na podstawie postanowienia z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie powierzenia Miastu [...] prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewody [...], realizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...] poz. [...]) i aneksów do tego porozumienia. Poza sporem jest, że przedmiotowy nośnik reklamowy o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 9 m2 na słupie o wysokości max. 3 m miał być posadowiony na podstawie przestawnej, nietrwale związanej z gruntem, na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] przy ulicy [...] róg ulicy [...]. Skarżący podnosi, że posadowienie urządzenia reklamowego będzie miało miejsce na ulicy [...], zaś cała argumentacja organu uzasadniająca decyzję odmowną odnosi się do ulicy [...]. Jak wskazał organ, działka nr ew. [...] z obrębu [...] wznosi się na wysokość 110 cm ponad poziom jezdni i posadowienie nośnika reklamowego na ulicy [...] róg ulicy [...] wpłynie negatywnie na wnętrze tej ulicy. Organ pierwszej instancji rozpatrywał wniosek skarżącego z dnia 28 września 2007 r. i później uzupełnionego po raz drugi po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji nr [...] Prezydenta [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2008 r., w której nie pozwolił na montaż przedmiotowego nośnika reklamowego. W wykonaniu wskazań co do dalszego postępowania zawartych w decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2010 r. organ pierwszej instancji w sposób wszechstronny i wyczerpujący uzasadnił swoją decyzję odmowną, wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Decyzja organu oparta jest na twierdzeniu, że montaż nośnika reklamowego spowoduje zmianę wyglądu zabytku, wpisanego do rejestru zabytków. Wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 1965 r. jest układ przestrzenny ulicy [...]. Z uwagi na lokalizację nośnika reklamowego na zbiegu dwóch ulic należy zgodzić się z organem, że posadowienie nośnika o powierzchni ekspozycyjnej 9 m2 na słupie o wysokości max. 3 m, na wzniesieniu zmieniałoby wygląd ulicy [...], a ta lokalizacja jest wystarczającą przesłanką wydania decyzji odmownej w odniesieniu do zabytku wpisanego do rejestru zabytków. Skarżący podnosi, że w rzeczywistości ulica [...] wgłąb, na odległość kilkuset metrów nie posiada budynków o wartości zabytkowej, zaś zabytkowy kościół [...] z zespołem klasztornym nie jest z rogu ulic widoczny. Jednakże wobec faktu, że ulica [...] jest wpisana do rejestru zabytków podlega ona ochronie konserwatorskiej i kwestionowanie charakteru tej ulicy i jej walorów konserwatorskich w niniejszym postępowaniu byłoby podważaniem zasadności tego wpisu. W rejestrze zabytków ulica [...] figuruje jako całość - jako układ przestrzenny i taka wartość podlega ochronie konserwatorskiej, stąd argumenty organu, wskazane w uzasadnieniu decyzji odnoszące się do zmiany tego układu przestrzennego w przypadku posadowienia nośnika reklamowego należy uznać za trafne. Zadaniem organów ochrony zabytków jest zapobieganie wszelkim działaniom, które mogłyby utrudnić utrzymanie zabytkowego terenu w jego pierwotnym układzie przestrzenno – architektonicznym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.