VII SA/Wa 1420/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-19
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Leszek Kamiński, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, nakładając obowiązek przebudowy krat balkonowych w celu zapobieżenia możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń na wyższych kondygnacjach, uwzględniając istniejący daszek nad balkonem?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co miało wpływ na nieprawidłowe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organy nie wykazały w sposób wystarczający, że kraty balkonowe nie odpowiadają warunkom technicznym określonym w § 300 ust. 1 rozporządzenia, opierając się jedynie na materiale fotograficznym i nie uwzględniając istniejącego nad balkonem daszku, który mógł uniemożliwiać wspinanie się.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez organy nadzoru budowlanego obowiązku przebudowy krat na balkonie lokalu mieszkalnego w celu zapobieżenia możliwości wspinania się po nich do wyższych kondygnacji. Skarżący podnosili, że kraty zostały zamontowane w 1990 r. zgodnie z ówczesnymi przepisami, a nad balkonem znajduje się daszek uniemożliwiający wspinanie. Organy uznały, że kraty są niezgodne z § 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi T. Z. i Z. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących T. Z. i Z. Z. kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej PINB, w N., którą nałożono na T. i Z. Z. obowiązek przebudowy krat na balkonie lokalu mieszkalnego numer [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w miejscowości N., gm. N., w taki sposób, aby zgodnie z § 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.), zw. dalej rozporządzeniem, zapobiec możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń na wyższych kondygnacjach. Obowiązek należy wykonać w terminie 30 dni od dnia, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
W trakcie niniejszego postępowania PINB w N. ustalił, iż w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w N., będącym własnością T. i Z. Z., wykonano roboty budowlane polegające na montażu krat bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...], PINB nałożył na T. i Z. Z., w trybie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, obowiązek przedstawienia określonej dokumentacji. Wobec niewypełnienia przez zobowiązanych ww. obowiązku, PINB decyzją z dnia [...] października 2009 r., Nr [...], na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego nakazał T. i Z. Z. wykonanie rozbiórki - demontażu ww. krat. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...], [...] WINB uchylił ww. decyzję Nr [...] i poprzedzające ją postanowienie Nr [...], a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], PINB w N., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na T. i Z. Z. ww. obowiązek dotyczący przebudowy krat na balkonie lokalu mieszkalnego nr [...] ww. budynku mieszkalnym.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podczas kontroli ustalił, że w kontrolowanym lokalu zamontowano kraty na wszystkich otworach okiennych. Stwierdzono ponadto, że kraty z wyjątkiem krat balkonowych są zamontowane od wewnątrz lokalu. Ponadto w trakcie postępowania ustalono, że ww. kraty zamontowano w 1990 roku, a właścicielem lokalu była W.; Urząd Miejski w N. w dniu 15 grudnia 2008 r. poinformował, że w latach 1989-1990 nie zarejestrowano zgody na ww. inwestycję. Organ I instancji, powołując się na treść art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, stwierdził, że inwestycja polegająca na montażu krat w przedmiotowym lokalu mieszkalnym została wykonana w sposób niezgodny z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W ocenie PINB kraty zamontowane w pomieszczeniach w ww. lokalu nr [...], poza balkonem, są wykonane w sposób zgodny z przepisami, a ich wykonanie nie podlega ani uzyskaniu decyzji pozwolenia na wykonanie tych robót, ani nie wymaga zgłoszenia robót niewymagających pozwoleniu na budowę. Ponadto zgodnie z § 300 ust. 2 ww. rozporządzenia jak stwierdzono podczas oględzin, co najmniej w jednym otworze okiennym kraty otwierają się do wewnątrz mieszkania. Jednak kraty na balkonie przy pokoju dziennym są wykonane w sposób niezgodny z § 300 ust. 1 ww. rozporządzenia, ponieważ z dokumentacji zdjęciowej sporządzonej podczas oględzin wynika, że inwestor zamontował kraty, które mogą stwarzać możliwość wspinania się po nich do pomieszczeń w lokalu położonym na wyższej kondygnacji. Z tego względu konieczne jest nałożenie ww. obowiązku celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od ww. decyzji złożył Z. Z., podnosząc, że kraty zewnętrzne na balkonie zostały zamontowane w 1990 r. i uniemożliwiają wspinanie się po nich do góry. Ponadto nad kratami na wysokości stropu 1. piętra zamontowany jest daszek o szer. 60 cm na całej długości balkonu i uniemożliwia przejście z parteru na wyższą kondygnację. Kraty są zamontowane na balustradzie metalowej i nie wystają poza balkon.
Zaskarżoną decyzją Nr [...] [...] WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w N. Nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści § 300 ww. rozporządzenia, kraty zewnętrzne, zastosowane w otworach okiennych i balkonowych, powinny być wykonane w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w N. o konieczności doprowadzenia spornych krat zamontowanych na balkonie budynku mieszkalnego wielorodzinnego do stanu zgodnego z cytowanym wyżej przepisem. Nie budzi także wątpliwości WINB konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r., w celu doprowadzenia samowolnie zrealizowanych krat na balkonie ww. budynku do stanu zgodnego z przepisami. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając jednocześnie termin ich wykonania.
W ocenie organu odwoławczego powyższe prowadzi do konstatacji, iż w niniejszej sprawie jedynie możliwym jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutów i wywodów zawartych w odwołaniu WINB zauważył, iż w ocenie organu odwoławczego pozostają one bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli T. i Z. Z., podnosząc, że mieszkanie nr [...] przy ul. [...] w N. jest na niskim parterze, otrzymane jako służbowy we wrześniu 1990 r. od MON. W październiku 1990 r. było włamanie i kradzież do mieszkania przez okno. Za radą Policji i zgodą W. zostały założone kraty zewnętrzne na balkonie, wewnętrzne w pozostałych otworach okiennych, zgodnie z obowiązującymi przepisami budowlanymi i przeciwpożarowymi. W 1991 r. nastąpił odbiór gwarancyjny budynku; w 2000 r. przekazanie budynku pod zarząd Gminy N.; w 2001 r. wykup mieszkania na własność; w 2007 r. odbiór budynku po ociepleniu. PINB przez 18 lat nie miał żadnych zastrzeżeń do przedmiotowych krat. W ocenie skarżących od 2008 r. PINB nęka ich pismami z żądaniem zdjęcia krat, za każdym razem zmieniając decyzję oraz uzasadnienie, pomimo, że gęsto zamontowane pręty uniemożliwiają wspinanie się na balustradę i wyższe piętra, a nad balkonem zamontowany został daszek antywłamaniowy.
W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co z kolei miało wpływ na nieprawidłowe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zgodnie z ogólną zasadą k.p.a. - prawdy obiektywnej (wyrażonej m.in. w art. 6, 7, 10, 77 § 1, 80), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W trakcie postępowania to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętego aktu administracyjnego.
W ocenie Sądu czynności dowodowe podjęte przez PINB w N. nie wykazały, że kraty zainstalowane na balkonie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w miejscowości N. nie odpowiadają warunkom technicznym o jakich mowa w § 300 ust. 1 ww. rozporządzenia. W protokole z oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu 2 października 2008 r. znajduje się opis krat, i usytuowania balkonu oraz daszka nad nimi. Z oględzin tych organ I instancji nie wyprowadził jednak żadnych wniosków, czy faktycznie istnieje obiektywna możliwość wspinania się po przedmiotowej kracie na wyższe kondygnacje budynku. Organ wydając rozstrzygnięcie w sprawie oparł się w tym zakresie wyłącznie na dokumentacji fotograficznej.
W tym miejscu wskazania wymaga, że decyzja, w której następuje ocena, czy stan faktyczny sprawy administracyjnej odpowiada użytemu w przepisie wyrażeniu lub sformułowaniu, które nie jest jednoznaczne, (jak w tej sprawie wyrażenie "umożliwia wspinanie"), nie wystarczy samo oparcie się na materiale fotograficznym bez dokonania i uzasadnienia stosownych ocen. Organ nadzoru budowlanego winien zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy konstrukcja kraty (m.in. odległości pomiędzy prętami i ukośne łączniki) umożliwia wspięcie się na wyższą kondygnację. W aktach administracyjnych brak jest takich ustaleń i ocen. Ponadto wskazania wymaga, że pomimo, iż organ I instancji nałożył przedmiotowy obowiązek, to w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie przesądził kategorycznie o braku spełnienia ww. warunku technicznego. Stwierdził jedynie, że kraty na balkonie "mogą stwarzać możliwość wspinania się po nich do pomieszczeń w lokalu położonym na wyższej kondygnacji". Z tego samego materiału fotograficznego (dwa zdjęcia na stronie 17 akt administracyjnych PINB), na który powołuje się w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego, wynika, że w trakcie oględzin istniał nad przedmiotową kratą daszek. W trakcie postępowania organ nie ustalił funkcji ww. daszku. Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze wskazywał na funkcję ww. daszku, który "uniemożliwia przejście z parteru na wyższą kondygnację". A zatem uwadze organów administracyjnych obu instancji uszedł fakt istnienia ww. daszku oraz ewentualny jego wpływ na spełnienie dyspozycji § 300 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Jak wynika z powyższego nie ulega wątpliwość Sądu, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania. Ponadto wskazania wymaga, że organ administracyjny nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek "wykonania określonych czynności" winien konkretnie określić czynności, które miałyby doprowadzić przedmiotowe kraty na stanu zgodnego z § 300 ust. 1 ww. rozporządzenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 72/08, LEX nr 569237). W niniejszej sprawie organy administracyjne nie wskazały konkretnie takich działań, jakie winien podjąć skarżący celem doprowadzenia zainstalowanych krat do stanu zgodnego z prawem.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt. II. i III. orzeczono na podstawie art. 152 i art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło