VII SA/Wa 1420/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, , sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda") w wyniku odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "spółka", "inwestor") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] stycznia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego. Decyzja Wojewody zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 23 października 2020 r., [...] sp. z o.o. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę domu wielorodzinnego w typie kamieniczki z garażem wbudowanym na nieruchomości położonej w [...] na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...]. Prezydent [...] postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...], nałożył na spółkę obowiązek uzupełnienia przedłożonej dokumentacji oraz usunięcia nieprawidłowości, tj.: 1) Wskazać, na podstawie jakich przepisów winien być zatwierdzony projekt budowlany, stanowiący załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] października 2020 r., tj. wg nowych przepisów ustawy prawo budowlane. czy wg przepisów obowiązujących przed zmianą z dnia 19 września 2020 r. 2) Projekt budowlany uzupełnić o: a) oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, opatrzone aktualną datą - załączone na stronie 3 projektu opatrzone jest datą czerwiec 2020; b) naniesienie na projekcie zagospodarowania terenu linii rozgraniczającej ul. [...] oraz podanie od niej odległości usytuowania obowiązującej linii zabudowy, zgodnej z odległością określoną na rysunku planu; c) podpis rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciw pożarowych na projekcie zagospodarowania terenu. 3) Doprowadzić do zgodności z zapisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), tj. § 12 ust. 1 pkt 1 - w zakresie usytuowania projektowanych ścian z otworami okiennymi od strony dz. ew. nr [...] z obrębu [...], w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia. Pismem z 8 grudnia 2020 r. spółka ustosunkowała się do ww. postanowienia z [...] listopada 2020 r. Decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], na podstawie art. 35 ust. 3, w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) i art. 104 Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a." Prezydent [...] odmówił udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w typie kamieniczki z garażem wbudowanym przy ul. [...] w [...], na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...]. Zdaniem organu I instancji, spółka nie spełniła wszystkich obowiązków nałożonych postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Wojewoda [...] w wyniku odwołania inwestora, powołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...] - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest zasadne, albowiem inwestor spełnił tylko część wymogów nałożonych postanowieniem tego organu z [...] listopada 2020 r., nr [...]. Wbrew natomiast stanowisku organu I instancji inwestor spełnił wymóg dotyczący opatrzenia datą oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, albowiem do projektu budowlanego została dołączona karta 00, na której oświadczenie projektantów ma datę - listopad 2020 r. Dalej Wojewoda wskazał, że organ I instancji prawidłowo uznał, że linia rozgraniczająca ul. [...] (pkt 2b postanowienia) nie została naniesiona na projekt zagospodarowania terenu (sporządzony w obowiązującej skali 1:500), (rys. nr [...]; [...], str. 166), a tym samym nie została również naniesiona od niej odległość usytuowania obowiązującej linii zabudowy, zgodnej z odległością określoną na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie obowiązująca linia zabudowy, oznaczona kolorem pomarańczowym, została pokazana na powiększeniu fragmentu projektu zagospodarowania terenu sporządzonym w skali 1:200, (str. 166), lecz w nieprawidłowej odległości wynoszącej 594 cm od linii rozgraniczającej ulicy [...], tj. mniejszej niż wymagana odległość 6,0 m. Zdaniem organu odwoławczego nie jest możliwa realizacja obiektu z naruszeniem obowiązującej linii zabudowy, a zwłaszcza z jej przekroczeniem. Ponadto, na powiększeniu projektu zagospodarowania terenu linia rozgraniczająca została naniesiona kolorem zielonym z dopiskiem kolorem czarnym o treści: "linia rozgraniczająca ul. [...]", lecz ani linia, ani dopisek nie zostały opatrzone datą i podpisem osoby go sporządzającej. Ponadto, w ocenie Wojewody, nie został przez inwestora spełniony wymóg punktu 3 postanowienia organu I instancji z [...] listopada 2020 r., albowiem nie doprowadzono usytuowania budynku do zgodności z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż ściany z otworami okiennymi wschodnia i północna zostały usytuowane w odległości mniejszej niż wymagane 4,0 m, tj. w odległości 3,01 m i 3,03 m od granicy z działkami o nr ew.: [...] z obrębu [...]. Takie usytuowanie budynku narusza przepis § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Tak więc, zgodnie z tym ww. przepisem, aby w ścianie zwróconej do granicy działki mogły być okna, to odległość tej ściany od granicy działki powinna być nie mniejsza niż 4,0 m (oczywiście, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości nie wynikają inne wymagania). Tym samym regulacja zawarta w ww. § 12 ust. 1 pkt 1 przewiduje bezwzględny zakaz umieszczania otworów okiennych w ścianach położonych w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy działki. Jak już wyżej wskazano, konieczność zachowania odległości wynoszącej 4,0 m od granicy działki budowlanej dotyczy sytuowania budynku na działce budowlanej, w przypadku jego budowy ścianą z otworami zwróconymi w stronę tej granicy. Chodzi zatem o odległości od granicy z działką sąsiednią do ścian budynku, które w przypadku ściany z otworami okiennymi lub drzwiami powinny wynosić co najmniej 4 m. Dalej Wojewoda wyjaśnił, że z brzmienia § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia, wymagane w rozporządzeniu wymiary należy rozumieć jako uzyskane z uwzględnieniem wykończenia powierzchni elementów budynku, a w odniesieniu do szerokości drzwi - jako wymiary w świetle ościeżnicy. Określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia (§ 9 ust. 3). Należy przyjąć, że w przypadku ściany bez otworów odległości te będą liczone od tej części domu, która znajduje się najbliżej granicy, czyli od najbliższego granicy narożnika, ryzalitu, wykusza i analogicznie, w przypadku ściany z otworami trzeba zachować odległość 4,0 m według tej samej zasady. Organ odwoławczy podkreślił, że zachowanie przepisów powołanego rozporządzenia jest szczególnie istotne z punktu widzenia poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Zdaniem Wojewody, zasadnie też organ I instancji wskazał, że zlikwidowane na rzutach balkony i tarasy wciąż uwidocznione są na rysunkach przekrojów i elewacji. Jako przykład a zarazem dowód należy wskazać rzut kondygnacji +1 (str. 169) i porównać go z elewacjami na rysunku oznaczonym nr [...]; [...] (str. 174). Na podstawie oznaczeń zamieszczonych na projekcie zagospodarowania terenu (str. 166, rys. [...]) organ odwoławczy ustalił, że działki sąsiadujące z działką o nr ew, [...] objętą inwestycją są zabudowane: budynkiem trzykondygnacyjnym (dz. nr ew. [...]), budynkiem 4 kondygnacyjnym (dz. nr ew. [...]) oraz budynkiem będącym w budowie (dz. nr ew. [...]) Wojewoda wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że tylko otwory wypełnione luksferami lub cegłą szklaną nie stanowią otworów okiennych, gdyż nie mają podstawowej cechy jaką musi zapewniać otwór okienny - cechy przezroczystości oraz nie dają możliwości obserwacji terenu na zewnątrz budynku, co również w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Luksferów nie można traktować jako wypełnienia okien, ale jako przemurowanie ścian. Fragment ściany częściowo wypełnionej luksferami (pustakami szklanymi) można traktować tak samo, jak ścianę wypełnioną cegłą szklaną, to jest ścianę pełną, bez otworów okiennych. Wojewoda podkreślił, że spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji i wskazany sposób usytuowania budynku, w tym ścian z otworami okiennymi, uznała za zgodny z § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, czego dowodem jest przywrócenie w tych ścianach (już po wydaniu negatywnego rozstrzygnięcia przez organ I instancji), w trzech egzemplarzach dokumentacji projektowej, ponownie okien rozwieranych zamiast okien fix. Wobec tego sam inwestor przyznaje się, że jego zamiarem jest realizacja inwestycji w swej pierwotnej wersji, gdyż w zmodyfikowanych egzemplarzach projektu przywrócił pierwotne funkcje, co jego zdaniem przywraca zdolność do użytkowania obiektu w pełni jego możliwości. W odwołaniu spółka podniosła, że wszystkie ściany od strony północnej i zachodniej oddalone są o co najmniej 4,0 m od granicy działki z sąsiednimi działkami budowlanymi, a posiadające okna wyposażono w wypełnienia szklane stałe typu fix, z zachowaniem niektórych pól otwieranych tylko do mycia (niebędącymi oknami). Zdaniem organu odwoławczego nie można tego uznać za ścianę pełną. Wojewoda, nie podzielił także stanowiska inwestora w kwestii "teoretycznego" podziału ścian od strony działki nr ew. [...] na ścianę ryzalitu A i pozostałej jej części od strony działki sąsiedniej na ściany B, C1,C2 i C3, albowiem sposób posadowienia tej ściany na fundamencie wskazuje, że jest to jedna ściana (bez jakiejkolwiek dylatacji), usytuowana na tym samym fundamencie (ławie fundamentowej, str. 167 Nr rys. [...] i str. 230 Nr rys. [...]) i jak wskazał sam inwestor przewiązana, a to wyklucza traktowanie tej ściany jako niezależnych trzech ścian, lecz jako ściany z ryzalitem, gdzie ryzalit to wysunięty poza lico ściany właśnie ten dodatkowy element konstrukcyjny bryły budynku, który tworzy jednolitą całość z budynkiem. W tym miejscu Wojewoda zwrócił uwagę, że w odwołaniu inwestor poinformował, że w pozostałych trzech egzemplarzach przywrócił pierwotnie zaproponowane rozwiązanie, a mianowicie ryzalit bez okien usytuował w odległości 3,0 m od granicy z działką sąsiednią a pozostałą część elewacji, tj. z oknami rozwieranymi umieścił w odległości 4,0 m od granicy. W konsekwencji, zdaniem Wojewody, zasadnie organ I instancji - biorąc pod uwagę art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego - nałożył na spółkę obowiązek uzupełnienia i poprawienia przedłożonej dokumentacji projektowej, z czego jednak inwestor nie wywiązał się. Na powyższą decyzję [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżąca") pismem z 30 czerwca 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; 2) naruszenie uregulowań w zakresie określenia normy PN-ISO 6707-1-2008 [ISO 6707-1:2004] Budynki i budowle - Terminologia - Część 1 przez ustalenie, że: a) elewacja zachodnia (od strony działki ew. nr [...]): budynek nie może być usytuowany w odległości min. 3 m od granicy działki nr .., sytuując w tej linii ścianę (A), pomimo tego, że jest to ściana bez żadnego otworu okiennego bądź drzwiowego, co ilustruje załączony rysunek, b) elewacja północna (od strony działki ew. nr [...]): budynek nie może być usytuowany w odległości min. 3,03 m od granicy działki nr [...], sytuując w tej linii ścianę (D), o wysokości 2 kondygnacji, bez żadnego otworu okiennego bądź drzwiowego, co ilustruje załączony rysunek przez co doszło, zdaniem skarżącej, do wydania decyzji uniemożliwiającej wykonanie obiektu budowlanego zgodnie z obowiązującym w tym zakresie prawem materialnym i oczekiwaniami inwestora - skarżącej spółki; 3) naruszenie przepisów postępowania przez przyjęcie, że skarżąca nie uzupełniła braków dokumentacji chociaż nie było to możliwe ponieważ Urząd nie pracował (COVID-19) w czasie, kiedy uzupełnienie miało nastąpić. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w typie kamieniczki z garażem wbudowanym przy ul. [...] w [...], na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...]. Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowi art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256). Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ww. ustawy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu a także zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w art. 35 ust. 3 (art. 35 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie Prezydent [...] postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nałożył na skarżącą obowiązek uzupełnienia przedłożonej dokumentacji oraz usunięcia nieprawidłowości. Pomimo twierdzeń spółki i przedkładanych wyjaśnień, Sąd popiera stanowisko Wojewody, że ostatecznie projekt zagospodarowania terenu i wymagany materiał dokumentacyjny nie został doprowadzony do zgodności w zakresie rozwiązań technicznych, m.in.: 1) brak naniesienia na projekt zagospodarowania terenu linii rozgraniczającej ul. [...] oraz brak naniesienia od niej odległości usytuowania obowiązującej linii zabudowy, zgodnej z odległością określoną na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (podano odległość 594 cm zamiast odległości 6,0 m); 2) brak doprowadzenia do zgodności z § 12 ust 1 pkt 1 warunków technicznych, usytuowania obiektu budowlanego w stosunku do granicy działki (budynek jest usytuowany w odległości 3,01 m od strony dz. ew. nr [...] i w odległości 3,03 m od strony dz. ew. nr [...], pomimo zwróconych w stronę tych działek ścian z oknami); 3) brak usunięcia na rysunkach przekrojów i elewacji zlikwidowanych na rzutach balkonów i tarasów. Sąd zauważa, że rozwiązania projektowe wprowadzone przez spółkę a niezgodne z rozwiązaniami technicznymi nie mogą być tłumaczone tym, że wtedy obiekt jest zdolny do użytkowania w pełni swoich możliwości. Zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej, poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Jak widać, zachowanie przepisów rozporządzenia jest szczególnie istotne z punktu widzenia poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Skoro więc skarżąca nie wykonała, w wyznaczonym terminie, postanowienia nakładającego obowiązek usunięcia dostrzeżonych ww. nieprawidłowości, zasadnie Prezydent [...] odmówił udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w typie kamieniczki z garażem wbudowanym przy ul. [...] w [...], W ocenie Sądu nie można więc skutecznie postawić organowi zarzutu naruszenia przepisów wskazanych w skardze. Wojewoda dokonał prawidłowej oceny decyzji organu I instancji, nie naruszając przepisów prawa materialnego i procesowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 151 p.p.s.a., skargę oddalił.