VII SA/Wa 1421/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), sędzia WSA Tomasz Janeczko, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Przedmiotem skargi K. K. ("skarżąca") jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB") nr [...] z [...] kwietnia 2017 r., wydane w sprawie dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ("PINB") postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2016 r. nałożył na E. S., P. W. oraz skarżącą obowiązek sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego łącznie z konstrukcją dachu, znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Następie PINB – wobec niewykonania ww. postanowienia w ustawowym terminie – postanowieniem nr [...] z [...] marca 2017 r., wydanym na podstawie art. 123, art. 262 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, "k.p.a.") w związku z art. 81c ust. 4 oraz 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290, "Prawo budowlane"), zobowiązał solidarnie E. S., P. W. oraz skarżącą do wpłaty kwoty 3900 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania oceny technicznej przedmiotowego budynku. Zażalenia na powyższe postanowienie wniosły skarżąca oraz E. S.-M. W wyniku ich rozpatrzenia [...]WINB wydał, na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 1 i art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego, opisane na wstępie postanowienie z [...] kwietnia 2017 r., stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Ustawodawca enumeratywnie, tj. w sposób zamknięty, wymienił w Kodeksie postępowania administracyjnego i Prawie budowlanym przypadki, kiedy na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do organu odwoławczego. W innych sytuacjach postanowienia wydane przez organ stopnia podstawowego są ostateczne, tzn. nie przysługuje na nie zażalenie jako samoistny środek zaskarżenia. Mogą one być skarżone dopiero łącznie z odwołaniem od decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę (art. 142 k.p.a.). Dalej organ stwierdził, że postanowienie PINB z [...] marca 2017 r. zostało wydane w oparciu o art. 262 § 2 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca nie przewidział możliwości złożenia środka zaskarżenia na postanowienie wydane w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na pokrycie określonych kosztów postępowania, co potwierdzone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. [...]WINB nadmienił, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym oraz podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji lub postanowienia w administracyjnym toku instancji. W tej sytuacji, w ocenie organu, nie był on władny do rozpoznania zażaleń. W skardze do Sądu na ww. postanowienie [...]WINB z [...] kwietnia 2017 r. skarżąca wskazała, że nigdy nie zamieszkiwała przedmiotowego budynku, a jej środki finansowe nie pozwalają na pokrycie kosztów jego oceny technicznej, w związku z czym wniosła o dokonanie oceny na koszt Skarbu Państwa. Wskazała, że gdyby to od niej zależało, sprzedałaby przedmiotowy budynek, jednak zamieszkuje w nim jej brat, P. W., którego stan zdrowia jest bardzo zły. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie [...]WINB nr [...] z [...] kwietnia 2017 r., stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB nr [...] z [...] marca 2017 r., nakładające solidarnie na skarżącą i dwie inne osoby obowiązek wpłaty kwoty 3900 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania oceny technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego łącznie z konstrukcją dachu, znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] przy ul. [...] w [...]. W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie jest zasadne. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 141 § 1 k.p.a., zgodnie z którym na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast, stosownie do dyspozycji art. 142 k.p.a., postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zażalenie skarżącej dotyczyło postanowienia PINB z [...] marca 2017 r. wydanego na podstawie art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Nadto powołany w postanowieniu art. 262 § 2 k.p.a. stanowi, że w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Żaden z ww. przepisów nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na wydane na ich podstawie rozstrzygnięcie. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że żądanie przez organ wpłacenia zaliczki przez stronę powinno nastąpić przez wydanie postanowienia, na które nie będzie stronie służyło zażalenie jako samodzielny środek zaskarżania (zob. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2004 r., sygn. akt IV SA 3018/03 oraz z 16 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1036/15). Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia w oparciu o art. 134 k.p.a. wskazując, że skarżąca może zakwestionować zaskarżone postanowienie w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej, która zostanie wydana po zakończeniu postępowania. Argumenty podniesione przez skarżącą w skardze, odnoszące się do jej sytuacji finansowej i rodzinnej, nie mogły mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.