VII SA/Wa 1424/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca znaczący majątek (nieruchomości, oszczędności) może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu ponoszenie kosztów postępowania. Posiadanie domu, działki, oszczędności oraz uzyskiwanie stałego dochodu z dwóch działalności gospodarczych świadczy o tym, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe i ustanowić pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wznowienia postępowania. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, dochodów, wydatków, posiadanych nieruchomości i oszczędności. Po analizie złożonych dokumentów i wyjaśnień, sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wznowienia postępowania postanawia : odmówić A. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu 18 września 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Zarządzeniem z dnia 2 października 2009 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z tytułu prowadzenia jakiej działalności gospodarczej (taksówkarza czy wynajmu pokoi) zaczął osiągać dochód od lipca 2009 r. i w jakiej wysokości, wskazanie wysokości dochodu uzyskanego z tytułu wynajmu pokoi oraz dochodu uzyskanego z tytułu prowadzenia działalności taksówkowej z trzech ostatnich miesięcy, wysokości miesięcznej raty spłaty kredytu, którym obciążony jest dom wnioskodawcy i terminu do którego będzie on spłacany, wysokości miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem domu o powierzchni 138 m ², należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości stałych i płynnych, telefon, podatek od nieruchomości, itp.), czy posiada swój samochód jeśli tak, należało podać jaki, jego wartość rynkową oraz rok produkcji, koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, przeglądy, naprawy), jaką kwotę miesięcznie przeznacza na zakup produktów żywnościowych, artykułów chemicznych, odzieży oraz czy wnioskodawca uzyskuje pomoc ze strony rodziny, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało podać od kogo i w jakiej wysokości.
Ponadto, zobowiązano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli je posiada.
W dniu 21 października (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonych działalności gospodarczych, tj. z wynajmu pokoi oraz świadczenia usług taksówkarskich.
Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 138 m ², który obciążony jest kredytem hipotecznym w kwocie około 24.000 euro, niezabudowaną działkę siedliskową o powierzchni 4.200 m ² oraz oszczędności pieniężne w wysokości 2.000,00 złotych. Ponadto, oświadczył, że jego dochód za 8 miesięcy 2009 r. wyniósł 4.769,00 złotych, co miesięcznie daje kwotę w wysokości 596,00 złotych.
Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca w lipcu 2008 r. zarejestrował działalność gospodarczą polegającą na wynajmie pokoi i z tego tytułu uzyskał za 6 miesięcy dochód w wysokości 4.000,00 złotych. Wnioskodawca podał, że za ostatnie 3 miesiące tj. lipiec, sierpień i wrzesień 2009 r. uzyskał dochód z tytułu prowadzonych działalności gospodarczych tj. (wynajmu pokoi i taxi) w wysokości 2.436, 50 złotych miesięcznie. Skarżący podał, że rata zaciągniętego kredytu na zakup domu wynosi 192 euro, tj. około 830,00 złotych miesięcznie, a termin spłaty kredytu to rok 2023. Wnioskodawca wskazał, iż jego miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą za energię elektryczną 100,00 złotych, gaz 200,00 złotych, wodę 60,00 złotych, wywóz nieczystości 25,00 złotych, telefon 50,00 złotych, podatek od nieruchomości 15,00 złotych, co miesięcznie daje w sumie kwotę w wysokości 450,00 złotych. Oświadczył, że przeznacza miesięcznie około 800,00 złotych na zakup produktów żywnościowych, chemicznych i odzieży. Wnioskodawca podał, że posiada samochód osobowy marki Ford Mondeo Kombi z 1996 r. o wartości rynkowej ok. 6.500,00 złotych, którego koszty utrzymania wliczone są w koszty uzyskania dochodu z tytułu świadczenia usług taksówkarskich. Oświadczył, że nie korzysta z pomocy rodziny oraz organizacji społecznych lub państwowych. Dodał, że opłaca różne składki na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o łącznej kwocie około 340,00 złotych miesięcznie.
Skarżący nadesłał także wyciągi bankowe za ostatnie trzy miesiące z dwóch banków, z których wynika, że suma obrotów na jednych rachunku za okres od 19 lipca 2009 r. do 19 października 2009 r. wyniosła 1.220,00 złotych, a na drugim rachunku za okres od 19 lipca 2009 r. do 19 października 2009 r. 5.575,13 złotych.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie można natomiast uznać by wnioskodawca posiadający dom o powierzchni 138 m ², niezabudowaną działkę siedliskową o powierzchni 4.200 m ² oraz oszczędności pieniężne w wysokości 2.000,00 złotych znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalającej mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Wprawdzie dom wnioskodawca zakupił na kredyt jednak powyższe oznacza, że bank udzielając wnioskodawcy kredytu ocenił jego sytuację finansową jako odpowiednią, do przyznania kredytu, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nim związanych. Wnioskodawca natomiast nie wskazał, by miał jakiekolwiek problemy ze spłatą kredytu z uzyskiwanych dochodów.
Podkreślić należy, że wnioskodawca uzyskuje stały dochód miesięczny i prowadzi dwie różnego rodzaju działalności gospodarcze, tj. z tytułu wynajmu pokoi oraz świadczy usługi taksówkarskie. Z uzyskiwanego w sumie dochodu w wysokości 2.436,50 złotych miesięcznie ponosi koszty o łącznej wysokości około 2.440,00 złotych miesięcznie (830,00 złotych spłata kredytu, 450,00 złotych utrzymanie domu, 800,00 złotych zakup produktów żywnościowych, chemicznych i odzieży, 340,00 złotych składka na ZUS).
W świetle powyższego, uznano iż wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wskazać należy, że wnioskodawca uiścił wpis sądowy od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych, a zatem uznano, że jest on w stanie ponieść pozostałe koszty sądowe samodzielnie. Zaznaczyć bowiem należy, że ewentualne koszty sądowe w sprawie nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione przez wnioskodawcę.
W kwestii ustanowienia adwokata z urzędu stwierdzono, że wnioskodawca uzyskując powyższe dochody oraz posiadając oszczędności pieniężne w wysokości 2.000,00 złotych jest w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło