VII SA/Wa 1424/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala VII SA/Wa 1424/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. C. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] nakazującą I. C. dokonanie rozbiórki samowolnie pobudowanej altany murowanej, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku I. C. z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] nakazującą I. C. dokonanie rozbiórki samowolnie pobudowanej altany murowanej o wym. 7,20 x 5,50 x 5,50 m, zlokalizowanej na terenie [...], oraz stwierdzającej bezprzedmiotowość wniosków sprawie zawieszenia wznowionego postępowania i odroczenia wykonania w/w decyzji organu powiatowego z dnia [...] lutego 2008r., na okres prowadzenia wznowionego postępowania. Organ I instancji wskazał, że nie zostały wykazane przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, jak również I. C. nie wykazała zachowania terminu wynikającego z art. 148 § 1 Kpa. Organ i instancji wezwał stronę do uzupełnienia wniosku przez wykazanie powyższych okoliczności, jednak po doręczeniu jej przesyłki w trybie art. 44 § 4 Kpa nie wpłynęło żadne wyjaśnienie do organu. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie I. C. od decyzji organu I instancji podkreślił, że na etapie wstępnym dotyczącym badania warunków formalnoprawnych nie można oceniać czy i jaki wpływ na meritum przedmiotowej sprawy zakończonej kwestionowaną ostateczną decyzją mają przedstawione we wniosku dowody. Niesłusznie zatem organ wojewódzki dokonał oceny merytorycznej złożonego wniosku. Na etapie poprzedzającym wznowienie postępowania organ może badać bowiem wyłącznie kwestie formalnoprawne i ewentualnie w razie wątpliwości co do treści wniosku, wezwać do jego sprecyzowania, wskazania przesłanek wznowieniowych, dowodów na ich poparcie i terminu, kiedy strona dowiedziała się o tych dowodach. Wprawdzie organ I instancji wzywał stronę do uzupełnienia braków wniosku, jednak nie wyjaśnił czy wezwanie zostało skutecznie doręczone, gdyż zarówno na przesyłce jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak było informacji o sposobie zawiadomienia adresata o przesyłce. Organ I instancji nie powinien był odnosić się do podniesionej we wniosku o wznowienie postępowania sprawy lokalizacji ogrodu działkowego i w efekcie oceniać, czy okoliczność ta była znana organowi wydającemu decyzję. Nie powinien także odnosić się do kwestii wymiarów spornego obiektu i w efekcie oceniać, czy ta okoliczność nie istniała w dacie wydania decyzji. Taką ocenę organ może uczynić dopiero w decyzji merytorycznej wydanej po wznowieniu postępowania, a nie w decyzji odmawiającej tegoż wznowienia. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania oparto na trzech przesłankach z art. 145 § 1, tj. pkt 5, 6 i 7 Kpa, nie zaś jak wskazał organ I instancji jedynie na pkt 5 w/w artykułu Kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. D., wskazując, iż uważa decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. za nieprawidłową i niezgodną z prawem, gdyż nadzwyczajne wznowienie postępowania może być wszczęte tylko wtedy, gdy są spełnione łącznie 3 warunki: złożenie wniosku przez stronę postępowania, wykazanie przesłanki z art. 145 § 1 Kpa oraz wykazanie zachowania terminu do wniesienia wniosku. W niniejszej sprawie zdaniem skarżącego wnioskująca nie zachowała terminu ani nie wykazała przesłanek z art. 145 § 1 Kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy [art.145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi art. 138 § 2 Kpa. Rzeczą organu odwoławczego było w tej sytuacji wskazanie przesłanek z w/w art. 138 § 2 Kpa uzasadniających uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pominięcie tej kwestii w uzasadnieniu organu stanowi naruszenie art. 107 § 1 Kpa, tym niemniej to naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak wynika bowiem z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji organ odwoławczy wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przede wszystkim organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność ustalenia, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa wskazując, że na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Organ odwoławczy wskazał także, iż obowiązkiem organu I instancji winno być wyjaśnienie, czy wezwanie do usunięcia braków wniosku zostało prawidłowo awizowane, tj. czy zawierało powiadomienie adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 § 2 Kpa, a więc w sposób upoważniający organ do uznania korespondencji za doręczoną w trybie art. 44 Kpa. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wezwanie do uzupełnienia braków wniosku powinno dotyczyć wszystkich wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania przesłanek wznowienia, tj. także przesłanek z pkt. 6 i 7 art. 145 § 1 Kpa, a nie jedynie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Należy się zgodzić z organem odwoławczym, że co do powyższych okoliczności organ I instancji nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego. Natomiast wyjaśnienie powyższych okoliczności stanowi obowiązek organu pierwszej instancji, gdyż przesądzenie ich przez organ odwoławczy pozbawiłoby stronę dwuinstancyjności postępowania. Jeżeli bowiem przekroczono termin do złożenia wniosku, lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania organ administracji wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W toku postępowania organ administracji publicznej prowadzący postępowanie z mocy art. 7 Kpa zobowiązany jest stać na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z powyższego wynika, obowiązek organu pierwszej instancji, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Natomiast art. 77 § 1 Kpa stanowi, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Obowiązkiem organu administracji jest zgromadzenie całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, skutkuje to koniecznością podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie (por. np. teza pierwsza wyroku NSA OZ w Lublinie z 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, niepubl.). Odnosząc powyższe wskazania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości albowiem nie wyjaśnił wątpliwości co do warunków formalnoprawnych dopuszczalności wznowienia postępowania w sposób niezbędny do wydania prawidłowej decyzji a także nie zebrał całości materiału dowodowego, co stanowiło naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 Kpa, i uzasadniało decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o uchyleniu rozstrzygnięcia organu szczebla wojewódzkiego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną należało oddalić.