VII SA/Wa 1424/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-02
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z emerytury i zasiłku dla bezrobotnych, a także otrzymuje dotacje unijne na gospodarstwo rolne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i męża. Pomimo otrzymywania dotacji unijnych, środki te są w całości przeznaczane na funkcjonowanie gospodarstwa rolnego, a łączny dochód z emerytury i zasiłku jest niewystarczający do pokrycia kosztów sądowych przy jednoczesnym zapewnieniu podstawowych potrzeb życiowych. W związku z tym, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące ustalenia opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z emerytury i zasiłku dla bezrobotnych, posiadają gospodarstwo rolne i dom. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wnioskodawczyni przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków stałych i bieżących, a także informacji o dotacjach unijnych i próbach znalezienia pracy przez męża.Rozstrzygnięcie
Przyznano C.S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia : przyznać C.S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 6 lipca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez C.S. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez nią z tytułu emerytury oraz zasiłku przyznawanego dla osób bezrobotnych otrzymywanego przez męża o łącznej wysokości 2.001,06 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 104 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 5,35 ha.
Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 104 m ², należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych, płynnych, podatek, itp.). Zapytano wnioskodawczynię, czy uzyskuje dochód z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 5,35 ha, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem czy mąż wnioskodawczyni podejmuje próby znalezienia pracy, jeśli tak, należało wskazać ile prób podjął i z jakim skutkiem oraz czy mąż podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o działo, jeśli tak, należało wskazać jakiego rodzaju prace podejmuje oraz jaki uzyskuje z nich dochód. Wezwano wnioskodawczynię do podania, czy posiada wraz z małżonkiem pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie). Zapytano wnioskodawczynię także jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. oraz czy otrzymuje pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, krewnych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
W dniu 27 lipca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia.
Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i utrzymuje się z emerytury w wysokości 924,50 złotych brutto miesięcznie oraz z zasiłku małżonka w wysokości 913,70 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że na jej wydatki stałe składają się opłaty za energię elektryczną w wysokości 180,00 złotych, za telefon w wysokości 50,00 złotych, wywóz odpadów w wysokości 160,00 złotych (na rok), za abonament telewizyjny w wysokości 100,00 złotych (za okres pół roku) oraz podatek rolny w wysokości 100,00 złotych. Łącznie wydatki te wynoszą 640,00 złotych. Oświadczyła, że pozostałe środki finansowe przeznacza na bieżące wydatki tj. zakup żywności około 1.000,00 złotych, środków czystości i higieny w wysokości około 150,00 złotych, butli z gazem w wysokości 50,00 złotych, lekarstw w wysokości około 100,00 złotych, odzieży w wysokości 200,00 złotych i na inne nieprzewidziane wydatki. W sumie wydatki te wynoszą 1.500,00 złotych.
Wnioskodawczyni wyjaśniła, że zarówno ona jak i mąż nie posiadają prawa jazdy. Podała, że nieruchomość rolna o powierzchni 5,35 ha ziemi to grunty rolne i pastwiska, z czego 0,1400 ha to teren, na którym znajduje się dom mieszkalny i zabudowa gospodarcza (obora i stodoła). Wnioskodawczyni wskazała, że pobiera dotacje unijne, które w całości przeznacza na funkcjonowanie gospodarstwa, tj. na zakup oprysków, nawozów, koszenie pastwisk, bizonowanie zboża, itd. Oświadczyła, że za rok 2011 r. dotacje unijne wynosiły 3.776,61 złotych. Poinformowała, że nie otrzymuje od nikogo żadnej pomocy finansowej. Dodała, że mąż podejmuje próby znalezienia pracy, choćby dorywczej, ale ze względu na wiek (63 lata) i kłopoty ze zdrowiem nie jest mu łatwo znaleźć pracę.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że wykazała ona, iż zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawczyni utrzymująca się wraz z mężem z dochodu o łącznej wysokości 2.001,06 złotych brutto miesięcznie przy ponoszonych wydatkach stałych, które w całości pochłaniają uzyskiwane dochody nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie.
Wprawdzie wnioskodawczyni podała, iż uzyskuje także dotacje unijne do posiadanego gospodarstwa rolnego w wysokości 3.776,61 złotych na rok, jednak pieniądze te w całości przeznacza na funkcjonowanie gospodarstwa, tj. na zakup oprysków, nawozów, koszenie pastwisk, bizonowanie zboża, itp. czynności.
Mając na uwadze powyższe dane, a także okoliczność, iż w niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wynosi 1.500,00 złotych, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uznano, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w sprawie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie oraz męża.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło