VII SA/Wa 1424/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], znak: [...]; 2. odmówić wstrzymania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], znak: [...] oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...], znak: [...]. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. H. T. (dalej jako skarżąca) wniosła za pośrednictwem organu administracji publicznej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], znak: [...] nakazującą inwestorowi H. T. rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczo – mieszkalnego z gołębnikiem, znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie w całości zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] odmawiającego zawieszenia postępowania administracyjnego, a także postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] postanawiającego wstrzymać roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku gospodarczo – mieszkalnego z gołębnikiem prowadzone przez H. T. bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nakładające na skarżącą obowiązek złożenia dokumentów dotyczących kwestii legalizacji budowy. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie skarżąca powołała się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2011 r., [...], w którym Sąd powołał się na obowiązujące orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny mówiące, iż rozbiórka budynku z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ w razie uwzględnia skargi może okazać się, iż nie było podstaw do nakazania rozbiórki. Dalej skarżąca wskazała , że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji poniesie ona znaczną szkodę, a ewentualna odbudowa częściowo rozebranego budynku czyli odwrócenie rozbiórki będzie niezwykle utrudnione. H. T. powołała się również na fakt, że części budynku przeznaczonej do rozbiórki znajduje się hodowla gołębi, na którą składa się około 100 osobników. Według skarżącej hodowla ta jest prowadzona w tym miejscu od lat 70-tych. Nakazana rozbiórka wiązałaby się z likwidacją hodowli gołębi, co miałoby konsekwencje finansowe oraz wpłynęłaby niekorzystnie na zwierzęta. W przypadku ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie byłoby możliwe przywrócenie stanu poprzedniego, zwłaszcza odtworzenie stanu hodowli. Sytuacja utraty zwierząt hodowlanych miałaby niekorzystny wpływa na stan emocjonalny skarżącej. Ponadto kolejnym argumentem przedstawionym przez stronę skarżącą jest jej sytuacja finansowa. Skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów rozbiórki budynku ani jego ewentualnej odbudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczące samowolnej rozbudowy budynku gospodarczo – mieszkalnego z gołębnikiem jest skutkiem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2015 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1394/14, którym Sąd uchylił zaskarżoną wówczas przez H. T. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W wyniku powyższego na skutek dalszych działań [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedmiotowa sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sad pragnie nadmienić, że w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1394/14 skarżąca również złożyła wniosek o wstrzymanie w związku z nakazem rozbiórki przedmiotowego budynku. Z uzasadnienia wynika, że sytuacja skarżącej praktycznie nie uległa zmianom. Na wstępie rozpatrywania w/w wniosków o wstrzymanie należy zauważyć, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Należy zauważyć, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tym samym uzasadnienie wniosku powinno wskazywać na konkretne okoliczności świadczące o tym, iż w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. W ocenie Sądu, wniosek o wstrzymanie w przedmiotowej sprawie zasługiwał na uwzględnienie w części dotyczącej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. o numerze [...] utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki. Sąd podziela pogląd, że rozbiórka z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W razie bowiem uwzględnienia skargi może okazać się, iż nie było podstaw do nakazania rozbiórki, wobec czego może powstać kwestia przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. Ponadto rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki, czy też stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 779/12). Chociażby na przykładzie przedmiotowej sprawy widać wyraźnie, że wstrzymanie wykonania nakazu rozbiórki jest uzasadnione, bowiem poprzednio wydana decyzja nakazująca rozbiórkę została uchylona. Na marginesie należy podkreślić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r. sygn. akt FZ 163/04, niepubl.). Zgodnie zaś z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Znaczy to, że udzielenie ochrony tymczasowej na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie wiąże Sądu co do rozstrzygnięcia dotyczącego samej skargi. Wszelkie zarzuty wobec zaskarżonej decyzji będą bowiem podlegały ocenie Sądu na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Wniosek o wstrzymanie odnosił się ponadto do dwóch postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednakże w ocenie Sądu w tym zakresie wniosek nie zasługiwał on na uwzględnienie. Jak już wspomniano przedmiotem wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Postanowienie PINB z [...] stycznia 2017 r. nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego ma charakter procesowy, nie nakłada na stronę żadnych nowych obowiązków, czyli nie wywołuje bezpośrednich skutków w sferze jej praw czy obowiązków. Postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie wywołuje żadnych zmian w rzeczywistości. Wobec tego, instytucja wstrzymania wykonania nie może znaleźć do niego zastosowania. Co więcej, wniosek o wstrzymanie wykonania takiego aktu jest wręcz nielogiczny, powstaje bowiem retoryczne pytanie, jaki byłby efekt ewentualnego uwzględnienia wniosku. Wszak wstrzymanie wykonania postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania nie spowoduje skutku w postaci zawieszenia. (II SA/Go 724/16 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.) Z kolei postanowienie PINB z [...] października 2016 r. nr [...], w którym organ orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych oraz obowiązku złożenia stosownych dokumentów, zdaniem Sądu, nie wyczerpuje dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ w przedmiotowej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wtrzymanie rozbudowy budynku gospodarczo – mieszkalnego z gołębnikiem. Z kolei uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji odnosi się według Sądu, jedynie do decyzji [...]WINB z [...] kwietnia 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku. Na okoliczność zasadności wstrzymania postanowienia z dnia [...] października 2016 r. strona nie przedstawiła żadnych argumentów, podnosząc jedynie kwestie możliwych skutków rozbiórki budynku. W tym miejscu skarżąca nie zastosowała się do obowiązku wykazania okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.