VII SA/Wa 1424/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska WSA Grzegorz Rudnicki Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. VII SA/Wa 1424/17 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 roku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu odwołania H. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...].02.2017r. nakazującej H.T. rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczo - mieszkalnego z gołębnikiem, znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...]w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu [...].02.2012 r. dokonano oględzin na nieruchomości przy ul. [...].w [...]. Na w/w nieruchomości w południowej części działki znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny nr 7, w północno - wschodniej części działki budynek mieszkalno - gospodarczy nr 7A, a w północno - zachodniej części działki budynek mieszkalno - gospodarczy z poddaszem użytkowanym jako tzw. "gołębnik". Do budynku gospodarczo - mieszkalnego przylega budynek o konstrukcji stalowej - strona południowa przedmiotowej działki. Pomiędzy budynkiem nr 7, budynkiem konstrukcji stalowej oraz budynkiem nr 7A i budynkiem mieszkalno - gospodarczym z gołębnikiem - ogrodzenie wewnętrzne. Budynek mieszkalno - gospodarczy z gołębnikiem usytuowany jest w północno - zachodniej części działki przy ogrodzeniu z posesją sąsiednią - strona północna - pas [...], strona zachodnia działki nr [...]. Powyżej murowanej konstrukcji poddasze - zadaszenie konstrukcji drewnianej - tzw. gołębnik. H. T. wyjaśniła do protokołu z dnia [...].02.2014 r., że budynek gospodarczo- mieszkalny powstał w latach 80 - tych ubiegłego wieku, nadbudowa poddasza nastąpiła pod koniec lat 80 - tych ubiegłego wieku. Hodowla gołębi prowadzona jest od lat 70-tych. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...]z dnia 28 lutego 2016 roku nakazał H. T. rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczo - mieszkalnego z gołębnikiem, znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...]w [...]. H. T. złożyła odwołanie od w/w decyzji. Organ II instancji po rozpatrzeniu niniejszej sprawy uznał, że należy utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Organ powiatowy dokonał bowiem prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podniesiono, że z ustaleń dokonanych przez organ powiatowy wynika, że przy ul. [...]w [...] dokonano rozbudowy i nadbudowy budynku gospodarczo - mieszkalnego z gołębnikiem. Inwestor nie okazał dokumentów dotyczących w/w obiektu. Kwestią istotną dla prowadzenia postępowania we właściwym trybie jest ustalenie daty budowy wykonanych poszczególnych robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...].03.2015 r. sygn. akt [...], wskazał iż nie ustalono daty powstawania wiatrołapu i gołębnika. Z zapisu protokołu z dnia [...].06.1997 r. mówiącym o wykonywaniu tylnej ściany i ściany wschodniej domu mieszkalnego z gołębnikiem nie można wywieść, że w tej samej dacie prowadzono roboty budowlane również przy budowie wiatrołapu i gołębnika. Organ powiatowy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. W dniu 10.02.2016 r. PINB dla [...] przeprowadził rozprawę administracyjną w zakresie daty rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku gospodarczo - mieszkalnego z gołębnikiem. W toku rozprawy administracyjnej strony złożyły stosowne wyjaśnienia oraz świadkowie stosowne zeznania. D. T. zeznała, że rozbudowa budynku nastąpiła w 1997 roku i trwała do 1999 roku, a gołębnik powstał w 1995 r. H. T. oświadczyła, iż wszystkie roboty budowlane polegające na nadbudowie i rozbudowie istniejących budynków zostały zakończone ok. 1993 roku, potem były prowadzone prace tylko remontowe, zaś gołębnik powstał w latach 80-tych. T. G. oświadczył, iż kształt budynku zmienił się w 1985 r. i w tym czasie był już gołębnik, potem były prowadzone prace remontowe. J. T. oświadczył, iż budynek był gruntownie remontowany w latach 90-tych. I. D. oświadczyła, iż rozbudowa i nadbudowa budynku miała miejsce w roku 1997 roku i wtedy też powstał gołębnik w jego obecnej formie. Mając na uwadze powyższe, organ powiatowy uznał, iż w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie Prawo budowlane z 1994 roku, bowiem roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę były prowadzone w obrębie budynku jeszcze w roku 1997 roku, a więc już w czasie obowiązywania obecnego Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, iż w 1997 roku przeprowadzono roboty budowlane w obrębie budynku polegające na jego wydłużeniu i poszerzeniu. Powyższych robót nie można zakwalifikować jako remontu, bowiem w ich wyniku uległa zmianie kubatura, powierzchnia i długość budynku. Organ II instancji podzielił stanowisko organu powiatowego, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tzw. ciągiem samowoli budowlanej. Zgodnie z tym pojęciem, kiedy samowola budowlana jest ciągiem pewnych zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat, to w takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania. W związku z tym, nawet gdyby w niniejszej sprawie pierwotna część obiektu powstała przed 1994r. (na co wskazuje się w odwołaniu), to z racji wykonywania szeregu robót budowlanych przed jak i po 1995r. bez wymaganych prawem zezwoleń, zastosowanie znajdują przepisy obecnie obowiązującego Prawa budowlanego. Przedmiotowy budynek mieszkalny został budowany etapami bez pozwolenia na budowę - dotyczy to również wiatrołapu jak i gołębnika, które stanowią dobudowę do budynku mieszkalnego. Tak więc sprawa zarówno samowolnej budowy budynku mieszkalnego jak i samowolnie dobudowanego wiatrołapu i gołębnika winna zostać rozpatrzona łącznie jako ciąg samowoli, a właściwym trybem postępowania odnośnie spornego obiektu będą przepisy ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...]), w oparciu o tak zebrany bogaty materiał dowodowy, w tym dokumentację archiwalną Urzędu Gminy [...]dotyczącą nieruchomości przy ul. [...], stwierdził. że organ I instancji w sposób wystarczający udowodnił, że roboty budowlane przy spornym obiekcie budowlanym były prowadzone również po [...].01.1995r. Co prawda strony jak i ich świadkowie podają odmienne daty zakończenia prac budowlanych, jednak akta sprawy zawierają inne dokumenty, potwierdzające konieczność prowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. W ocenie [...] nie można uznać zeznań H. T. odnośnie zakończenia prac przed 1994 r. a w późniejszych latach wykonywania wyłącznie prac remontowych za wiarygodne, gdyż w opozycji do tego stoi treść protokołu urzędowego Urzędu Gminy [...] z dnia [...].06.1997 r. jak i oświadczenie samej skarżącej złożone do protokołu kontrolnego organu powiatowego z dnia [...].08.2013 r. Podkreślono przy tym, że organ nie może wyręczać osoby uprawnionej do legalizacji samowoli budowlanej. Legalizacja takowa, w przypadku nieprzedłożenia wymaganych prawem dokumentów nie jest dopuszczalna. Niespełnienie obowiązku nałożonego postanowieniem Nr [...]stanowi wyraz braku woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Postanowieniem nr [...]z dnia [...].10.2016 r. PINB [...] wstrzymał roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku gospodarczo - mieszkalnego z gołębnikiem usytuowanego na posesji przy ul. [...]w [...], prowadzone przez H. T. oraz nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. H. T. obowiązku tego nie wykonała. W ocenie organu odwoławczego PINB [...]zasadnie wydał zatem zaskarżone rozstrzygnięcie Nr [...]i nakazał dokonanie rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...] wskazał, że co prawda rację ma skarżąca, że w chwili wydawania kwestionowanego przez nią postanowienia roboty nie były prowadzone, jednak wskazanie w postanowieniu, że się je wstrzymuje nie może stanowić samodzielnej podstawy do jego uchylenia. Ponadto, organ II instancji również uznał za odpowiadające prawu postanowienie Nr [...]z dnia [...].01.2017 r. o odmowie zawieszenia postępowania. Zdaniem [...], podstawą zawieszenia postępowania nie jest postępowanie w sprawie zasiedzenia nieruchomości. Organ zauważył, że w realiach niniejszej sprawy spór o zasiedzenie nieruchomości przy ul. [...] i [...] nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania, gdyż rozwiązanie tego sporu nie wpływa ani na wybór adresata rozstrzygnięć wydawanych w sprawie (pozostanie nim bowiem inwestor robót, będący jednocześnie obecnym właścicielem działki) ani na wybór trybu w jakim postępowanie powinno się toczyć. Skargę na decyzję [...] Inspektoratu Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. T . Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 oraz 107 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania; 2. błędne ustalenie, że budynek mieszkalno - gospodarczy położony w [...]przy ul. [...]był rozbudowywany w sposób ciągły przez skarżącą na przestrzeni lat, w okresie obowiązywania Ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jak i ustawy Prawo budowlane z 1994 r.; 3. błędne ustalenie, że skarżąca dokonała w 1997 r. rozbudowy w/w budynku mieszkalno - gospodarczego, a nie jego remontu; 4. brak prawidłowego ustalenia stron postępowania; 5. przeprowadzenie postępowania bez uwzględnienia stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] marca 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...], tj. bez stanowczego ustalenia w jakiej dacie został wybudowany wiatrołap oraz bez uwzględnienia dokumentacji fotograficznej złożonej na rozprawie w dniu [...] marca 2015 r. wg. oświadczenia skarżącej sporządzonej w 1983 r. Podniosła, że ustalenia organu I instancji są częściowo błędne, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że prace budowlane przedmiotowego budynku należy uznać za jedno przedsięwzięcie budowlane. Wskazała, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że parter budynku gospodarczo - mieszkalnego istniał już w 1992 r., a jego nadbudowa w postaci gołębnika w 1994 r. Zatem w/w części budynku zostały wybudowane i były użytkowane przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane, co miało miejsce w dniu 1 stycznia 1995 r. Zatem winny zostać one poddane reżimowi ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ nie ustalił kiedy został wybudowany ganek. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że prace te były pracami remontowymi, polegającymi w przeważającej mierze na ociepleniu istniejącego budynku i poprawie jego stanu technicznego, bez wprowadzania istotnych zmian. Podkreśliła, że zarówno Skarżąca oraz jej mąż i syn w sposób jednoznaczny opisali charakter oraz zakres prac remontowych prowadzonych w budynku gospodarczym w 1997r. Ich zeznania są jej zdaniem spójne, logiczne i winny zostać w całości uznane za wiarygodne. Tymczasem organ poczynił ustalenia odmienne niż płynące ze złożonych zeznań i wyjaśnień. Skarżąca wskazała, że decyzja Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego jest wadliwa. Biorąc pod uwagę przebieg prac budowlanych w przedmiotowym budynku oraz daty poszczególnych czynności uznać należy, że wbrew ustaleniom organów prace te nie były prowadzone bez przerwy w latach "przed rokiem 1994 oraz po roku 1994". Wręcz przeciwnie, z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, że budynek został ukształtowany już w latach 80-tych dwudziestego wieku, a swoją obecną formę architektoniczną uzyskał już w 1992 r. w zakresie zabudowy parterowej. Druga kondygnacja w postaci gołębnika powstała natomiast w latach 1993 - 1994. Zatem budynek został ukończony przed 1 stycznia 1995 r. Nie może być zatem mowy, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, o tym aby proces budowlany trwał nieprzerwanie od lat 80-tych dwudziestego wieku do 1997 r., jak to czyni organ administracyjny. Od 1992 r. bowiem parter budynku jest użytkowany na cele mieszkalno - gospodarcze i do 1997 r nie były w jego obrębie prowadzone żadne prace, ani o charakterze remontowym, ani o charakterze budowlanym. Podjęte po upływie 5 lat, a więc w 1997 r. prace, według skarżącej remontowe, a według organu budowlane, mogą być ewentualnie rozpatrywane jako nowe przedsięwzięcie budowlane (remont lub przebudowa), a nie kontynuacja budowy zakończonej w 1992 r. Natomiast nadbudowa budynku, która została zakończona w 1994 r. i od tego czasu jest nieprzerwanie użytkowana i nie była ani remontowana, ani w żaden sposób zmieniana, nie może być traktowana jako budowa w toku, na dzień 1 stycznia 1995 r. Ponadto wskazała, że żadna z wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji nie dokonała stanowczego ustalenia daty budowy ganku oraz nie uwzględniła dokumentacji fotograficznej złożonej na rozprawie w dniu [...] marca 2015 r. w sprawie prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] pod sygn. akt [...] W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje: Zaskarżoną decyzją z dnia [...]kwietnia 2017r. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], nakazującą Skarżącej H. T. rozbiórkę opisanego, samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczo-mieszkalnego przy ul. [...]w [...], wraz z gołębnikiem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają obowiązujących przepisów prawa. W sprawie niniejszej istotnym jest, że zarówno organy administracji jak i Sąd w składzie orzekającym , związane są z mocy art. 153 p.p.s.a. , treścią wyroku zapadłego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu [...] marca 2015r., sygn. [...]. W wyniku rozpoznania skargi Sąd ten wskazał w uzasadnieniu swojego orzeczenia, że " rozbudowy i nadbudowy budynku Skarżąca dokonała w warunkach samowoli budowlanej, gdyż zarówno pod rządami "starej", jak i obowiązującej ustawy na ich przeprowadzenie wymagane było pozwolenie na budowę". Podkreślił, iż rzeczą organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie było jednoznaczne ustalenie, czy do legalizacji opisanej samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalno - gospodarczego zastosowanie znajdzie art. 48 obecnej ustawy Prawo budowlane, czy też art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Organy winny zatem przeprowadzić postępowanie w taki sposób aby można było jednoznacznie stwierdzić, który z reżimów prawnych, do której z części przeprowadzonych robót budowlanych ma zastosowanie, a w szczególności w zakresie wiatrołapu i gołębnika. Nakazał także uwzględnienie dokumentacji fotograficznej złożonej na rozprawie , która wg oświadczenia Skarżącej sporządzona została w 1983r. W ocenie Sądu orzekającego, wskazane wytyczne zostały wykonane . Ustalenia faktyczne oraz oceny prawne dokonane przez organy administracji Sąd w pełni podziela i aprobuje , nie znajdując potrzeby ich ponownego , pełnego przytaczania w tym miejscu uzasadnienia. Podkreślić jedynie należy, że przeprowadzona przez organ powiatowy w dniu 10 lutego 2016r. rozprawa administracyjna , łącznie z zebranym wcześniej materiałem dowodowym , wyświetliła , w ocenie Sądu w sposób dostateczny, że rozbudowa i nadbudowa spornego budynku wraz z gołębnikiem toczyła się na przestrzeni wielu lat zarówno w latach 80-tych jak i 90-tych ubiegłego wieku. Odnośnie gołębnika D. T. zeznała, że powstał on w 1995r., I. D. wskazała , że wybudowany został w 1997r. , T. G. zaś zeznał, że powstał on w 1985r. H. T. zapewniła z kolei , że gołębnik wybudowany został ok 1993r. gdyż po tej dacie prowadzone były już przy budynku tylko prace remontowe. Wskazane zeznania dały organom administracji asumpt do prawidłowego , zdaniem Sądu stwierdzenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy znajdą zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującego prawa budowlanego. Uznać bowiem należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza, że Inwestorka prowadziła na spornej nieruchomości roboty budowlane wymagające wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę jeszcze w roku 1997 roku, a zatem jak podkreślił organ, w czasie obowiązywania obecnego Prawa budowlanego z 1994r. Wykonane w 1997r. prace polegające na wydłużeniu i poszerzeniu budynku muszą zostać ocenione jako wymagające pozwolenia na budowę gdyż z całą pewnością wykraczają poza definicję prac remontowych , skoro w ich następstwie zmieniła się kubatura budynku a także jego powierzchnia i długość . Powyższe zaś , wbrew zarzutom skargi pozwala na przyjęcie , że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zaistniał tzw. ciąg samowoli budowlanej. W przypadku natomiast gdy samowola budowlana jest ciągiem pewnych zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat, to w takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania. Tym samym wykonywanie jakichkolwiek prac budowlanych po 1.01.1995r. bez pozwolenia na budowę poskutkowało koniecznością zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1994r. Analiza akt administracyjnych sprawy jednoznacznie zaś przesądza, że omawiany budynek mieszkalny powstawał etapowo, konsekwentnie bez uzyskania pozwolenia na budowę któregokolwiek z etapów , w tym także wskazanego przez tutejszy Sąd wiatrołapu i gołębnika Trafnie zatem wywiodły organy, że właściwym trybem postępowania będzie zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 07.07.1994r. Sąd w pełni akceptuje ocenę [...], że nie są wiarygodne zeznania H. T. odnośnie zakończenia prac budowlanych przy spornym obiekcie - w tym jego rozbudowy i nadbudowy - przed 1994 r. , a w późniejszych latach wykonywania przy nim wyłącznie prac remontowych . Powyższemu zaprzecza bowiem treść znajdujących się w aktach sprawy dokumentów : protokołu urzędowego Urzędu Gminy [...]z dnia [...].06.1997 r. jak i oświadczenia samej Skarżącej złożonego do protokołu kontrolnego organu powiatowego z dnia [...].08.2013 r. W sprzeczności ze wskazanymi zeznaniami pozostają także zeznania świadków D. T., J. T. oraz I. D. Sąd dopuścił dowód z wnioskowanej przez Skarżącą dokumentacji zdjęciowej jednakże ocenił, że pozostaje ona bez wpływu na ocenę prawidłowości dokonanego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Skoro zatem ,w sprawie niniejszej ,H. T. zaniechała przedłożenia organom administracji dokumentów niezbędnych do legalizacji dokonanej przez nią na przestrzeni wielu lat samowoli budowlanej , to uznać należy, że taka legalizacja nie mogła być dokonana. Tym samym wydanie zaskarżonych decyzji uznać należy za w pełni uzasadnione. Mając te okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. , orzekł jak na wstępie.