VII SA/Wa 1425/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : przyznać D. W. i M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W dniu 28 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez D.W. i M. W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] złotych miesięcznie. Wnioskodawcy wskazali, że są współwłaścicielami działki [...] w N. o powierzchni 2.500 m ², a innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Z nadesłanych do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 855/11 w dniu 12 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego) dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu w N., do którego nie posiadają tytułu prawnego. Oświadczyli, że w mieszkaniu nie mają wody zimnej i ogrzewania. Wskazali, że oprócz emerytury nie mają żadnych innych źródeł dochodu ani nie podejmują żadnej dodatkowej pracy. Oznajmili, że jedną emeryturę przeznaczają na opłaty sądowe, kserokopie i korespondencję z organami nadzoru budowlanego oraz Samorządowym Kolegium Odwoławczym, drugą zaś na bieżące utrzymanie siebie. Zaznaczyli, że nie kupują żadnej odzieży oprócz drobnych rzeczy osobistych i niezbędnych środków czystości. Podali, że nie posiadają pojazdów mechanicznych. Oświadczyli, że nie korzystają z pomocy dzieci i rodziny, znajomych, organizacji społecznych czy państwowych. Wskazali, że nie posiadają kont bankowych, a deklaracji podatkowych do Urzędu Skarbowego nie składali, gdyż rozlicza ich Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 10 sierpnia 2011 r. przyznano D. W. i M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych, ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych; w pozostałym zakresie wniosek został oddalony. Na to orzeczenie został złożony sprzeciw, tym samym orzeczenie z dnia 10 sierpnia 2011 r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Stwierdzono, że wnioskodawcy przy wysokości miesięcznego dochodu jaki uzyskują z tytułu emerytur nie są w stanie ponieść w całości kosztów postępowania sądowego samodzielnie, gdyż byłby to wydatek przekraczający ich możliwości finansowe. W sytuacji bowiem, gdy skarżący nie posiadają wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych, dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym nie pozwala im poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową, uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 postanowił jak w sentencji postanowienia.