VII SA/Wa 143/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Państwowego z siedzibą w [...] na zarządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia zarządu komisarycznego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić [...] Przedsiębiorstwu Państwowemu z siedzibą w [...] ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpis sądowy w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych. [...] Przedsiębiorstwo Państwowe z siedzibą w [...] (dalej: skarżący) wniosło 12 grudnia 2019 r. (data stempla urzędu pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej nr [...] z [...] grudnia 2019 r., uchylające zarząd komisaryczny skarżącej, ustanowiony decyzją Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z [...] lutego 2017 r., przedłużany decyzjami tego organu z [...] lutego 2018 r. oraz [...] lutego 2019 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując brak właściwości sądów administracyjnych, wynikający z treści art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), art. 93 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 65, art. 66, art. 68 i art. 69 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2152, dalej: u.p.p.) oraz art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 945). Ponadto powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 24 września 2008 r., sygn. akt II CSK 177/08, zgodnie z którą stosunki między organem sprawującym nadzór a przedsiębiorstwem należy rozstrzygać wyłącznie na gruncie przepisów ustawy o przedsiębiorstwach państwowych oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także, na mocy art. 3 § 3 tej ustawy, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zarządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej nr [...] z [...] grudnia 2019 r., uchylające zarząd komisaryczny. Stanowiący podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia art. 69 ust. 1 u.p.p. stanowi, że jeżeli ustaną przyczyny ustanowienia zarządu komisarycznego określone w art. 65 ust. 1, organ założycielski wyda zarządzenie o uchyleniu tego zarządu. Art. 63 tej ustawy przewiduje specjalny tryb zaskarżania zarządzeń organu nadzorczego. Zgodnie z ust. 1 dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w stosunku do decyzji podjętych wobec przedsiębiorstwa przez organ sprawujący nad nim nadzór. Sprzeciw wraz z jego uzasadnieniem wnosi się do organu, który decyzję wydał, w terminie siedmiu dni od daty jej przekazania. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie decyzji (ust. 2). W razie podtrzymania decyzji przez organ, do którego został skierowany sprzeciw, dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia w ciągu siedmiu dni sprawy do sądu. Sąd w terminie czternastu dni wyznacza rozprawę (ust. 3). Jednocześnie zgodnie z art. 66 ust. 3 u.p.p. osoba sprawująca zarząd komisaryczny przejmuje kompetencje organów przedsiębiorstwa, z wyjątkiem przyjmowania i zatwierdzania sprawozdania finansowego oraz dokonywania podziału wygospodarowanego zysku przez przedsiębiorstwo na fundusze oraz zasad wykorzystania tych funduszy. Zarządzenie, o którym mowa powyżej, nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 p.p.s.a. Ponadto, przez użyte w art. 63 ust. 3 u.p.p. sformułowanie "sąd" należy niewątpliwie rozumieć sąd powszechny, nie zaś sąd administracyjny. W tej sytuacji uznać należy, że skarga na zarządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej nr [...] z [...] grudnia 2019 r. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Stanowisko takie zostało wyrażone także w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 kwietnia 1994 r., sygn. IV SAB 62/93, zgodnie z którym zarządzenia i inne akty prawne skierowane do przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski nie mają charakteru decyzji administracyjnych i w związku z tym nie stosuje się do nich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako niepodlegającą rozpoznaniu przez sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.