VII SA/Wa 1430/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : skargi na działalność Starosty [...] postanawia : odmówić B. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Pismem z dnia 29 listopada 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2010 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że mylnie określono uzyskiwany przez niego dochód. Wskazał, że kwota 70.061,000 złotych stanowi przychód od którego należało odjąć koszty jego uzyskania tj. kwotę 44.540,000 złotych, co daje kwotę w wysokości 25.521,000 złotych. Po podzieleniu powyższej kwoty na dwie osoby i przez 12 miesięcy w roku daje to dochód w wysokości 1.063,00 złotych miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że uzyskiwany dochód przeznaczany jest na bieżące potrzeby życia codziennego, na zakup lekarstw oraz utrzymanie obiektu budowlanego, w którym zamieszkuje, a w szczególności na opłaty za wodę, prąd i gaz. Zaznaczył, że oszczędności pieniężne w wysokości 56.000,00 złotych jest to rezerwa w razie nagłej potrzeby. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a ) wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając ponownie sprawę, zważył co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca podał, że jego dochód za 2009 r. wyniósł 25.521,36 złotych (przychód w wysokości 70.061,40 złotych minus koszty uzyskania przychodu w wysokości 44.540,09 złotych), co po podzieleniu przez 12 miesięcy w roku daje kwotę w wysokości około 12.763,50 złotych rocznie. Wskazał, iż dochód na jedną osobę rocznie wyniósł około 12.763,50 złotych, co miesięcznie daje kwotę w wysokości 1.063,58 złotych. Z powyższego zestawienia wynika zatem, że łącznie miesięczny dochód wnioskodawcy i jego małżonki w 2009 r. wynosił około 2.127,16 złotych (2 x 1.063,58 złotych). Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni około 600 m ² oraz oszczędności pieniężne w wysokości około 56.000,00 złotych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca posiadając stały dochód miesięczny z którego potrafi wygospodarować środki finansowe jest w stanie ponieść samodzielnie koszty sądowe i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. Podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Analizując natomiast wysokość środków finansowych którymi dysponuje wnioskodawca uznano, że niewątpliwie nie można go do takich osób zaliczyć. Prawo pomocy nie może być natomiast nadużywane w sytuacji gdy, strona posiada dochody i zgromadzone oszczędności pieniężne. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wraz z małżonką ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy stały dochód w wysokości około 2.127,16 złotych miesięcznie. Wnioskodawca posiada także dom o powierzchni 600 m ² oraz zgromadził niemałe oszczędności pieniężne w wysokości 56.000,00 złotych. W świetle powyższego uznano, iż wnioskodawca posiadając ww. dochód i oszczędności pieniężne jest w stanie przeznaczyć część środków finansowych na poniesienie wydatków związanych ze sprawą sądową. Zasadą jest bowiem ponoszenie samodzielnie przez strony kosztów postępowania sądowo – administracyjnego. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia jest wyjątkiem od tej zasady i może nastąpić w sytuacji, gdy strona obiektywnie nie ma możliwości zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Zaznaczyć należy, że we wniesionym sprzeciwie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie jego wniosku. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.