VII SA/Wa 1432/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia : odmówić J.B. przyznania prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 100,00 złotych. W dniu 21 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100,00 złotych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 145,64 złotych oraz ze sprzedaży mleka w wysokości 117,50 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 70 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 21,1142 ha, w tym 2,06 dzierżawione od Gminy S. oraz las o powierzchni 3,68 ha. Oświadczył, że żadnych oszczędności pieniężnych nie posiada. Wskazał, że jedyne wartościowe przedmioty, które posiada to ciągniki i maszyny rolnicze, w łącznej ilości 13 sztuk, których średnia wieku wynosi około 20 lat, a ich łączna wartość to 74.500,00 złotych według Urzędu Skarbowego i faktur. Wnioskodawca oznajmił, że zamieszkuje z nim matka, ale prowadzi ona własne gospodarstwo domowe i jej stan majątkowy nie jest mu znany poza tym, że utrzymuje się z emerytury rolniczej. Wnioskodawca wskazał, że oprócz codziennie ponoszonych kosztów związanych z opłatami za wodę, energię elektryczna, telefon, gaz, ubezpieczenie wypadkowe posiada także zadłużenia z tytułu zwrotu kosztów pełnomocnikowi w sprawie toczącej się przed ETPC w S. – w wysokości 2.000,00 złotych, nie uiszczonej opłaty legalizacyjnej dotyczącej samowoli budowlanej w wysokości 25.000,00 złotych oraz z tytułu zaległego podatku rolnego. Wnioskodawca oznajmił, że na utrzymanie gospodarstwa oprócz środków finansowych na zakup paliwa i naprawy w miesiącu maju potrzebował około 1.630,00 złotych na zakup nawozów sztucznych do zasilenia łąk. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawca podał, że nie nadrobił jeszcze wszystkich strat spowodowanych pobytem na [...] od [...] do [...], gdyż wymaga to dodatkowych środków finansowych, a tymczasem nie zakończyły się jeszcze sprawy o odszkodowania za niesłuszne zatrzymania i pobyt na [...], zarówno przed organami wymiaru sprawiedliwości krajowymi jak i międzynarodowymi. Wnioskodawca wskazał, iż w szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne m.in. na zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku czy wypożyczenie kopaczki do ziemniaków. Wnioskodawca wskazał również na niskie plony zbóż, niezacielenie krów na skutek [...], które spowodowało, że zwierzęta te dają mało mleka oraz utratę klientów na mleko. Dodał, iż Gmina zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu nie może również pozyskać żadnych środków. Wnioskodawca oznajmił, że jest osobą uznaną za cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną o trwałej niezdolności do pracy. Dodał, iż ze względu na konieczność zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową może wykonywać jedynie pracę na własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko, co skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich np. w "przeprowadzaniu" ciągnika przez drogi publiczne. Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wysokości dochodu jaki uzyskuje miesięcznie z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 21,1142 ha oraz wskazanie, czy otrzymuje dopłaty unijne lub inne do posiadanego gospodarstwa rolnego, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Ponadto wezwano wnioskodawcę do podania, czy uzyskuje dochód z tytułu posiadania inwentarza żywego, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz jaki uzyskuje dochód z tytułu ich sprzedaży bądź też ze sprzedaży produktów zwierzęcych, (np. mleko, jaja, pierze, skóra, wełna, itp.), jak również do wyjaśnienia skąd posiadał środki finansowe na zakup krów pełnowartościowych, w jakiej ilości je zakupił i za jaką kwotę. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy uzyskuje dochody z tytułu uprawy zbóż bądź innych płodów rolnych, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Wezwano także wnioskodawcę do podania jakie ponosi koszty związane z dzierżawą 2.06 ha od Gminy S. oraz związane z zakupem nawozów, paliwa do posiadanych ciągników i maszyn rolniczych jak również na ich naprawy oraz jaką kwotę obecnie uzyskuje ze sprzedaży mleka. Wezwano wnioskodawcę także do podania, jakie koszty ponosi związane z utrzymaniem domu o powierzchni 70 m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, np. z tytułu opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości stałych lub płynnych, telefon, ubezpieczenia, itp. oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków czystości, itp., jaką kwotę miesięcznie przeznacza na leczenie i zakup lekarstw oraz z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca zamierza spłacić posiadane długi wyszczególnione w nadesłanym formularzu. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania kserokopii wyciągów z konta bankowego za trzy ostatnie miesiące, jeśli posiada konto bankowe oraz kserokopii odcinka renty za miesiąc lipiec 2011 r. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 30 sierpnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że jedynym stałym dochodem miesięcznym jaki wnioskodawca uzyskuje jest dochód ze sprzedaży mleka oraz renty inwalidzkiej o łącznej wysokości 263,14 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że łączny roczny dochód brutto ze sprzedaży mleka i zbóż wynosi 18.485,28 złotych co w skali miesiąca stanowi kwotę w wysokości 1.540,44 złotych (18.485,28 zł : 12 miesięcy). Wnioskodawca oświadczył, że otrzymuje także dopłaty unijne do posiadanego gospodarstwa rolnego w wysokości 19.264,28 złotych rocznie. Poinformował, iż w okresie rozliczeniowym 2010/2011 nie osiągnął żadnego dochodu ze sprzedaży zwierząt. Podał, że posiada 9 sztuk bydła (w tym 2 krowy do wybrakowania, dwie krowy pełnowartościowe oraz pięć byków). Wyjaśnił, że krowy pełnowartościowe nie zostały zakupione lecz pochodzą z własnej hodowli, tj. z jałówek które pierwotnie miały być przeznaczone na sprzedaż. Oświadczył, iż nie jest możliwe podanie odrębnego dochodu ze sprzedaży zbóż ponieważ są sprzedawane nadwyżki od zbóż używanych na pasze oraz przeznaczonych na nasiona, a dochód ze sprzedaży zbóż został uwzględniony w łącznym rocznym dochodzie ze sprzedaży mleka i zbóż wynoszącym 18.485,28 złotych. Wnioskodawca podał, że na koszt dzierżawy składa się czynsz dzierżawny w kwocie 53,33 złotych oraz podatek rolny od działki, którego wysokości nie jest w stanie podać ze względu na spór pomiędzy organem podatkowym, a podatnikiem. Oświadczył, iż koszty zakupu nawozów i nasion przyjmując jako sposób ustalania dane z operatu szacowania szkód suszowych Komisji powołanej przez Wojewodę z lat ubiegłych wynoszą w sumie 4.267,01 złotych w skali roku, a zakupu środków ochrony roślin w wysokości 1.019,00 złotych. Wnioskodawca oznajmił, iż na zakupu oleju napędowego przeznacza kwotę w wysokości 7.159,78 złotych w skali roku. Podał, iż jego pozostałe wydatki w skali roku wynoszą : na utrzymanie, wyżywienie, ubranie, środki higieny osobistej w wysokości 8.395,00 złotych, podatek rolny w wysokości 1.356,00 złotych, ubezpieczenie wypadkowe plus opłata pocztowa w wysokości 178,00 złotych, ubezpieczenie budynków w wysokości 430,00 złotych, ubezpieczenie przyczepy i ciągnika w wysokości 125,00 złotych, z tytułu dzierżawy gruntu gminnego w wysokości 53,33 złotych, wynajmu kombajnu w wysokości 3.000,00 złotych, amortyzacji maszyn w wysokości 7.838,56 złotych, doładowań telefonu komórkowego w wysokości 150,00 złotych (doładowania w wysokości 50,00 złotych na kwartał), opłat za wodę w wysokości 115,07 złotych, na zakup butli z gazem w wysokości około 600,00 złotych (doładowanie butli za około 50,00 złotych wystarcza na miesiąc), na zakup wydatków ogólnogospodarczych w tym sznurek do prasy, plandeki, łańcuchów, itp. w wysokości 900,00 złotych, na zakup lekarstw w wysokości 500,00 złotych. Łączny dochód wnioskodawcy w skali roku na który składa się : dochód z gospodarstw rolnego (ze sprzedaży mleka i zbóż), dochód z dotacji z Unii Europejskiej oraz z tytułu renty inwalidzkiej wynosi 39.432,20 złotych, a koszt jego uzyskania jak podał wnioskodawca wynosi w sumie 37.414,94 złotych. Faktyczny dochód wnioskodawcy wynosi zatem 2.017,26 złotych w skali roku, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 168,10 złotych. Wnioskodawca wskazał, iż posiadane zadłużenie zamierza spłacić albo poprzez wynegocjowanie przesunięcia spłaty do czasu uzyskania dopłat unijnych za 2011 r. lub z innych nadzwyczajnych dochodów (wygranie procesu o odszkodowania), bądź tez poprzez zwrócenie się o rozłożenie długu na raty bądź jego umorzenie, bądź sprzedaż pasz lub innych zapasów i odnowienie ich z chwilą pozyskania dodatkowych środków z dopłat, lub poprzez sprzedaż maszyn aktualnie zbędnych do prac polowych, a następnie zakupu takiego narzędzia, gdy nastanie okres agrotechniczny jego użytkowania. Dodał, iż przy wysokich kwotach zadłużenia możliwym jest zastąpienie np. ciągnika w drodze sprzedaży oraz kupna innego starszego rocznikiem egzemplarza i odzyskanie różnicy w pieniądzach. Do nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wnioskodawca nadesłał wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 czerwca do 25 sierpnia 2011 r. z którego wynika, że saldo końcowe wnioskodawcy zamknęło się w kwocie 1.095,67 złotych. Wnioskodawca dodał, że środki na koncie są przeznaczone na duże oraz nagłe wypadki np. kosztowna naprawa awaryjna, a obecnie taką sytuacją jest nakaz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 2.700,00 złotych, na potwierdzenie czego dołączył kserokopie postanowienia Sądu Najwyższego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100,00 złotych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając zasadność przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w kontekście przedstawionego we wniosku żądania stwierdzić należy, że nie może zostać ono uwzględnione. Podkreślić należy, że złożony przez skarżącego wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 100,00 zł, podczas gdy zobowiązanie finansowe, jakie ciąży na wnioskodawcy w związku z wniesieniem skargi do Sądu na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] nie przekracza wysokości tejże kwoty. Wynika to z faktu, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100,00 zł. Oznacza to, że deklarowana sytuacja materialna wnioskodawcy, pozwalająca mu na partycypowanie w kosztach sądowych w kwocie nie wyższej niż 100,00 zł odpowiada obciążeniu, jakie w toczącej się sprawie wyznaczone zostało przepisami określającymi wysokość kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazać należy, iż także ewentualne pozostałe koszty sądowe jakie mogą wystąpić w sprawie oprócz obecnego kosztu w postaci wpisu sądowego od skargi nie będą także przekraczać kwoty 100,00 złotych. Zarówno bowiem opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy też wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej czy zażalenia nie przekroczą kwoty 100,00 złotych jaką wnioskodawca zadeklarował, iż jest w stanie według swojej wiedzy ponieść samodzielnie. Z powyższych względów, w świetle złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia, iż wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych powyższej kwoty 100,00 złotych, a zaistniałych obecnie w sprawie bądź też mogących ewentualnie wystąpić kosztów nie przekraczających kwoty 100,00 złotych odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.