VII SA/Wa 1432/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia z dnia 13 października 2011r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak : [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić wniosek Postanowieniem z dnia 13 października 2011r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 złotych. Uzasadniając rozstrzygnięcie z dnia 13 października 2011r. Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Posiada dom o pow. 70 m2, gospodarstwo rolne o pow. 21 ha, las o pow. 3,68 ha, 13 maszyn rolniczych, 9 sztuk zwierząt hodowlanych (krowy). Roczny dochód jaki uzyskuje z gospodarstwa rolnego wynosi 18.485,28 zł, z dotacji z UE - 19.264,28 zł, z renty inwalidzkiej - 1.682,64 zł. Łączne koszty uzyskania tego dochodu wnioskodawca określił na kwotę 37.414,94 zł. Z powyższego - w ocenie Sądu - wynika, iż wnioskodawca nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej mu poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości. W świetle powyższego nie można bowiem uznać, że jest on osobą ubogą, która z uzyskiwanych dochodów zaspokaja wyłącznie podstawowe potrzeby życiowe. Dokonując takiej oceny Sąd miał także na względzie, iż przedmiotem skargi jest postanowienie, a wpis od skargi w takiej sytuacji wynosi tylko 100 zł. W oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę informacje (obrazujące szczegółowo jego sytuację materialną oraz możliwości płatnicze), trudno zaś przyjąć, iż nie ma on możliwości uiszczenia opłaty sądowej we wskazanej wysokości i ewentualnie innych kosztów sądowych - w tym opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że wnioskodawca nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. W dniu 9 lutego 2012 r. skarżący ponownie nadesłał formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, tym razem wskazując, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie "zwolnienia od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego w całości, w tym opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku lub ewentualnie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd ponownie zatem wskaże, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, a także, że prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Jednocześnie Sąd ponownie podkreśla, iż instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie nie można uznać by skarżący nie posiadał środków na zaspokojenie podstawowych własnych potrzeb życiowych. Ze zgromadzonego materiału wynika, że wnioskodawcę stać m.in. na opłacenie kosztów sądowych w innych sprawach Wnioskodawca sam przyznał bowiem, iż takie koszty samodzielnie ponosi oraz, że w 2011 r. uiścił już z tego tytułu 1508,30 zł. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o zmianę postanowienia z dnia 13 października 2011r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez "zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, w tym opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku lub ewentualnie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych". Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie wynika jednak, że sytuacja wnioskodawcy uległa pogorszeniu - zarówno w kwestii otrzymywanego dochodu z gospodarstwa rolnego, dotacji z unii europejskiej oraz renty inwalidzkiej, posiadanego majątku, jak i w kwestii posiadanego zadłużenia z różnych tytułów, a tylko taka sytuacja uzasadniałaby zmianę dotychczasowego postanowienia Sądu. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie stwierdzić zatem należy, że nie zasługuje on na uwzględnione. Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja pogorszyła się w sposób, który uzasadniałby zmianę postanowienia z dnia 13 października 2011r. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że wnioskodawca nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.