VII SA/Wa 1433/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) prawidłowo uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania zażaleniowego, uznając, że kwestia posiadania dwóch pozwoleń na budowę nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania zażaleniowego. Kwestia posiadania dwóch pozwoleń na budowę nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ nie jest bezwzględną przeszkodą dla rozpoznania zażalenia, a ustalenia w tym zakresie należą do materiału dowodowego, który organ odwoławczy ma obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o zawieszeniu postępowania zażaleniowego. WINB zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne kwestię posiadania dwóch pozwoleń na budowę dotyczących tej samej nieruchomości. J. O. kwestionował zasadność zawieszenia, twierdząc, że w obrocie prawnym funkcjonuje jedno pozwolenie na budowę wydane na jego rzecz.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania zażaleniowego I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. F., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).
VII SA/Wa 1433/09
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), po rozpatrzeniu zażalenia J. O. uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r zawieszające z urzędu postępowanie zażaleniowe na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w . z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], znak: [...], wstrzymujące prowadzenie przez M. O. robót budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym na posesji przy ul. Ł. w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz nakładającego na inwestora obowiązek zabezpieczenia budynku i całego terenu budowy do czasu zakończenia postępowania oraz przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną tych robót. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wojewódzki wskazał,
iż cyt W przedmiotowej sprawie dotyczącej samowoli budowlanej, dowodem w
sprawie jest pozwolenie na budowę. Z akt sprawy wynika, że są w nich wymieniane dwa pozwolenia na budowę dotyczące omawianego obiektu, pozwolenie na budowę znak: [...] z [...].11.1977 r. i pozwolenie na budowę znak: [...]. Do wyjaśnienia tej sprawy Wojewoda zobowiązał S. B. L. decyzją ostateczną z [...] marca 2009 r. znak: [...] W świetle powyższych wyjaśnień zasadne jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził , iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi konieczność zawieszenia, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, postępowania zażaleniowego na postanowienie PINB w B. z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], znak: [...]. W ocenie GINB działającego w badanym postępowaniu jako organ odwoławczy, wskazana przez [...] WINB kwestia konieczności wyjaśnienia przez organy administracji architektoniczno-budowlanej okoliczności występowania dwóch decyzji udzielających J. O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnym na posesji przy ul. Ł.w B., nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż brak rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia
VII SA/Wa 1433/09
nie jest bezwzględną przeszkodą dla rozpoznania przez [...] WINB zażalenia na postanowienie PINB w B. z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], znak: [....], w przedmiocie wstrzymania prowadzenia przez M. O. robót budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym na posesji przy ul. Ł.w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz nałożenia na inwestora obowiązku zabezpieczenia budynku i całego terenu budowy do czasu zakończenia postępowania oraz przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia , inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną tych robót.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił również, iż w świetle art. 144 Kpa w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego pt. "ZAŻALENIA", do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Powyższe oznacza, iż w przypadku zażaleń odpowiednie zastosowanie ma art. 138 Kpa, regulujący rodzaje decyzji odwoławczych. Zatem, w sytuacji gdy po rozpoznaniu kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia organ drugiej instancji ustali, że nie było podstaw prawnych lub faktycznych do wydania w danej kwestii postanowienia, uchyli zaskarżone postanowienie. Zróżnicowanie kwestii procesowych regulowanych w formie postanowienia powoduje, iż ostatni człon przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, stanowiący "...umarza postępowanie pierwszej instancji" musi być stosowany z zachowaniem odpowiedniości. Oznacza to, że w niektórych sprawach nie będzie go można stosować np. w razie braku podstaw prawnych do zawieszenia postępowania wystarczające będzie wyłącznie wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 626).
Postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył do Sądu J.O., który był również autorem zażalenia na postanowienie o [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r zawieszające z urzędu postępowanie zażaleniowe wskazując, podobnie jak w zażaleniu, że w obrocie prawnym w tej sprawie funkcjonuje jedno pozwolenia na budowę wydane na rzecz J. O. przez Urząd Miejski w T.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu podlega postanowienie uwzględniające zażalenie J. O.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił
VII SA/Wa 1433/09
postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r zawieszające z urzędu postępowanie zażaleniowe na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], znak: [...] wstrzymujące prowadzenie przez M. O. robót budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym na posesji przy ul. Ł. w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz nakładającego na inwestora obowiązek zabezpieczenia budynku i całego terenu budowy do czasu zakończenia postępowania oraz przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną tych robót.
Uzasadniając rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania Wojewódzki Inspektor
Nadzoru Budowlanego wskazał, iż cyt W przedmiotowej sprawie dotyczącej
samowoli budowlanej, dowodem w sprawie jest pozwolenie na budowę a z akt sprawy wynika, że są w nich wymieniane dwa pozwolenia na budowę dotyczące omawianego obiektu, pozwolenie na budowę znak: [...] z [...].11.1977 r. i pozwolenie na budowę znak: [...] Ponieważ do wyjaśnienia tej sprawy Wojewoda zobowiązał Starostę B. . decyzją ostateczną z [...] marca 2009 r. znak: [...] to zdaniem organu jest to zagadnienie wstępne uniemożliwiające mu rozpoznanie zażalenia.
Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest więc pojęcie "zagadnienia wstępnego". Przez pojęcie to rozumie się "sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że zagadnieniem tym nie może być sprawa ostatecznie lub prawomocnie przesądzona na właściwej drodze.
Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Podkreślić należy, iż w myśl tego przepisu konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego zachodzi tylko wówczas, gdy bez uprzedniego
VII SA/Wa 1433/09
rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe (wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1983 r. I SA 481/83 ONSA 1983/2 poz. 65). Chodzi tu o sytuację, gdy kwestia prejudycjalna jest wątpliwa i dla jej wyjaśnienia niezbędne jest przeprowadzenie postępowania przed właściwym organem.
Sytuacja taka jednak w sprawie niniejszej nie zachodzi, brak jest bowiem związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a koniecznością ustalenia danych dot. pozwolenia na budowę zagadnieniem.
Ustalenia te są bowiem elementem postępowania dowodowego w sprawie a przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy , przy czym postępowanie to opiera się na tych samych zasadach, co postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji. Zgodnie art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej w tym organ odwoławczy stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W związku z art. 7 KPA pozostaje art. 77 KPA, który wprost stwierdza, iż organ administracji publicznej ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Trudno więc w takiej sytuacji mówić o zagadnieniu wstępnym gdy organ I instancji zawieszający postępowanie zażaleniowe ma wątpliwości dowodowe a nie prowadzi żadnego postępowania wyjaśniającego oczekując, że zrobi to jakiś inny organ..
Słusznie zatem, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględnił zażalenie strony skarżącej stwierdzając w uzasadnieniu, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło