VII SA/Wa 1433/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-28

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy istniały braki w postępowaniu dowodowym dotyczące ustalenia odległości zbiornika od granicy działki i jej charakteru prawnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ istniały braki w postępowaniu dowodowym, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ustalenie charakteru prawnego sąsiedniej działki oraz odległości zbiornika od jej granicy było konieczne do prawidłowego zastosowania przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organ odwoławczy nie naruszył tym samym zasady dwuinstancyjności postępowania ani art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dwukomorowego zbiornika na nieczystości ciekłe, który został wybudowany z istotnym odstępstwem od ustaleń pozwolenia na budowę w zakresie jego usytuowania. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji organu odwoławczego i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca K. K. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, argumentując, że dla sąsiedniej działki zostały ustalone warunki zabudowy. Organ wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala VII SA/WA1433/11 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (DZ.U. nr 156 poz. 1118 z 2006 r.) dalej Prawo budowlane nakazał J. i K. M. rozbiórkę dwukomorowego zbiornika na nieczystości ciekłe usytuowanego na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...] w miejscowości G. gmina W.. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestorów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie VIISA/WA1963/08 po rozpatrzeniu skargi J. i K. M. uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. Skarga kasacyjna od tego wyroku została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie IIOSK1780/09. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że nie dopatrzył się zarzucanego przez skarżących naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 i 7 Prawa budowlanego. Jednocześnie sąd ten uznał merytoryczną trafność wyroku sądu pierwszej instancji, który z uwagi na brak wyczerpujących ustaleń faktycznych organów uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd pierwszej instancji wskazał, że niesporne jest w sprawie, iż przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe zrealizowany został na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1994 r. wydanej przez Wójta Gminy W.. Decyzja zatwierdzała projekt budowlany budynku mieszkalnego i zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr [...]. Orzekając nakaz rozbiórki organ pierwszej instancji uznał, iż inwestorzy w sposób istotny odstąpili od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Odstąpienie polegało na wybudowaniu zbiornika z przesunięciem o kilka metrów od jego usytuowania wskazanego w planie zagospodarowania terenu zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. i K.M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wytycznymi Sądu Administracyjnego konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na przebieg sprawy a zakres postępowania dowodowego wykracza poza ramy zakreślone przepisem art. 136 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca K. K. wnosiła o uchylenie decyzji organu odwoławczego podnosząc, że dla działki [...] graniczącej z działką zainwestowaną zostały ustalone warunki zabudowy domem mieszkalnym, a więc jest to działka przeznaczona pod zabudowę co uzasadnia zastosowanie przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych . W ocenie skarżącej zachodzą warunki do nakazania rozbiórki zbiornika bowiem zaistniały przesłanki z par 36 ust. 2 pkt 2 w związku z par. 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr [...] nie jest ostateczna natomiast działka ta na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy miała charakter rolny i przepisy dotyczące zachowania odległości nie miały do niej zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle przywołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, ze zaskarżona decyzja została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uprzednio wydanej decyzji organu odwoławczego. Z uwagi na treść art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania dokonane przez Sąd wiążą w dalszym postępowaniu zarówno organ jak i sąd ponownie rozpatrujący sprawę. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie VIISA/WA1960/08 Sąd Administracyjny podniósł, że nakaz rozbiórki wynikający z art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie ma charakteru bezwzględnego i winien być orzekany wówczas, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie tego sądu organ nie wyjaśnił nie tylko braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, ale także nie uzasadnił prawidłowości zastosowania art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowiącego materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 21 czerwca 2005 r. dokonano podziału spadku i zniesienia współwłasności co spowodowało zmianę stosunków własnościowych na gruncie, podziałowi uległa również działka zainwestowana. Sąd w sprawie VIISA/WA1960/08 stwierdził, że znajdujący się w aktach szkic usytuowania komór kanalizacji lokalnej z dnia 25 lutego 2008 r. na który powołuje się organ nie może stanowić wyłącznego dowodu na ustalenie iż zbiornik na nieczystości zlokalizowany jest w odległości mniejszej niż 2 metry od granicy działki nr [...] stanowiącej drogę dojazdową gdyż w toku postępowania przed organem pierwszej instancji jak i drugiej instancji nie ustalono charakteru działki [...] oraz jej właściciela. W wykonaniu powyższych wytycznych sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchylającej decyzje organu pierwszej instancji uznał za konieczne rozstrzygnięcie, czy nie jest wykluczona możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na konieczność zbadania projektu budowlanego stanowiącego integralną cześć decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że szkic usytuowania komór zbiornika z dnia 25 lutego 2008 r. nie może stanowić wyłącznego dowodu na ustalenie, że dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne jest zlokalizowany w odległości niezgodnej z prawem od granicy z działką nr [...]. W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego konieczne będzie przeprowadzenie dowodu z oględzin w celu ustalenia odległości zbiornika od granic nieruchomości [...] Organ odwoławczy zaznaczył, że przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczą odległości od działek budowlanych bądź przeznaczonych pod zabudowę wymaga więc wyjaśnienia w tym aspekcie sytuacja prawna działki nr [...]. Co do tej istotnej okoliczności (tj. czy doszło do naruszenia przepisów warunków technicznych) organ pierwszej instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego. Dla oceny charakteru prawnego działki [...], a więc czy jest to działka przeznaczona pod zabudowę istotne znaczenie ma decyzja o ustaleniu warunków zabudowy lecz jak słusznie zauważył organ musi to być decyzja ostateczna. Należy więc zgodzić się z [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że braki postępowania dowodowego nie mogą być sanowane w postępowaniu przed organem odwoławczym bowiem doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy. Konieczny więc do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie uzasadniał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy nie naruszył tym samym przepisu art. 138 par 2 kpa w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. (wobec zmiany tego przepisu kpa przez art. 1 pkt 21 lit b ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. – Dz.U. 11.6.18). Zgodnie z przepisem art. 138 par 2 kpa w nowym brzmieniu organ może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, co też organ odwoławczy w niniejszej sprawie uczynił. Z powyższych względów, mając na uwadze, że organ odwoławczy nie naruszył art. 138 par. 2 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło