VII SA/Wa 1436/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-28
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym jest zasadne, gdy część egzekwowanych obowiązków stała się bezprzedmiotowa lub została wykonana?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy egzekucyjne pominęły przepis art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. W sytuacji, gdy część obowiązków objętych tytułem wykonawczym została wykonana lub stała się bezprzedmiotowa, organ egzekucyjny powinien ustalić, które obowiązki nadal podlegają egzekucji, a następnie wystawić nowy tytuł wykonawczy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o zastosowaniu wykonania zastępczego. Obowiązek, objęty tytułem wykonawczym, wynikał z decyzji PINB nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem o wykonaniu zastępczym oraz wydanie postanowień bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd uznał, że część obowiązków stała się bezprzedmiotowa lub została wykonana, co czyniło zastosowanie wykonania zastępczego niezasadnym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od WINB na rzecz H. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. Sp. z o.o. w W. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej PINB, [...], na podstawie art. 127 i art. 128 w związku z art. 17 § 1 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm.) zw. dalej u.p.e.a., skierował obowiązek do wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego spółki H. Sp. z o.o., objęty tytułem wykonawczym (TYT-3A) Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wydanym przez PINB [...], dotyczący nakazu nałożonego decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. wydaną przez PINB [...].
W uzasadnieniu wskazał, że decyzją Nr [...] nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w Al. [...] w W., opisanych w ekspertyzie wykonanej przez mgr inż. arch. M.J.(nr upr. [...]) oraz rzeczoznawcę budowlanego dr. inż. S. P. (nr upr. [...]) i uzupełnionych w opracowaniu tych samych autorów z dnia [...] czerwca 2007 r. Nakaz ten obejmował w pkt.: 1. wykonanie izolacji przeciwwilgociowej fundamentów i podłogi w piwnicy; 2. wykonanie warstw podłogi w lokalach, w których podłoga drewniana na legarach została zerwana lub uległa wypaczeniu; 3. uzupełnienie osprzętu elektrycznego na klatkach schodowych; 4. naprawę tynków w lokalach niewyremontowanych; 5. wymianę instalacji wodno- kanalizacyjnej; 6. wykonanie instalacji centralnego ogrzewania; 7. zabezpieczenie elementów drewnianych więźby dachowej i jej deskowania środkami ochrony drewna przed działaniem grzybów oraz środkiem ognioochronnym; 8. remont obudowy studzienek przy oknach piwnicznych oraz założenie odwodnienia; 9. wstawienie stolarki w otwory okienne w piwnicy; 10. wymiana na nową stolarki w lokalach mieszkalnych oraz na klatkach schodowych; 11. wstawienie drzwi do piwnicy; 12. wymiana obróbek blacharskich przy oknach i balkonach; 13. likwidacja kabli elektrycznych umieszczonych na elewacji budynku; 14. przeprowadzenie termomodernizacji przegród zewnętrznych; 15. wykonanie daszka ochronnego wraz z oświetleniem nad wejściem do budynku. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, stwierdził nieważność ww. decyzji Nr [...] w części nakazującej wykonanie instalacji
Sygn. akt VII SA/Wa 1436/10
centralnego ogrzewania (dot. ww. pkt. 6.) oraz przeprowadzenie termomodernizacji przegród zewnętrznych (dot. ww. pkt. 14.).
Organ I instancji wskazał, że prowadzone w tej sprawie postępowanie egzekucyjne, pomimo stosowania różnych czynności egzekucyjnych, nie doprowadziło dotychczas do wykonania nałożonego obowiązku. Wobec ciągłego uchylania się zobowiązanego od wykonania nałożonego obowiązku, kolejnym środkiem gwarantującym najszybsze i skuteczne wykonanie obowiązku, uznano środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...], WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia H. Sp. z o.o., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 5 marca 2010 r. ustalono, iż obowiązek nałożony ww. decyzją nie został wypełniony przez zobowiązanego. Z tego względu organ I instancji skierował obowiązek objęty tytułem wykonawczym (TYT-3A) Nr [...] do wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego, tj. H. Sp. z o.o. W ocenie organu skoro zobowiązany uchylał się od wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku, to PINB [...] zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ II instancji, powołując się na treść art. 127 i art. 128 § 1 u.p.e.a., wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy nie wynika jednoznacznie czy organ egzekucyjny - PINB [...] doręczył zobowiązanemu wraz z zaskarżonym postanowieniem Nr [...] odpis tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., to jednak odnosząc się do treści wyroku NSA w Warszawie z dnia 23 grudnia 1999 r. sygn. akt: IV SA 2370/97, uznał, iż uchybienie takie pozostaje bez wpływu na moc prawną zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego w ocenie organu II instancji PINB [...] zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie Nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego.
Sygn. akt VII SA/Wa 1436/10
Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu WINB wskazał, że w myśl przepisu art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponadto należy wskazać, iż fakt wykonania jedynie niektórych zaleceń wskazanych w decyzji Nr [...] nie stanowi de facto wykonania nałożonego obowiązku. Dopiero wykonanie go w całości stanowi o wykonaniu ww. decyzji organu I instancji. W związku z powyższym organ II instancji nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji PINB [...] Nr [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zarzucono zaskarżonym postanowieniom naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonych postanowień bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz z naruszeniem słusznego interesu strony; art. 8 k.p.a. poprzez brak dogłębnego rozpoznania okoliczności przedmiotowej sprawy; oraz przepisu art. 128 § 1 w zw. z art. 32 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego obowiązku objętego tytułem wykonawczym (Nr TYT-3A) Nr [...] pomimo braku w aktach sprawy potwierdzenia doręczenia skarżącej przez organ egzekucyjny, tj. PINB ww. odpisu tytułu wykonawczego wraz z jego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, co do zasady nie można uznać, że tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...], na podstawie którego zapadło zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji jest obarczony wadą prawną. Tytuł ten został wydany w związku z dokonanymi przez
Sygn. akt VII SA/Wa 1436/10
PINB [...] w dniu [...] czerwca 2008 r. ustaleniami, że obowiązki nałożone na H. Sp. z o.o. decyzją Nr [...] nie zostały wykonane. Z tego też względu PINB [...] doręczył H. Sp. z o.o. upomnienie Nr [...] oraz ww. tytuł wykonawczy (oba dokumenty na ręce ustanowionego w sprawie pełnomocnika). Dlatego nie można uwzględnić zarzutu skargi, że PINB [...] winien doręczyć stronie odpisu tytułu wykonawczego Nr [...] wraz z postanowieniem Nr [...], ponieważ z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika obowiązek ponownego doręczania stronie odpisu tytułu wykonawczego. Ponadto z przepisu art. 32 tej ustawy wprost wynika, że obowiązkiem organu egzekucyjnego jest doręczenie zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 2008 r. tytuł wykonawczy Nr [...] został doręczony zobowiązanemu. Wbrew twierdzeniom skargi nie było więc podstaw prawnych do doręczania tego tytułu po raz kolejny zobowiązanemu. Ponadto strona skarżąca winna mieć na względzie, że na etapie postępowania egzekucyjnego nie bada się zasadności nałożonych obowiązków, które podlegają egzekucji. Z tego względu organ egzekucyjny nie był obowiązany dokonać analizy działań, które doprowadziły do nałożenia obowiązków, jak również badać ich celowości.
Organy egzekucyjne obu instancji winny mieć na względzie, że od czasu wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...] zaszły zmiany stanu faktycznego sprawy, mające wpływ na określenie obowiązków, które winny podlegać wykonaniu zastępczemu. Jak wynika z akt sprawy część obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym stała się nieaktualna, ponieważ [...] WINB decyzją Nr [...] stwierdził nieważność dwóch obowiązków, natomiast inne obowiązki zostały w całości lub części wykonane przez zobowiązanego, co wynika z protokołu Nr [...] kontroli ww. budynku przeprowadzonego przez organ I instancji w dniu [...] marca 2010 r. oraz z treści zażalenia H. Sp. z o.o. na postanowienie Nr [...]. Nie można więc stwierdzić, że organy egzekucyjne obu instancji nie miały wiedzy o dezaktualizacji części obowiązków. Organy te, stosując środek egzekucyjny o charakterze niepieniężnym w postaci wykonania zastępczego, zupełnie pominęły treść art. 7 § 3 u.p.e.a. Przepis ten wprost stanowi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Ponadto to na organie egzekucyjnym jako wierzycielu ciąży obowiązek podjęcia wszelkich czynności
Sygn.akt VII SA/Wa 1436/10
służących wykonaniu ustalonego obowiązku (patrz: art. 6 § 1 u.p.e.a.), co oznacza, że organ winien uprzednio dokonać oceny słuszności i celowości wszczęcia, i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika więc z powyższych ustaleń, w trakcie trwającego postępowania egzekucyjnego część obowiązków będących przedmiotem tytułu wykonawczego Nr [...] bądź została wykonana przez zobowiązanego, bądź stała się bezprzedmiotowa. W tych warunkach organ egzekucyjny przed przystąpieniem do zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego winien dokładnie ustalić, które obowiązki nie zostały wykonane, a powinny zostać skierowane do wykonania zastępczego. Po dokonaniu tych ustaleń organ egzekucyjny, kierując się m.in. treścią art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., winien wystawić nowy tytuł wykonawczy określający na nowo treść obowiązków podlegających egzekucji. Dlatego w niniejszej sprawie wraz z zastosowaniem kolejnego środka egzekucyjnego w postawie wykonania zastępczego winien zostać doręczony zobowiązanemu nowy tytuł wykonawczy. W tym znaczeniu podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 128 § 1 w zw. z art. 32 u.p.e.a. zasługuje na uwzględnienie. Ponadto, jak wynika z powyższych rozważań, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem zasad określonych w art. 6 § 1 i art. 7 § 3 u.p.e.a.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnie 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt. II i III wyroku orzeczono na podstawie art. 152 i art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło