VII SA/Wa 1436/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-21

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Karolina Kisielewicz, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku na Miasto [...] jako zarządcę, podczas gdy toczy się postępowanie dotyczące ustalenia prawa własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie dekretu z 1945 r.?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie ustaliły prawidłowo podmiotu, na który powinien być skierowany obowiązek usunięcia nieprawidłowości. Kluczowe jest ustalenie, czy budynek istniał w chwili działania dekretu z 1945 r. i czy nie był zniszczony, co ma wpływ na ustalenie właściciela zgodnie z przepisami dekretu i późniejszymi przepisami prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Miastu [...] usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. [...] w [...] poprzez naprawę i odtworzenie elementów konstrukcji i pokrycia dachu zniszczonych w wyniku pożaru. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, którą następnie uchylono. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję nakazującą naprawę, uznając, że budynek jest w złym stanie technicznym, a Miasto jako zarządca jest odpowiedzialne za jego utrzymanie. Skarżące Miasto zarzuciło m.in. nieustalenie stanu faktycznego, niewezwanie do udziału właścicieli budynku oraz wadliwe doręczenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz, sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. staż. Agnieszka Dzięcioł, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi Miasta [...] - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Miasta [...] - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...].03.2017 r., nakazującej Miastu [...] usunięcie w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, stwierdzonych podczas oględzin nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...]w [...] (działka nr ew. [...] z obrębu [...]), poprzez naprawę i odtworzenie stanu pierwotnego elementów konstrukcji i pokrycia dachu przedmiotowego budynku, który uległ pożarowi – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny wskazując, że upoważniony przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...]przeprowadził w dniu [...].06.2016 r. czynności kontrolne w sprawie stanu technicznego budynku usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że na terenie w/w nieruchomości usytuowany jest nieużytkowany, parterowy budynek. Ustalono, iż większość elementów konstrukcyjnych dachu w/w obiektu uległa spaleniu, a pozostała część dachu i murowane ściany zewnętrzne są w bardzo złym stanie technicznym. Budynek został zabezpieczony przed dostępem osób trzecich. Podczas kontroli nie stwierdzono istnienia zagrożenia osób postronnych. W dniu [...].07.2016 r. w siedzibie organu powiatowego przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której przedstawiciel właściciela budynku przy ul. [...]w [...] - Miasta [...] reprezentowanego przez Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] oświadczył, iż odnośnie w/w obiektu brak jest planów remontowych bądź rozbiórkowych, ze względu na roszczenia byłych właścicieli w stosunku do tej nieruchomości. Z uwagi na powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] z dnia [...].08.2016 r., nakazał Miastu [...] rozbiórkę nieużytkowanego oraz będącego w nieodpowiednim stanie technicznym budynku usytuowanego na nieruchomości ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. [...]WINB decyzją nr [...]z dnia [...].10.2016 r. uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniach [...].12.2016 r. i [...].02.2017 r. przeprowadzono ponowne oględziny na terenie przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzono, iż budynek przy ul. [...] w [...] jest w złym stanie technicznym. Obiekt jest opróżniony, nie jest użytkowany, wszystkie media odłączono. Otwory okienne i otwór drzwiowy zabezpieczone - zamurowane lub zakratowane. Brak dostępu do obiektu osób postronnych. Na budynku umieszczono informację o niebezpieczeństwie. W trakcie kontroli stwierdzono uszkodzenia -- brak dachu nad obiektem, zarówno konstrukcji, jak i pokrycia - zniszczone na skutek pożaru. Ściany zewnętrzne obiektu w stanie dostatecznym. Nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Istnieje techniczna możliwość remontu lub odbudowy budynku. Decyzją nr [...] z dnia [...].03.2017 r. PINB dla [...] nakazał Miastu [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr ew. [...] z obrębu [...]) poprzez naprawę i odtworzenie stanu pierwotnego elementów konstrukcji i pokrycia dachu przedmiotowego budynku, który uległ pożarowi. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożył Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]. Rozpoznając sprawę w postepowaniu odwoławczym organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. W niniejszej sprawie, PINB dla [...] oparł rozstrzygnięcie na przepisie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego: 1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Organ wskazał, że z powyższego artykułu wynika obowiązek organu nadzoru budowlanego do nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego lub jego części obowiązków mających na celu usunięcie nieprawidłowości, a więc stanu niezgodnego z przepisami. PINB dla [...] w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...].06.2016 r., [...].12.2016 r., [...].02.2017 r. stwierdził, iż przedmiotowy budynek znajduje się w złym stanie technicznym. Stwierdzono, że w skutek pożaru zniszczeniu uległa konstrukcja i pokrycie dachu. Wskazano, iż istnieje techniczna możliwość remontu lub odbudowy budynku. Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 66 ust 1 pkt 3 nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 powołanej ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14.11.2012 r., sygn. akt: SA/Po 838/12). Podkreślono, iż art. 61 Prawa budowlanego stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt budowlany z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten stwierdza, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, wymogami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych ani sprawności technicznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał, iż organ powiatowy zasadnie nakazał usunięcie stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości poprzez naprawę i odtworzenie stanu pierwotnego elementów konstrukcji i pokrycia dachu przedmiotowego budynku. Nakaz ten mieści się w problematyce utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Zdaniem organu II instancji bez wpływu na niniejsze postępowanie pozostaje podnoszona przez stronę skarżącą kwestia roszczeń byłych właścicieli w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W orzecznictwie podkreśla się również, że decyzja wydana na podstawie art. 7 dekretu sama w sobie nie powoduje powstania prawa użytkowania wieczystego, ponieważ jego istnienie zależy od zawarcia stosownej umowy - dopiero więc po wpisie użytkowania wieczystego do księgi wieczystej na podstawie zawartej umowy w grę wchodzą skutki, o których mowa w art. 678 k.c. w zw. z art. 694 k.c. w zw. z art. 4 pkt 3b u.g.n. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 06.07.2010 r., sygn. akt I SA/Wa 120/10). Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie (w tym w szczególności z treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, stan z dnia [...].05.2017 r.) wynika, że aktualnie właścicielem spornego budynku jest Miasto [...], a zarządcą Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] (uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...].04.2016 r. ) i te ustalenia są wiążące dla organów nadzoru budowlanego. Wskazano również, iż w dziale III księgi wieczystej brak jest jakichkolwiek wpisów o zgłaszanych przez inne podmioty roszczeniach wobec przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych organy nadzoru budowlanego przyjęły, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Stosownie do treści art. 61 Prawa budowlanego za utrzymanie i użytkowanie obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 odpowiada właściciel lub zarządca obiektu - w niniejszej sprawie Miasto [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że ewentualną zmianę właściciela (bądź użytkownika wieczystego) nieruchomości należy traktować jako zdarzenie przyszłe niepewne. Dodatkowo jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy postępowanie o ustanowienie użytkowania wieczystego toczy się co najmniej od 2014 r. (pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z dnia [...].08.2014 r.). W odwołaniu wskazuje się zaś, że w/w postępowanie nadal nie zostało zakończone. W sytuacji istnienia pilnej konieczności usunięcia istniejącego zagrożenia organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do nałożenia obowiązku wykonania niezbędnych robót budowlanych na znanego właściciela. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ powiatowy art. 32 i 40 Kpa poprzez doręczanie pism bezpośrednio stronie a nie ustanowionemu pełnomocnikowi, [...]WINB wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji, ani strona, ani jej profesjonalny pełnomocnik nie wskazali innego adresu korespondencyjnego r. pr. K. C. niż adres siedziby mocodawcy. Inny adres korespondencyjny nie wynika również z treści złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa. Dodatkowo wskazano, że z informacji umieszczonej na kopercie, w której przesłano niniejsze odwołanie wynika, iż nadawcą korespondencji był ZGN w Dzielnicy [...][...]. Zdaniem organu odwoławczego skarżona decyzja w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których została wydana, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Organ II instancji w ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji, w związku z czym należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Skargę na tę decyzję złożyło Miasto [...] reprezentowane przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie art. 6, 7, 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania poprzez: a. nieustalenie stanu faktycznego, b. niewezwanie do udziału w sprawie właścicieli budynku, c. uznanie, że doręczenie utrzymanej decyzji PINB bezpośrednio do strony z pominięciem pełnomocnika jest skuteczne i nie stanowi naruszenia art. 32 i 40 k.p.a 2) naruszenie art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez przyjęcie że zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych działa przy wydawaniu decyzji administracyjnej; 3) art. 7 i 8 dekretu z 26.10.1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy poprzez przyjęcie, że złożenie wniosku dekretowego nie powoduje, że własność budynku pozostaje przy "dawnym właścicielu." z ostrożności procesowej podniesiono również naruszenie: 4) art. 61 ustawy Prawo Budowalne, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 140 k.c. poprzez nałożenie obowiązku rekonstrukcji dachu budynku w przypadku gdy budynek wyłączony jest z eksploatacji i jest zabezpieczony przed dostępem osób , a osiągnięcie celu postępowania może być dokonane poprzez zabezpieczenie dachu przed wodą opadową. Podnosząc te zarzuty wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że organy administracji obu instancji, z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., zaś organ odwoławczy również z naruszeniem art. 136 k.p.a., nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, co mogło - w konsekwencji - doprowadzić do wadliwego nałożenia obowiązku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie był stan techniczny budynku usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...]w [...] (działka nr ew. [...] z obrębu [...]), poprzez naprawę i odtworzenie stanu pierwotnego elementów konstrukcji i pokrycia dachu przedmiotowego budynku, który uległ pożarowi W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że omawiany budynek znajduje się w nieodpowiednim staniem technicznym. Niewątpliwie zatem, mając na uwadze zasadniczo zły stan techniczny opisanego budynku, obowiązkiem organów nadzoru budowlanego orzekających w sprawie było wydanie decyzji zobowiązującej właściwy podmiot do usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje - w drodze decyzji - usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W myśl art. 61 powołanej ustawy, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 (m.in. utrzymywać w należytym stanie technicznym); 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Podkreślić należy, że przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie określa bliżej treści merytorycznej decyzji, stanowiąc jedynie, że powinna ona dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z tym, że celem decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, zadaniem organu jest wykazanie zaistnienia przesłanek obligujących do podjęcia decyzji. Jednocześnie decyzja powinna dokładnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany wykonać celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt: IV SA 2590/03 i z dnia 14 marca 2005 r., sygn. akt: VII SA/Wa 4403/03). Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należy, że zarzut skargi wskazujący na bezpodstawność nałożenia obowiązku jest chybiony. Niewątpliwie budynek jest w złym stanie technicznym, który wynika z pożaru. Natomiast zabezpieczenie dostępu do niego i wyłączenie z eksploatacji nie wpływa na ocenę możliwości zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie utrwalony jest pogląd, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest właściciel lub zarządcą obiektu budowlanego, znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym, albowiem na tych podmiotach spoczywa, w świetle art. 61 tej ustawy, obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Wskazuje się przy tym, że przyjęta przez ustawodawcę kolejność podmiotów, na których ciąży obowiązek, nie jest przypadkowa. Prawo własności jest bowiem prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy z art. 66 ustawy Prawo budowlane (zob. wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1310/06; A. Despot-Mładanowicz, Komentarz do art. 61, w: A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2016, SIP Lex, nr 5). Podkreślenia wymaga, że organy administracji obu instancji przedwcześnie stwierdziły, że podmiotem, na który w niniejszej sprawie należało nałożyć obowiązki, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, jest strona skarżąca. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy ( K. 37 ) wynika, że wobec nieruchomości położonej przy ulicy [...] toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania. Postepowanie takie, co do zasady może być wszczęte po stwierdzeniu nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej. Niemniej w aktach sprawy brak jest informacji, czy co do ww. nieruchomości takie postępowanie się toczyło i jak się zakończyło. Jest to okoliczność, która w pierwszej kolejności winna być ustalona przez organy w niniejszym postepowaniu. Podkreślić w tym miejscu należy, że stanowisko organu odwoławczego, co do znaczenia takiego postępowania dla ustalenia adresata decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest wadliwe. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość była objęta działaniami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), dalej "dekret". Artykuł 5 dekretu stanowi, że budynki i inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przekazanych na własność gminy [...], pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przepisami szczególnymi stanowiącymi inaczej są art. 6 i art. 8 dekretu. Stosownie do art. 6 ust. 1 gmina [...] może wyznaczyć właścicielowi przedmiotów, znajdujących się na gruncie, który przechodzi na własność gminy i został przez nią objęty w posiadanie, stosowny termin do zabrania tych przedmiotów. W razie bezskutecznego upływu terminu własność tych przedmiotów przechodzi na gminę [...] . Z kolei ust. 2 stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do budynków, z wyjątkiem budynków zniszczonych, które według orzeczenia władzy budowlanej ze względu na stan zniszczenia nie nadają się do naprawy i powinny ulec rozbiórce. Natomiast zgodnie z art. 8 w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodzą na własność gminy, która obowiązana jest wypłacić odszkodowanie. Z przepisów tych wynika, że rzeczy znajdujące się na gruntach przechodzących na własność [...] należy podzielić na dwie grupy – budynki i inne przedmioty, przy tym budynki z kolei na budynki i budynki zniszczone. W zależności od tego, do której grupy rzeczy należy zakwalifikować różny jest ich los początkowy. Budynki, o których mowa w art. 5 pozostają własnością dotychczasowego właściciela do czasu zaistnienia przesłanki z art. 8 dekretu. Inne przedmioty przechodzą na własność [...], o ile zostaną spełnione przesłanki wskazane w art. 6 ust. 1 dekretu – gmina wyznaczy termin właścicielowi na ich usunięcie, a termin upłynie bezskutecznie. To samo dotyczy budynków zniszczonych, które nie nadają się do naprawy według orzeczenia władzy. Jeżeli gmina [...] natomiast nie wyznaczy terminu na usunięcie budynków zniszczonych i innych przedmiotów to, stosownie do art. 8, wszystkie budynki przechodzą na własność gminy w razie nie przyznania właścicielowi prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej. Stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania własności czasowej wydanej na podstawie art. 8 dekretu powoduje, że postepowanie w tym zakresie toczy się na nowo a skutek określony w art. 8 dekretu w postaci przejścia własności budynku na rzecz [...] uznaje się za niebyły. Oznacza to, że własność budynków niezniszczonych i istniejących w chwili działania dekretu wraca do pierwotnych właścicieli. Pogląd taki wyraził między innymi Sąd Apelacyjny w [...] w wyroku z dnia [...] lutego 2015 r. sygn.. akt [...]. "Pogląd, że po unieważnieniu decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej właściciel dekretowy (jego następca prawny) nie odzyskuje własności (współwłasności) budynku, jest nie do pogodzenia z treścią dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie [...] , w szczególności jego art. 5 i art. 8." Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że aby można było mówić o tym, kto jest właścicielem budynku przy ul [...]w [...]należało ustalić, czy budynek istniał w chwili wydawania decyzji na podstawie art. 8 dekretu i czy nie był zniszczony. Wskazać w tym miejscu należy, że powołany art. 5 dekretu wprowadził wyjątek od zasady superficies solo cedit - w myśl której wszystko, co zostało wzniesione na gruncie stanowi własność właściciela gruntu. Zgodnie zaś z art. 1 tego dekretu, grunty stały się własnością gminy a budynki i inne przedmioty znajdujące się na tych gruntach - stosownie do art. 5 dekretu, pozostały własnością dotychczasowych właścicieli. Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, iż w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania własności czasowej i istnienia niezburzonego przedmiotowego budynku w chwili podejmowania tej decyzji jego właścicielami stali się pierwotni właściciele budynku lub ich następcy prawni. W takiej sytuacji decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego winna być do nich skierowana. Słuszny jest również zarzut naruszenia przez organ I instancji przepisów dotyczących doręczeń. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wysłana do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]. W dacie wydawania decyzji pełnomocnikiem strony był r. pr. K. C.. Natomiast decyzja odwoławcza została wysłana do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...], K. C.. Wobec braku innego adresu pełnomocnika na złożonym pełnomocnictwie i odwołaniu, taki sposób kierowania korespondencji nie może być uznany za niedopuszczalny. Rozpoznając ponownie sprawę organy obu instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło