VII SA/Wa 1437/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2017 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Rolnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z [...] marca 2017 r. nr [...], znak: [...], nakazującej Przedsiębiorstwu Rolnemu [...] Sp. z o.o. przeprowadzenie robót budowlanych w budynku dawnej obory i wozowni (bukaciarni), usytuowanym na działce nr ewid. [...] w [...], gm. [...], - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że Kierownik Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 4 pkt 2 i 3, art. 5 pkt 2, 3 i 4, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 49 ust. 1, art. 89 pkt 2, art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.), nakazał Przedsiębiorstwu Rolnemu [...] Sp. z o.o. wykonanie w budynku dawnej obory i wozowni (bukaciarni) w [...], gm. [...], robót budowlanych polegających na: 1. naprawie murów obwodowych oraz wewnętrznych, poprzez: - oczyszczenie ścian z porastających je glonów i pleśni, - wymianę uszkodzonych i zmurszałych cegieł, które nie kwalifikują się do pozostawienia, - oczyszczenie i uzupełnienie spoinowania, - naprawę (przemurowanie) spękanych i odspojonych partii murów (w szczególności w miejscach przewiązania ścian), - uzupełnienie ubytków partii muru w obrębie elewacji wschodniej i zachodniej oraz w północnej ścianie szczytowej; 2. wykonaniu zadaszenia w postaci drewnianej więźby dachowej, pokrytej papą na deskowaniu, oraz montażu rynien i rur spustowych; 3. zabezpieczeniu otworów okiennych poprzez zamurowanie (z pozostawieniem otworów wentylacyjnych); 4. naprawie wraz z uzupełnieniem zawalonych przęseł sklepienia odcinkowego; 5. oczyszczeniu elementów metalowych oraz pokryciu ich środkiem antykorozyjnym; 6. impregnacji zagrzybionych ścian i sklepienia oraz pokryciu ich warstwą pobiały o właściwościach dezynfekcyjnych (np. wapiennej). Termin wykonania prac wskazanych w punktach 1, 2 i 3 ww. decyzji organ I instancji określił do [...] grudnia 2017 r., natomiast termin pozostałych wyznaczył do [...] grudnia 2018 r. Odwołanie od powyższej decyzji z [...] marca 2017 r. wniosło w terminie Przedsiębiorstwo Rolne [...] Sp. z o.o. W odwołaniu skarżąca podniosła, że przedmiotowy obiekt dawno utracił swoją wartość użytkową i od kilkunastu lat nie jest użytkowany, będąc aktualnie bardzo zniszczonym. Spółka podkreśliła, że ma w swoich zasobach wiele obiektów zabytkowych, które użytkowane są zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i utrzymywane w należytym stanie, jednak nie posiada funduszy na przeprowadzenie inwestycji związanej z remontem budynku dawnej obory i wozowni w [...]. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] maja 2017 r., znak: [...] , po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru zabytków, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. Właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z tego, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z [...] kwietnia 1993 r. wpisał do rejestru zabytków pod numerem [...], znak: [...], układ przestrzenny oraz zespół budowlany podwórza folwarcznego w [...], gm. [...], w tym: budynek spichlerza i stajni, powstały w latach 1860-1870, budynek obory z 2 poł. XIX w., budynek obory i wozowni (bukaciarni), wzniesiony w 1900 r., oraz budynek gorzelni z 1906 r. - w granicach oznaczonych na planie, będącym integralną częścią tej decyzji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano m.in., że przedmiotowy zespół folwarczny znajduje się w zachodniej części zabytkowego założenia pałacowo-parkowego. Budynki gospodarcze, pochodzące z przełomu XIX i XX w., murowane są z cegły i kamienia polnego, nakryte dachami dwuspadowymi. Będący przedmiotem niniejszego postępowania, budynek obory z 1900 r. opisany został jako posiadający jednokondygnacyjną bryłę z użytkowym poddaszem, elewacje 16-osiowe z otworami okiennymi na osiach, zamkniętymi łukiem odcinkowym. Elewacja szczytowa z trzema archiwoltami w miejscu dawnych wrót wjazdowych. Szczyty zwieńczone ozdobnym gzymsem schodkowym. Dla przedmiotowego budynku, usytuowanego na nieruchomości nr ewid. [...], prowadzona jest księga wieczysta nr [...], z której wynika, że jest on własnością Przedsiębiorstwa Rolnego [...] Sp. z o.o. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] grudnia 2016 r. Kierownik Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] przeprowadził kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w stosunku do budynku dawnej obory i wozowni (bukaciarni) z zespołu folwarcznego w [...]. Podczas oględzin stwierdzono bardzo zły stan zachowania budynku. Więźba dachowa zarwana, brak pokrycia dachowego, pozostałe elementy konstrukcyjne więźby i sklepień zawilgocone, skorodowane. Elewacja zachodnia jest najbardziej zniszczona - częściowo zawalona. W szczytowej ścianie północnej ubytki muru w górnych partiach, w obrębie elewacji wschodniej braki cegieł w koronie muru. Mury porośnięte roślinnością, występują ubytki zaprawy, cegły są zmurszałe, otwory okienne pozbawione stolarki, niezabezpieczone. Wnętrza zniszczone, metalowe elementy konstrukcji skorodowane, braki tynków, widoczne zacieki wilgoci, sklepienia odcinkowe zawilgocone. Podczas oględzin wykonano dokumentację fotograficzną, potwierdzającą stan faktyczny. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał, że w świetle wyników przeprowadzonych oględzin zły stan zachowania przedmiotowego budynku nie budzi wątpliwości. Obiekt nie jest prawidłowo zabezpieczony przed destrukcyjnym działaniem czynników atmosferycznych, co przyczyniło się m.in. do poważnego osłabienia jego konstrukcji i rozwoju korozji biologicznej. Wobec tego organ pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do wydania decyzji nakazującej podjęcie określonych działań przy zabytku, gdyż jego aktualny stan zachowania grozi degradacją autentycznej struktury. Wydanie takiej decyzji, mającej na celu wyegzekwowanie działań przeciwdziałających niszczeniu zabytku, jest zgodne z powinnością organów ochrony zabytków, bowiem stosownie do art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków polega w szczególności na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom, mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że zakres prac nakazanych w wydanym orzeczeniu nie narusza dyspozycji zawartej w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Rodzaj nałożonych na skarżącą obowiązków mieści się bowiem w definicji robót budowlanych. Artykuł 3 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy z 4 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. 2016, poz. 290), definiuje "roboty budowlane" - podejmowane przy zabytku lub w jego otoczeniu - jako budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jak skutecznie wykazał organ pierwszej instancji, wydany nakaz podyktowany był koniecznością zachowania zagrożonego budynku w zasobie dziedzictwa narodowego. Organ pierwszej instancji podkreślił, że pozostawienie zabytku w obecnym stanie narażałoby go na dalsze oddziaływanie czynników niszczących oraz stopniowe unicestwienie. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił stanowisko organu konserwatorskiego co do konieczności zobowiązania Przedsiębiorstwa Rolnego [...] Sp. z o.o. do realizacji zadań, do których obligują ją przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie bowiem z art. 5 pkt 2, 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczenie go i utrzymanie w jak najlepszym stanie, w celu trwałego zachowania jego wartości, jest obowiązkiem właściciela zabytków. Zaobserwowane pogorszenie się stanu zachowania budynku dawnej obory i wozowni, ze względu na brak odpowiedniej izolacji obiektu przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych, wynika przede wszystkim z zaniedbań ww. obowiązków przez obecnego właściciela, który zaniechał prowadzenia niezbędnych napraw oraz prac konserwatorskich, a od czasu poważnego naruszenia konstrukcji obiektu wskutek wichury w 2015 r. nie zabezpieczył go przed postępującą destrukcją. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest uszkodzenie konstrukcji budynku do tego stopnia, że aktualnie konieczne jest przeprowadzenie generalnego remontu. W ocenie organu II instancji postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Kierownik Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...], działając zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., dokonał starannej analizy dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, co pozwoliło mu na sformułowanie w sentencji decyzji zakresu prac, których wykonanie jest niezbędne ze względu na występujące zagrożenie zniszczeniem przedmiotowego zabytku. Nawiązując do odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, że opieka nad zabytkami, należącymi do zasobów Przedsiębiorstwa Rolnego [...] Sp. z o.o., jest obowiązkiem spółki, niezależnie od wielkości jej budżetu. Wynika to wprost z cytowanego wyżej art. 5 ustawy o ochronie zabytków i zabytkami, który zobowiązuje właściciela zabytku do sprawowania nad nim opieki, wiążącej się m.in. z podejmowaniem odpowiednich działań w celu poprawy jego stanu zachowania. Działając w trosce o dobro zabytku, którego stan zachowania zależny jest w dużej mierze od zmieniających się warunków atmosferycznych, wojewódzki konserwator zabytków powinien określić w decyzji termin, który pozwoli na zabezpieczenie zabytku i zahamowanie procesu jego destrukcji w możliwie krótkim czasie. Organ ochrony zabytków nie jest więc zobligowany to rozważania kwestii ekonomicznych, podnoszonych przez podmiot zobowiązany do wykonania nakazu. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że organ I instancji określił zasadne terminy wykonania nakazanych prac, podyktowane aktualnym stanem zachowania przedmiotowego budynku oraz koniecznością podjęcia jak najszybszej ingerencji. Nałożone obowiązki stanowią w zasadzie podstawowe działania zabezpieczające, natomiast wydłużenie terminu - zgodnie z wnioskiem strony - na lata 2019-2020 wiązać by się mogło z poważnym pogorszeniem stanu zachowania budynku dawnej obory i wozowni (bukaciarni) w [...] oraz spowodować częściową dezaktualizację zakresu postulatów skarżonego orzeczenia. Wyjaśnił, że wskazane w pkt. 1-3 zaskarżonej decyzji prace powinny zostać wykonane przed najbliższym sezonem zimowym, aby zabezpieczyć obiekt przed destrukcyjnym działaniem opadów atmosferycznych. Wobec faktu, iż w przeciągu ostatnich lat odnotowano znaczne pogorszenie się stanu zachowania zabytku - czego jednym z powodów było pozostawienie budynku bez podstawowej izolacji w postaci dachu i stolarki okiennej - w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego niewskazanym byłoby przesunięcie terminu wykonania podstawowych zabezpieczeń o kolejny sezon zimowy. Jak bowiem wykazano powyżej, istniejące uszkodzenia i ubytki konstrukcji narażają obiekt na przenikanie wód opadowych w głąb struktury muru. Grozi to destrukcją całej konstrukcji w wyniku zawilgocenia, niszczącego działania kwasów i soli, jak również zachodzących w poszczególnych elementach naprężeń strukturalnych, powodowanych przez cykliczne procesy zamarzania i rozmrażania wody w porach materiału. Natomiast zakres pozostałych prac, polegających na naprawie sklepienia, oczyszczeniu i impregnacji poszczególnych elementów konstrukcji, w ocenie organu odwoławczego, również nie wymaga wyznaczenia innego terminu realizacji, ponieważ wykonanie tych prac w przeciągu wyznaczonych (niecałych) dwóch lat jest z zasadne w świetle omówionych wyżej celów ochrony konserwatorskiej. Ze względu na dobro zabytku skarżąca powinna więc dołożyć starań, aby zastosować się do wydanego nakazu we wskazanych terminach. W myśl art. 49 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wykonanie decyzji nakazującej przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku nieruchomym nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Istotą postępowania o wydanie pozwolenia konserwatorskiego jest ocena wpływu wnioskowanych prac na przedmiot ochrony konserwatorskiej. Dlatego też szczegółowe kwestie w zakresie sposobu wykonania robót budowlanych będą mogły być analizowane na etapie postępowania w sprawie uzyskiwania pozwolenia, o którym mowa w cytowanym powyżej art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2017 r., znak: [...], wniosło Przedsiębiorstwo Rolne [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] domagając się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przez nałożenia na spółkę obowiązku wykonania robot budowlanych w terminach niemożliwych do dochowania przez spółkę w sytuacji, gdy zakres nakazanych do wykonania prac wymaga uzyskania pozwoleń na budowę oraz zezwoleń konserwatorskich. Stanowisko strony skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W tak ukształtowanym zakresie swojej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd kontrolował decyzję, którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nakazujące przeprowadzenie określonych robót budowlanych w budynku dawnej obory i wozowni (bukaciarni), usytuowanym na działce nr ewid. [...] w [...], gm. [...]. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru zabytków, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. W toku postępowania, ustalenia co do stanu zabytku i zakresu niezbędnych dla jego ochrony robót oparto na wynikach oględzin przeprowadzonych [...] grudnia 2016 r., podczas których stwierdzono bardzo zły stan zachowania przedmiotowego budynku. Więźba dachowa zarwana, brak pokrycia dachowego, pozostałe elementy konstrukcyjne więźby i sklepień zawilgocone, skorodowane. Elewacja zachodnia jest najbardziej zniszczona - częściowo zawalona. W szczytowej ścianie północnej ubytki muru w górnych partiach, w obrębie elewacji wschodniej braki cegieł w koronie muru. Mury porośnięte roślinnością, występują ubytki zaprawy, cegły są zmurszałe, otwory okienne pozbawione stolarki, niezabezpieczone. Wnętrza zniszczone, metalowe elementy konstrukcji skorodowane, braki tynków, widoczne zacieki wilgoci, sklepienia odcinkowe zawilgocone. Tym samym, zakres robót zawartych w decyzji nakazującej, jaki wydany został właścicielowi budynku, odpowiada przesłance z art. 49 wyżej wymienionej ustawy. Opisane tam roboty stanowią bowiem katalog robót koniecznych służących do powstrzymania istniejącego zagrożenia zniszczenia zabytku. Zniszczenie dachu (pokrycia i więźby dachowej) oraz znaczne uszkodzenie murów ścian podłużnych oraz szczytowej północnej powoduje konieczność wykonania robót budowlanych, które uzupełnią brakujące fragmenty ścian, a następnie wykonanie zadaszenia chroniącego budynek przed wpływem czynników atmosferycznych. Należy zgodzić się z organami obu instancji, pozostawienie zabytku w obecnym stanie narażałoby go na dalsze oddziaływanie czynników niszczących oraz stopniowe unicestwienie. Nakaz zawarty w decyzji organu pierwszej instancji znajduje pełne uzasadnienie w ww. art. 6 pkt 1 ppkt 1 lit. c) ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który stanowi - ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące, dziełami architektury i budownictwa. Podkreślmy, w świetle tego przepisu organ jest zobowiązany chronić zabytek bez względu na stan jego zachowania. Prawidłowo organy wskazały, że dla ochrony przedmiotowego zabytku celowe jest wykonywanie wskazanych w decyzji organu I instancji prac z uwzględnieniem aktualnego stanu zachowania przedmiotowego budynku oraz koniecznością podjęcia jak najszybszej ingerencji. W pierwszej kolejności polegać powinny na zabezpieczeniu przedmiotowego zabytku. Zasadnie określono, że wskazane w pkt. 1-3 decyzji organu I instancji prace powinny zostać wykonane przed najbliższym sezonem zimowym, aby zabezpieczyć obiekt przed destrukcyjnym działaniem opadów atmosferycznych, bowiem w przeciągu ostatnich lat odnotowano znaczne pogorszenie się stanu zachowania zabytku z uwagi na pozostawienie budynku bez podstawowej izolacji w postaci dachu i stolarki okiennej, co naraża obiekt na przenikanie wód opadowych w głąb struktury muru. Grozi to destrukcją całej konstrukcji w wyniku zawilgocenia, niszczącego działania kwasów i soli, jak również zachodzących w poszczególnych elementach naprężeń strukturalnych, powodowanych przez cykliczne procesy zamarzania i rozmrażania wody w porach materiału. Prawidłowo został określono również zakres pozostałych prac, polegających na naprawie sklepienia, oczyszczeniu i impregnacji poszczególnych elementów konstrukcji. Wykonanie tych robót w przeciągu wyznaczonych (niecałych) dwóch lat jest zasadne w świetle celów ochrony konserwatorskiej. Zdaniem Sądu, słusznie zakres niezbędnych przy zabytku robót podzielono na służące niezbędnemu zabezpieczeniu budynku oraz kolejne - mające na celu wykonanie robót niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zabytku. Skarżąca spółka nie ma zatem podstaw do kwestionowania nałożonego nakazu, w tym zakresie. Jednocześnie Sąd wskazuje, że w sytuacji niemożności dotrzymania wyznaczonych terminów wykonania określonych robót budowlanych przy zabytku, skarżąca spółka może zwrócić się do organu z wnioskiem o przedłużenie terminu wykonania prac. Sąd nie ma wątpliwości, że ze względu na zły stan techniczny obiektu, zakres nałożonych na właściciela zabytku obowiązków jest jedyną metodą, która pozwoli na zachowanie wartości tego zabytku i uchroni go od zagrożenia zniszczeniem, o którym mówi art. 49 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W świetle ww. przepisów prawa stan obiektu, który został wpisany rejestru zabytków musi być monitorowany przez organ ochrony zabytku, bowiem ciążą na nim obowiązki ustawowe wskazane powyżej. Podobnie właściciel budynku ma obowiązek jego należytego zachowania. Podkreślmy jeszcze raz - zgodnie bowiem z art. 4 pkt 2-3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków polega w szczególności na zapobieganiu zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, a także udaremnianiu niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. W myśl art. 5 ust. 2 i 3 ww. ustawy, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega w szczególności na prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych oraz na zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Nawet w aktualnym stanie zachowania obiektu możliwe jest jego zachowanie. Sąd wskazuje - bez wpływu na rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy pozostają możliwości finansowe właściciela co do przeprowadzenia niezbędnych robót budowlanych i prac konserwatorskich. Względy natury ekonomicznej nie mogą przesądzać o zaniechaniu działań mających na celu zachowanie zabytku. Organ nie może w świetle art. 4 ww. ustawy akceptować zaniechania właściciela w zakresie utrzymania zabytku i przyzwolić na całkowite zniszczenie obiektu. Taka postawa organu konserwatorskiego byłaby sprzeczna z interesem społecznym, wynikającym z konstytucyjnych obowiązków Rzeczpospolitej Polskiej wobec przyszłych pokoleń (treść preambuły oraz art. 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej). Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).