VII SA/Wa 1438/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. i W. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki dwukomorowego osadnika ścieków. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po ponownym rozpatrzeniu sprawy dwukomorowego osadnika ścieków na działce nr ew. [...] przy ul. P. w R., gm. N., nakazał E. i W. Ś. całkowitą rozbiórkę przedmiotowego osadnika. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...] nakazał E. i W. Ś. rozbiórkę wymienionego osadnika. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r., Nr [...]. Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 1339/03. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego obu instancji nie wykazały, dlaczego rozbiórkę orzeczono na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r., a nie zastosowano przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto nie wykazano przepisu przejściowego umożliwiającego zastosowanie przepisów, które utraciły ważność tj. nie obowiązującego już rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku. Ponownie rozpatrując sprawę organ związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu wskazał, iż osadnik na działce E. i W. Ś. został wybudowany w 1994 r. Osadnik ścieków jest urządzeniem budowlanym, tj. urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. O ile zatem osadnik zostałby zrealizowany samowolnie pod rządami obecnie obowiązującej ustawy, do rozpoznania sprawy miałyby zastosowanie przepisy art. 50, 51. Przepisy art. 48, 49, 49 a, 49 b mają bowiem zastosowanie do obiektów, a nie do urządzeń budowlanych. Zgodnie z art. 103 ust. 2 przepisy Prawa budowlanego 1974 r. stosuje się w odniesieniu do obiektów zrealizowanych w czasie jej obowiązywania wyłącznie wtedy, jeżeli w obecnie obowiązującym stanie prawnym miałby zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Organ wskazał, iż wymieniony osadnik zrealizowano w czasie obowiązywania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz wspomnianego rozporządzenia wykonawczego Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980. Do rozpoznania sprawy, zdaniem organu, nie ma zastosowania art. 48, gdyż przedmiotowy osadnik nie jest obiektem budowlanym, w tej sytuacji nie zaistniały przesłanki określone w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. umożliwiające zastosowanie do rozpoznawanej sprawy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto organ I Instancji wskazał, iż lokalizacja osadnika rażąco naruszała ówcześnie obowiązujące przepisy § 23 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z dnia 3 lipca 1980 r. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. i W. Ś., zarzucając jej, iż została wydana z naruszeniem prawa w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie ustalił, że zbiorniki służą do gromadzenia fekaliów z budynku mieszkalnego położonego na przedmiotowej działce i nie wziął pod uwagę faktu, że dom ten nie jest zamieszkały, zatem ścieki takie nie powstają. W istocie są to zbiorniki do których odprowadzana jest woda opadowa oraz woda z topniejącego śniegu z drenażu rozprowadzonego na przedmiotowej działce. Ponadto E. i W. Ś. podnieśli, iż zabudowa działki nr [...], na której znajduje się przedmiotowy osadnik, następowała jako część inwestycji osiedla domów jednorodzinnych wykonywanej przez upadłą Spółdzielnię Mieszkaniową [...]. W ramach tej inwestycji miała być zrealizowana również sieć kanalizacyjna odprowadzająca ścieki do gminnej oczyszczalni ścieków. Ponieważ inwestycja osiedla nie została zakończona i w sensie formalno - prawnym jest inwestycją w toku, konieczne stało się w ocenie skarżących, zabezpieczenie poniesionych nakładów inwestycyjnych poprzez wykonanie zbiorników do czasu zakończenia robót sieci kanalizacji ogólnospławnej. Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając całkowicie argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. i W. Ś., ponawiając w niej argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazali, iż został już wykonany i uzgodniony projekt kanalizacji dla całego osiedla oraz że istnieje porozumienie zawarte między skarżącymi i inwestorem, o przyłączeniu ich budynku do projektowanej sieci kanalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego musi poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia organów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie było uznanie, iż przedmiotowy osadnik ścieków, jest urządzeniem budowlanym, tj. urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, do którego zastosowanie mają przepisy art. 50 oraz art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W ocenie Sądu jednakże, sprawę "kwalifikacji" urządzenia, które jest częścią obiektu budowlanego (domu mieszkalnego), należałoby rozważać w kontekście art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., który odnosi się do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę, a następnie w kontekście art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że E. i W. Ś. zrealizowali przedmiotowy osadnik ścieków w 1994 r., tj. pod rządami obowiązującego ówcześnie Prawa budowlanego z 1974 r. i rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do takich obiektów nakazuje stosować przepisy dotychczasowe. Zgodnie bowiem z dyspozycją powołanego przepisu, art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Odesłanie do przepisów dotychczasowych w tym wypadku powoduje, że skutki samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r., należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązującego przed tą datą, w tym także stosując jego art. 37 ust. 1, a jeżeli zachodzą przesłanki do legalizacji, art. 40 tej ustawy. Jeżeli zatem budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji będzie zobowiązany do uwzględnienia powyższych rozważań Sądu i zastosowania wskazanej prawnej kwalifikacji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.