VII SA/Wa 1438/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi M. K. i W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane), nakazał M. i W. K. rozbiórkę budynku gospodarczego, wybudowanego na działce nr ew. [...] we wsi C., gm. C., bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji stwierdził, że w dniu [...] października 2007 r. dokonano oględzin na działce o nr ew. [...] w miejscowości C. gm. C., stanowiącej własność M. i W. K. W wyniku oględzin stwierdzono, że na przedmiotowej działce przy granicy z działką o nr ew. [...], będącą drogą gminną oraz przy granicy z działką o nr ew. [...], stanowiącą własność A. i R. K. wzniesiono budynek o wymiarach 6,27m x 5,20m, dobudowany do budynku gospodarczego. Budynek jest jednokondygnacyjny, murowany z dachem drewnianym jednospadowym w kierunku działki własnej. Budynek zastał wybudowany w maju 2007 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ stwierdził, że nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego, ponieważ niespełniona jest przesłanka z art. 48 ust. 2 pkt 1 a Prawa budowlanego. Usytuowanie budynku nie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z zaświadczenia Wójta Gminy C. z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak [...] wynika, że w miejscowości C. obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy C., zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy w C. z dnia [...] listopada 2004 r. Przepis § 21 planu dopuszcza sytuowanie na przedmiotowej działce budynków garażowych i gospodarczych, to jednak w § 43 pkt 4 określa nieprzekraczalną linię zabudowy – 6 m od krawędzi drogi gminnej [...]. Natomiast przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w granicy działki o nr ew. [...] z drogą gminną oznaczoną, jako działka nr ew. [...], oznaczoną na planie symbolem [...].wójt w opisanym wyżej zaświadczeniu stwierdził, że "Państwo K. budując budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 32,60 m, na działce nr ew. [...], nie zastosowali się do postanowień Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy C.". W związku z powyższym organ przyjął, że ponieważ w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, uzasadniające legalizację obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i orzekł rozbiórkę całości przedmiotowego obiektu budowlanego art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu M. i W. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2008 r. i na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał M. i W. K. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6,27 x 5,20m dobudowanego w warunkach samowoli budowlanej do budynku gospodarczego istniejącego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości C., gm. C. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie braku przesłanek do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...] i zaistnienia konieczności nakazania jego rozbiórki. Nie mniej jednak uchylił zaskarżoną decyzję, mimo identycznego stanowiska prawnego, bowiem sentencja zaskarżonej decyzji była nie precyzyjna i sformułował ją od nowa przez dokładne określenie przedmiotu nakazu rozbiórki. Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. M. i W. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1147/09 uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów o postępowano, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Wskazując, że organ w zaskarżonej decyzji nienależycie wyjaśnił, w jakim zakresie omawiana inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ, bowiem przyjął, że granica ewidencyjna działki [...] jest jednoznaczna z krawędzią jezdni, natomiast definicja zawarta w art. 4 ustawy o drogach publicznych prowadzi do wniosku, ze pojęcie drogi i jezdni nie jest tożsame. Ocena powinna być dokonana przy uwzględnieniu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa nieprzekraczalną linię zabudowy, jako 6 m od krawędzi jezdni, a zatem obowiązkiem organu orzekającego w niniejszej sprawie było ustalenie, w którym miejscu przebiega krawędź jezdni, a następnie od tak ustalonej linii określić nieprzekraczalną linię zabudowy. Równocześnie jednoznacznie stwierdził, że ustalenia organu, co do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są prawidłowe i plan, jako prawo miejscowe jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego i dopóki właściwy organ Gminy nie podejmie uchwały o jego zmianie, dopóty organy nadzoru budowlanego są obowiązane je stosować bez względu na istnienie "interesu społecznego" w zmianie tego prawa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] i na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał M. i W. K. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6,27 x 5,20m dobudowanego w warunkach samowoli budowlanej do budynku gospodarczego istniejącego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości C., gm. C. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, który stwierdzi, że kontrolowany przez niego obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest sprawdzenie, przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, czy jest możliwość jego legalizacji. Zaznaczył przy tym, że wszczęcie postępowania legalizacyjnego jest możliwe przy łącznym spełnieniu przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania została zrealizowana na działce nr ew. [...], w granicy z dwoma nieruchomościami: działką nr ew. [...], stanowiącą własność A. i R. K. oraz działką nr ew. [...], będącą drogą gminną. Wskazał, że z ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że na terenie, na którym została zrealizowana przedmiotowa inwestycja, dopuszcza się usytuowanie budynków mieszkalnych, gospodarczych oraz garaży w odległości mniejszej niż 3 m od granicy, lecz nie mniejszej niż 1, 5 m lub bezpośrednio przy granicy działki budowlanej pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w przepisach szczególnych. Jednocześnie zaznaczył, że plan ten w części dotyczącej przeznaczenia działki nr ew. [...] oraz w części dotyczącej minimalnej odległości sytuowania obiektów budowlanych od granicy działki, dopuszcza na działce nr ew. [...] usytuowanie budynków gospodarczych, określając przy tym nieprzekraczalną linię zabudowy - 6 m od krawędzi drogi gminnej. Organ odwoławczy wskazał, budynek gospodarczy, będący przedmiotem niniejszego postępowania, usytuowany jest w granicy z działką nr ew. [...], która stanowi, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nadal drogę dojazdową w ciągu dróg gminnych. Zdaniem organu odwoławczego, o ile usytuowanie obiektu w bezpośredniej granicy z działką A. i R. K. nie jest sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o tyle możliwość umiejscowienia go w granicy z działką nr ew. [...] budzi wątpliwości. Organ podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 listopada 2009 r. przyjął, że organ samorządu gminnego ustalił, jako punkt odniesienia do wyznaczenia nieprzekraczalnej linii budowy - krawędź jezdni. Przy czym Sąd stwierdził, że mając na uwadze różnicę w zakresie definicji drogi i jezdni, nie można przyjmować, iż granica ewidencyjna działki nr [...] jest jednocześnie krawędzią jezdni. Odnosząc się do powyższej kwestii organ odwoławczy wskazał, że ustawowa definicja jezdni mówi, że jest to część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów, a co za tym idzie pojęcie jezdni jest pojęciem węższym od pojęcia drogi. Dlatego ustalił, że droga zlokalizowana na działce nr ew. [...] nie posiada nawierzchni dostosowanej do ruchu kołowego i nie ma wyodrębnienia pasa drogowego. Nie jest, więc możliwe w tej sytuacji faktycznej ustalenie położenia krawędzi jezdni. Jednakże przyjął, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka ta ma charakter drogowy. Biorąc pod uwagę okoliczność, że szerokość działki nr ew. [...] na wysokości działki nr ew. [...] wynosi 6 m, przyjął, iż budowa budynku gospodarczego w granicy z tą działką w żadnym wypadku nie może być uznana za zgodną z przepisami, gdyż w miejscu, w którym stoi budynek, nieprzekraczalna linia zabudowy wynosi 6 m od krawędzi jezdni. Stwierdził nadto, że gdziekolwiek zaczynałaby się linia krawędzi jezdni, przy sześciometrowej szerokości drogi, nie jest możliwym zachowanie odpowiedniej odległości zabudowy od jej krawędzi. Organ odwoławczy również uznał, że wybudowany budynek nie spełnia warunków technicznych dotyczących sytuowania obiektów w stosunku do granicy działek sąsiednich, przewidzianych w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...] lutego 2008 r., którym organ wyraził zgodę na wybudowanie budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 32.60 m na granicy z działką o nr ew. [...], stanowiącą własność Gminy C., nie może przesądzać o zgodności inwestycji z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego gminy C., a tym bardziej o legalności wykonanej inwestycji. Należy, bowiem mieć na względzie, że inwestorzy nie dysponowali taką zgodą w czasie popełnienia samowoli budowlanej. Dodał, że w przedmiotowej sprawie nie ma również znaczenia fakt, iż działka o nr ew. [...] nie jest faktycznie wykorzystywana jako droga. W świetle powyższego organ wydał również decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Nie mniej jednak uchylił zaskarżoną decyzję, mimo identycznego stanowiska prawnego, bowiem sentencja zaskarżonej decyzji była nie precyzyjna i sformułował ją od nowa przez dokładne określenie przedmiotu nakazu rozbiórki. Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. M. K. i W. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi zarzucili, że organ w zaskarżonej decyzji przedwcześnie nakazał rozbiórki ich budynku gospodarczego, gdyż w chwili obecnej mógłby rozpocząć jego legalizację, bowiem Rada Gminy w C. z dnia [...] czerwca 2010 r. o nr [...] podęła uchwałę o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Między innymi po zmianie tegoż planu nastąpi likwidacja drogi gminnej na działce o nr ew. [...]. Ponadto podnieśli, ze droga gminna na działce o nr ew. [...] nigdy nie była urządzona. W konkluzji podnieśli, że jak dojdzie do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. to będzie możliwe zastosowanie wobec ich samowoli art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z zasadą praworządności przewidzianą w art. 6 K.p.a., na podstawie przepisów prawa obowiązującego w dniu jej wydania – [...] maja 2010 r. W dniu tym obowiązywał przepis art. 48 Prawa budowlanego, który przewidywał, że samowola budowlana polegająca m.in. na wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia skutkuje nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki przewidziany w ust. 1 powołanego przepisu nie jest jednak orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał w ust. 2 tegoż przepisu do badania czy zrealizowana budowa jest zgodna z przepisami, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu wydania decyzji obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy C. z dnia [...] listopada 2004 r., który jest prawem miejscowym (art. 14 ust. 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), co oznacza, że ma moc wiążącą, jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany, bez względu na to, jak oceniane są zawarte w nim rozwiązania. Również Konstytucja, jako źródło prawa obowiązującego wymienia miedzy innym akty prawa miejscowego (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Zatem treść przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wspólnie z innymi przepisami m.in. z art. 48 Prawa budowlanego, warunkowała sposób wykonywania własności na działce o nr ew. [...], w tym dokonanie legalizacji wybudowanego tam bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na granicy z działką o nr ew. [...], przeznaczoną pod drogę gminną. Zauważyć należy, ze wójt Gminy C. w zaświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. jednoznacznie stwierdził, że "Państwo K. budując budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 32,60 m, na działce nr ew. [...], nie zastosowali się do postanowień Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy C.". Z punktu widzenia niniejszej sprawy nie ma znaczenia, że droga gminna na działce o nr ew. [...] nie jest urządzona zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego należy do kategorii aktów, które zawierają normy planowane. Natomiast normy planowane określają cele, które mają być osiągnięte, nie przesądzając środków, które mogą być zastosowane do ich osiągnięcia. Plan zagospodarowania przestrzennego może ingerować w sposób wykonywania prawa własności, określając szczególne warunki zagospodarowania terenu, w tym zakaz zabudowy. Prawidłowo organ wskazał, że mając na uwadze szerokość działki o nr ew. [...] przewidzianej pod drogę, tj. 6 m, to nie ma możliwości zachowania nieprzekraczalnej linii zabudowy dla terenów zabudowanych wynoszącą 6 m do krawędzi jezdni. Tym samy posadowienie przedmiotowego budynku gospodarczego przy granicy z działką o nr ew. [...] narusza przewidziane normy planowe. Nie bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, jest wskazanie również przez organ okoliczności, że posadowienie przedmiotowego budynku gospodarczego w granicy z działką o nr ew. [...] narusza § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwanym dalej rozporządzeniem). Zasadnie, zatem organ przyjął, że nie można było dokonać legalizacji samowoli budowlanej, gdyż nie jest ona zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszała przepisy techniczno – budowlane, tj. § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Wobec tego prawidłowo, w ustalonym stanie faktycznym, zastosowano art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. Nie znajdując podstaw do zakwestionowania kontrolowanej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.