VII SA/Wa 1438/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-11

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który otrzymuje pomoc finansową od syna i posiada zadłużenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazuje, że jego sytuacja materialna, w tym otrzymywanie ograniczonej pomocy finansowej od syna, brak możliwości podjęcia pracy ze względu na wiek i stan zdrowia, a także znaczne zadłużenia (czynsz, energia elektryczna, postępowanie komornicze), uniemożliwia mu ponoszenie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego o nałożeniu kary pieniężnej. Wnioskodawca oświadczył, że nie uzyskuje dochodu, zawiesił działalność gospodarczą, otrzymuje pomoc finansową od syna w wysokości 800 zł miesięcznie, mieszka w wynajętym pokoju, posiada zadłużenia czynszowe i za energię elektryczną, a także toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne na kwotę ponad 198 000 zł. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wnioskodawca przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : nałożenia kary pieniężnej postanawia : przyznać M.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 13 stycznia 2014 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W punkcie 10 formularza dochody wnioskodawca oświadczył, że nie uzyskuje żadnego dochodu. Dodał, że otrzymuje pomoc finansową od syna w wysokości 800,00 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że nie ma pracy i nie ma żadnych przychodów. Zaznaczył, że prowadzoną działalność gospodarczą zawiesił z powodu braku klientów i braku dochodu przez ostatnich 5 lat. Wnioskodawca oznajmił, że nie ma domu, mieszkania, a działka w ½ części należąca do niego o powierzchni 0,90 m ² została zajęta przez komornika przy Sądzie Rejonowym w O. na poczet wyroku w sprawie cywilnej o sygn. akt I [...] Sądu Okręgowego w O. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, że nie posiada. Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2014 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy wnioskodawca podejmuje próby znalezienia pracy, jeśli tak, należało wskazać ile prób podjął. Zapytano wnioskodawcę także, czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, a jeśli tak, to czy ma przyznane prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych, czy też nie, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz tytuł z którego są one uzyskiwane oraz zapytano, czy uzyskuje przychody z innych źródeł dochodu np. z umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów. Wezwano wnioskodawcę do podania jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadził i czy prowadził ją samodzielnie, czy też zatrudniał inne osoby. Wezwano wnioskodawcę do podania z czego lub przy czyjej pomocy się dotychczas utrzymywał, gdyż w nadesłanym formularzu oświadczył, że przez ostatnich pięć lat nie uzyskiwał dochodu z tytułu działalności gospodarczej. Zapytano wnioskodawcę także gdzie lub u kogo mieszka/przebywa (dom/mieszkanie/pokój) należało podać wielkość w m ² oraz czy partycypuje w kosztach utrzymania (domu/mieszkania/pokoju), jeśli tak, należało wskazać wysokość ponoszonych opłat (np. z tytułu czynszu, wynajmu, za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.), a jeśli wnioskodawca nie partycypuje w kosztach należało wskazać, kto je ponosi. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków spożywczych oraz czy oprócz uzyskiwanej pomocy finansowej od syna wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wezwano wnioskodawcę do złożenia oświadczenia z czego zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem przez siebie adwokata w niniejszej sprawie. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania kserokopii wniosku CEIDG-1 złożonego w Urzędzie Miasta o zawieszeniu działalności gospodarczej, kserokopii wyciągu z rachunku bankowego z dwóch ostatnich miesięcy, kserokopii postanowienia Sądu Okręgowego w O. sygn. akt [...], stanowiącego tytuł egzekucyjny prowadzonej przeciwko wnioskodawcy egzekucji. W dniu 5 lutego 2014 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca podjął około 70 prób znalezienia pracy, jednak bezskutecznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, gdyż sprzeciwia się temu status zawieszonej przez niego działalności gospodarczej. Dodał, że Urząd Pracy nie przewiduje znalezienia pracy dla osób w wieku powyżej 60 roku życia, a stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy fizycznej. Wnioskodawca zaznaczył, że nie podejmuje pracy dodatkowej, dorywczej, sezonowej z uwagi na jej brak oraz brak możliwości zdrowotnych do jej wykonywania. Oświadczył, że nie uzyskuje przychodu z żadnych innych źródeł dochodu, w tym z umów zlecenia, czy o dzieło. Wyjaśniał, że prowadził jednoosobowo i samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie paramedycznych porad medycyny alternatywnej. Wnioskodawca zaznaczył, że utrzymuje się przy pomocy syna, który wspiera go finansowo przekazując mu miesięcznie kwotę w wysokości 800,00 złotych. Wyjaśnił, że mieszka w wynajętym pokoju o powierzchni 15 m ². Dodał, iż zaległość jaką posiada w płatności za czynsz przekracza kwotę 4.000,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że nie ponosi kosztów związanych z ustanowionym adwokatem, gdyż przedmiotowa sprawa jest kontynuacją sprawy z 2010 r. poprzez jej wznowienie i w ramach poprzedniej opłaty te czynności są wykonywane przez pełnomocnika. Wnioskodawca dołączył kserokopię z rachunku bankowego za okres od 22 października 2013 r. do 22 grudnia 2013 r., kserokopię wniosku CEIDG-1, kserokopie dokumentów z dnia 4 października 2012 r. w tym : wezwania do zapłaty należności, żądanie udzielenia wyjaśnień, postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w O., zawiadomienie o wszczęciu egzekucji oraz potwierdzenie zadłużenia z tytułu płatności za energię elektryczną na kwotę w wysokości 511,61 złotych. Z nadesłanych dokumentów wynika, że w dniu 4 października 2012 r. zostało wszczęte przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. postępowanie egzekucyjne przeciwko wnioskodawcy na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Sąd Okręgowy w O. z dnia [...] sygn. akt [...]. Wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty należności głównej w wysokości 120.000,00 złotych oraz kwoty w wysokości 44.705,75 złotych z tytułu naliczonych odsetek plus kwota w wysokości 33.361,21 złotych z tytułu kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że znajduje się on w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się przy wsparciu finansowym otrzymywanym co miesiąc od syna w wysokości 800,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podejmuje próby znalezienia pracy, jednak ze względu na posiadany wiek i stan zdrowia są one bezskuteczne. Pomoc finansową otrzymywaną od syna wnioskodawca w całości przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego. Nie wystarcza ona jednak na regulowanie płatności za czynsz w wynajętym pokoju, a zadłużenie wnioskodawcy przekracza kwotę 4.000,00 złotych. Wnioskodawca posiada także zadłużenie z tytułu płatności za energię elektryczną w wysokości 511,61 złotych. Z nadesłanych dokumentów wynika, że przeciwko wnioskodawcy prowadzone jest postępowanie komornicze, a należność główna do zapłaty wynosi 120.000,00 złotych plus odsetki w wysokości 44.705,75 złotych oraz pozostałe koszty postępowania egzekucyjnego. Stwierdzono zatem, że poniesienie w obecnej sytuacji finansowej przez wnioskodawcę jakichkolwiek kosztów sądowych jest to wydatek przekraczający jego możliwości finansowe. Z tego względu, przychylono się do wniosku i przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło