VII SA/Wa 1438/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji udzielającej pozwolenia na przebudowę skargę oddala I. Stan sprawy 1. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]po rozpatrzeniu odwołania G. J. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]zmieniającej decyzję nr [...] wydaną przez Starostę [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] udzielającą Gminie [...] pozwolenia na przebudowę targowiska w ramach programu pn. "Tworzymy nasz rynek" na działkach nr ew.: [...],[...],[...] w miejscowości [...] gm. [...] w ten sposób, że: zatwierdza się zamienne rysunki do dokumentacji zatwierdzonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]- zmiana dotyczy projektu zagospodarowania terenu - zmiana miejsca usytuowania obiektu małej architektury (krzyża metalowego), inne warunki wynikające z decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]wydanej przez Starostę [...] nie ulegają zmianie - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa. 2. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 29 marca 2012 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie [...] pozwolenia na budowę - wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie targowiska w ramach programu pn. "Tworzymy nasz rynek" na działkach nr ew. [...],[...],[...] w miejscowości [...]. W ramach projektowanej inwestycji przewiduje się: przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku handlowego, budowę budowli - zadaszonych stoisk konstrukcji stalowej, budowę 25 miejsc postojowych dla samochodów osobowych z komunikacją wewnętrzną, przebudowę dwóch zjazdów z dróg publicznych - działek nr [...] i nr [...] na działkę nr [...]. W dniu 3 kwietnia 2014 r. inwestor - Gmina [...], załączając dokumenty, w tym projekt zagospodarowania terenu zmiany miejsca usytuowania obiektu małej architektury na terenie targowiska w miejscowości [...] wraz z uzgodnieniami wymaganymi przepisami szczególnymi, opracowany przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i przynależną do izby samorządu zawodowego, wystąpiła o zmianę decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]- zmiana dotyczy usytuowania obiektu małej architektury - krzyża metalowego zamocowanego w granitowej podstawie na betonowym fundamencie. Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. zmienił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. udzielającą Gminie [...] pozwolenia na przebudowę targowiska w ten sposób, że zatwierdził zamienne rysunki do dokumentacji zatwierdzonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zmiana dotyczy projektu zagospodarowania terenu z powodu zmiany miejsca usytuowania obiektu małej architektury (krzyża metalowego). Inne warunki wynikające z decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. wydanej przez Starostę [...] nie ulegają zmianie. Odwołanie do Wojewody [...] złożył G. J., twierdząc, że protestuje przeciwko decyzji dotyczącej przestawieniu krzyża, ponieważ w miejscu usytuowania krzyża istnieje mogiła powstańcza z 1863 r. Obelisk z krzyżem i mogiłą wybudowano w roku 1910. Skarżący wnosi o uszanowanie pamięci historycznej i obiektu, który jest w ewidencji zabytków i dziedzictwa narodowego Miasta i Gminy [...]. 3. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...], przywołując art. 36a ust. 1, art. 3 pkt 4, art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stwierdził, że dokumentacja - rysunki zamienne do projektu budowlanego zostały uzgodnione przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który tym samym wyraził zgodę na usytuowanie krzyża w miejscu uwidocznionym na projekcie zagospodarowania terenu, rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcę ds. higieniczno-sanitarnych. Z akt sprawy, zdaniem organu, wynika, iż brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że krzyż został usytuowany w miejscu pochówku powstańców, a historycy, zdaniem organu, nie potwierdzają takiego faktu. Z uwagi na to, iż krzyż znajduje się w środkowej części terenu targowiska, dostęp do niego zapewniony jest tylko w dni targowe, co nie sprzyja właściwej ekspozycji pomnika - symbolu walki bohaterskich polskich patriotów o niepodległość, a ponadto stwarza niebezpieczeństwo uszkodzenia pomnika - krzyża przez manewrujące samochody dostawcze czy osobowe sprzedawców. Organ stwierdził, że roboty budowlane związane ze zmianą lokalizacji krzyża dotyczą wyłącznie elementów składowych części naziemnej, i niezależnie od tego czy w tym miejscu był pochówek czy też nie na terenie dotychczasowej lokalizacji krzyża nie będą wykonywane prace ziemne, które naruszałyby grunt. Wyklucza się również możliwość i konieczność ewentualnej ekshumacji. W związku ze zmianą lokalizacji krzyża i wyeksponowaniem jego symbolicznego znaczenia wykonane zostaną następujące prace: renowacja krzyża i tablicy, renowacja granitowej podstawy, obudowa fundamentu nowymi płytami z granitu, wykonanie betonowej dekoracyjnej ramy okalającej krzyż, utwardzenie terenu i wygrodzenie miejsca lokalizacji krzyża. Zgodnie z informacją zawartą w projekcie, w miejscu dotychczasowej lokalizacji pomnika - krzyża będzie umieszczona płyta z napisem, że w tym miejscu stał "Krzyż upamiętniający powstańcze walki z lat 1863- 1865", co oznacza, że zmiana lokalizacji i remont (w tym renowacja) z należytym poszanowaniem traktują wszystkie wartości historyczne, religijne, symboliczne i artystyczne. W miejscu nowego usytuowania krzyża tj. od strony ulicy [...] zapewniony będzie bezpośredni dostęp w celu np. złożenia kwiatów lub zapalenia zniczy. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył G. J. i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarga została uzupełniona pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r., z dnia 27 sierpnia 2014 r. oraz z dnia 2 lutego 2015 r. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego: art. 6, 7 i 107 § 3 kpa, art. 8, 77 § 1, 78 i 80 kpa. Domagał się uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. 2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. 3. Uczestnik postępowania Burmistrz miasta [...] wniósł o oddalenie skargi. Dopuszczone do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania stowarzyszenie – Towarzystwo Przyjaciół Ziemi [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., który zmienił własną decyzję udzielającą Gminie [...] pozwolenia na przebudowę targowiska w miejscowości [...], w ten sposób, że zatwierdzono zamienne rysunki do dokumentacji zatwierdzonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. w zakresie projektu zagospodarowania terenu przez zmianę miejsca usytuowania obiektu małej architektury - krzyża metalowego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. 3.1. Stosownie do art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (j.t. Dz. U z 2014 r. poz. 1446), ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są jedną z ustawowych form ochrony zabytków. Uchwała nr [...] Rady [...] w [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w obszarze A, w § 14 pkt 5.1 lit. g stanowi, że "Ustala się ochronę następujących obiektów będących w gminnej ewidencji zabytków ... pamiątkowy krzyż w miejscu powstańczej mogiły z 1863 r., kamień, metal, 1910 r. przy ul. [...]". Z powyższego wynika, że pamiątkowy krzyż w miejscu powstańczej mogiły z 1863 r. usytuowany na obszarze targowiska, którego przebudowy dotyczy zaskarżona decyzja, objęty jest ochroną wynikającą z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. 3.2. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (ust. 3). Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych (ust. 4). O gminnej ewidencji zabytków mowa jest w art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków. Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy, Generalny Konserwator Zabytków prowadzi krajową ewidencję zabytków w formie zbioru kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się w wojewódzkich ewidencjach zabytków, zgodnie natomiast z ust. 4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome wpisane do rejestru, inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (ust. 5). Tak więc w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W aktach administracyjnych sprawy, na pierwszej stronie dokumentu oznaczonego jako "Projekt zagospodarowania terenu zmiany miejsca usytuowania obiektu małej architektury na terenie targowiska miejscowego w [...]", sporządzonego w marcu 2014 r., znajduje się pieczęć Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...], oraz pieczęć, wraz z podpisem Kierownika Delegatury w [...] z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W tej sytuacji należałoby zatem przyjąć, chociaż z akt administracyjnych sprawy nie wynika, czy uzgodnienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków nastąpiło zgodnie z zasadami określonymi w art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo budowlane, iż uzgodnienie to nastąpiło. IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.