VII SA/Wa 1439/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-05
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazująca przeprowadzenie robót budowlanych przy zabytku może być skierowana łącznie do właściciela i posiadacza zależnego, mimo braku współuczestnictwa materialnego między nimi?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nakazująca przeprowadzenie robót budowlanych przy zabytku, jest prawidłowa, gdyż organ ochrony zabytków może nałożyć obowiązki zarówno na właściciela, jak i posiadacza zależnego, jeśli obie strony posiadają tytuł prawny do korzystania z zabytku. Właściciel nie traci posiadania przez oddanie rzeczy w posiadanie zależne, a obowiązek opieki nad zabytkiem ma charakter publicznoprawny i dotyczy obu podmiotów. Ponadto, zmiana stanu faktycznego po wydaniu decyzji (wypowiedzenie umowy użyczenia) nie wpływa na legalność decyzji.Stan faktyczny
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazującą P. S.A. oraz Gminie K. przeprowadzenie robót budowlanych przy budynku dawnej dyspozytorni wpisanym do rejestru zabytków. Budynek był w złym stanie technicznym. P. S.A. jest właścicielem zabytku, a Gmina K. korzystała z niego na podstawie umowy użyczenia. Skarżące kwestionowały decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących legitymacji biernej i zmianę stanu faktycznego po wypowiedzeniu umowy użyczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi P. S.A. oraz Gminy K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia maja 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia stycznia 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skarg P.S.A. z siedzibą w W. oraz Gminy K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia robót budowlanych oddala skargi
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ("Minister") działając na podstawie art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., "k.p.a.") oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1, art. 49 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań: P. S.A. z siedzibą w W. ("skarżąca 1") i Gminy K.("skarżąca 2") od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 2017 r., Nr [...], nakazującej skarżącym przeprowadzenie robót budowlanych w budynku dawnej dyspozytorni, położonym na terenie przestrzennego układu komunikacyjnego [...] Kolei Dojazdowej, wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia [...] marca 1994 r., pod numerem [...] (ob. [...]), znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że stan zachowania budynku dawnej dyspozytorni, położonego na terenie przestrzennego układu komunikacyjnego [...] Kolei Dojazdowej, był już uprzednio przedmiotem postępowania przed Mazowiecki Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., Nr [...], nakazał skarżącej 1 przeprowadzenie robót budowlanych w przedmiotowym budynku.
Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], uchylił w całości tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, oceniając, że organ ten nie wyjaśnił wszystkich okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zobowiązał skarżące do przeprowadzenia robót budowlanych w budynku dawnej dyspozytorni, położonym na terenie przestrzennego układu komunikacyjnego [...] Kolei Dojazdowej, polegających na przemurowaniu ścian budynku w miejscach uszkodzeń, uzupełnieniu tynków w obrębie elewacji i stropodachu, wymianie uszkodzonych elementów konstrukcji dachu i deskowania okapów oraz impregnacji pozostałych, wymianie deskowania połaci dachowej, pokrycia dachowego z papy, rynien i rur spustowych oraz obróbek blacharskich, zabezpieczeniu deskowaniem pełnym otworów okiennych oraz przemurowaniu komina w miejscach jego uszkodzeń. Termin wykonania zobowiązania określono do dnia 30 czerwca 2017 r.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosły skarżące.
Po rozpatrzeniu odwołań Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, decyzją z dnia [...] maja 2017 r., utrzymał w mocy decyzję organu [...] I instancji z dnia [...] stycznia 2017 r., uznając, że została ona podjęta na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego.
Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru zabytków, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.
W niniejszej sprawie układ komunikacyjny [...] Kolei Dojazdowej został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia [...] marca 1994 r. Jak wynika z załącznika, będącego integralną częścią ww. decyzji, budynek pierwotnej dyspozytorni wąskotorowej znajduje się na terenie ww. układu.
Organy ustaliły, że właścicielem omawianego budynku jest skarżąca 1 (P. S.A.), która na podstawie umowy użyczenia, zawartej w dniu 21 listopada 2002 r. ze skarżącą 2 (Gminą K.), oddała jej w bezpłatne używanie budynki i budowle służące do eksploatacji linii kolejowej wąskotorowej [...] Kolei Dojazdowej: M. Wąskotorowa- M., których wykaz określa załącznik do tej umowy. Skarżące nie kwestionowały ważności tej umowy.
Wątpliwości nie budził także stan przedmiotowego budynku. Podczas kontroli, przeprowadzonej przez Kierownika Delegatury w C. w dniu 1 czerwca 2016 r., stwierdzono m.in., że budynek dawnej dyspozytorni jest w złym stanie zachowania, jego konstrukcja jest zawilgocona, skorodowana, pokrycie dachu zniszczone, brak instalacji odwadniającej. W decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że ustalenia te są aktualne.
Minister stwierdził, że organ pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do wydania decyzji nakazującej podjęcie określonych działań przy zabytku, ponieważ jego aktualny stan zachowania jest zły i grozi degradacją autentycznej struktury budynku. Wydanie takiej decyzji, mającej na celu wyegzekwowanie działań przeciwdziałających niszczeniu zabytku, jest zgodne z powinnością organów ochrony zabytków, wynikającą z art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zakres prac nakazanych w wydanym orzeczeniu nie narusza dyspozycji zawartej w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Rodzaj nałożonych na skarżące obowiązków mieści się bowiem w definicji robót budowlanych (art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.).
W ocenie Ministra, wydany nakaz podyktowany był potrzebą zabezpieczenia przed zniszczeniem zabytkowego budynku dawnej dyspozytorni, którego zły stan zachowania wynika przede wszystkim z zaniedbań ze strony właściciela i posiadacza zabytku w wypełnianiu obowiązków, związanych z wykonywaniem koniecznych napraw i konserwacji. Konieczne więc było zobowiązanie skarżących do realizacji zadań, do których zobowiązują je przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Minister podkreślił przy tym, że przestrzenny układ komunikacyjny [...] Kolei Dojazdowej, na terenie którego zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, stanowi trwały element krajobrazu kulturowego regionu, świadcząc o jego historii, pozostawienie więc budynku dawnej dyspozytorni w obecnym stanie naraża go na dalsze oddziaływanie różnorodnych czynników niszczących, co w konsekwencji mogłoby prowadzić do degradacji jego chronionych prawem wartości.
Minister nie podzielił jednak w pełni stanowiska organu pierwszej instancji co do wykładni przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wskazując, że organ ten powinien odnieść się do konkretnych okoliczności stanu faktycznego, zwłaszcza dotyczących legitymacji podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazywanych prac, a nie polemizować ze stanowiskiem Ministra, wyrażonym w decyzji z dnia [...] października 2016 r.
Mimo to, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zastosował się do wskazań, zawartych w ww. decyzji, i w sposób dogłębny przeanalizował kwestię podmiotów, które powinny zostać zobowiązane do wykonania nakazu w niniejszej sprawie. Chociaż art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co do zasady, nie obliguje organu do nałożenia zobowiązań łącznie na właściciela i posiadacza zabytku, to jednak w świetle tego przepisu organ pierwszej instancji był uprawniony do takiego sformułowania decyzji, ponieważ skarżące posiadają tytuły prawne do dysponowania nieruchomością. Natomiast rozstrzyganie sporów pomiędzy właścicielem a użytkownikiem nieruchomości, dotyczących faktycznych warunków realizacji założeń nakazu, wykracza poza kompetencje organów ochrony zabytków.
Minister podkreślił, że badanie legalności zobowiązania skarżących do wykonania robót budowlanych przy zabytku sprowadza się natomiast przede wszystkim do ustalenia, czy wydany nakaz znajdował podstawę prawną w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a nie do oceny ewentualnych stosunków zobowiązaniowych, istniejących pomiędzy podmiotami posiadającymi tytuł prawny do danej nieruchomości.
Minister stwierdził także, że nałożone na skarżące obowiązki stanowią jedynie podstawowe działania zabezpieczające, nie stanowią natomiast generalnego remontu, a ich zakres został ograniczony do niezbędnego minimum, biorąc pod uwagę stopień zniszczenia zabytkowej substancji budynku. Skarżące od wielu lat uchylały się od nałożonych na nie ustawowo obowiązków opieki nad zabytkiem, w tym prowadzenia bieżących napraw i konserwacji, w efekcie czego jego stan zachowania pogorszył się.
Skargę na powyższą decyzję złożyły P, S.A. z siedzibą w W. oraz Gmina K.
P. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, sprowadzające się do błędnego wydania zaskarżonej decyzji wobec obu skarżących łącznie, a nie rozłącznie, uznając je za mające łączną legitymację bierną do bycia adresatem decyzji, mimo że nie występuje pomiędzy nimi współuczestnictwo materialne.
W uzasadnieniu skarżąca 1 wskazała m.in., że adresatem zaskarżonej decyzji powinna być skarżąca 2, ponieważ jest podmiotem faktycznie korzystającym z zabytku, na podstawie jednego z tytułów prawnych, wymienionych w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. na podstawie zawartej między nimi umowy użyczenia. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżąca 1 podkreśliła, że działania zabezpieczające powinien podjąć przede wszystkim podmiot obeznany z nieruchomością, jej otoczeniem, stanem technicznym budynku i sposobem jego wykorzystywania.
Gmina K., natomiast, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w stosunku do niej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w części dotyczącej skarżącej 2 i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca 2 zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w sytuacji skarżąca 2, wobec wypowiedzenia umowy użyczenia zawartej ze skarżącą 1, utraciła tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, oraz art. 28 k.p.a., skoro w związku z przywołanym wyżej wypowiedzeniem umowy utraciła ona przymiot strony w postępowaniu.
W uzasadnieniu skarżąca 2 wskazała m.in., że w sprawie doszło do istotnej zmiany okoliczności faktycznych – oświadczeniem z dnia 22 maja 2017 r. skarżąca 2 wypowiedziała umowę użyczenia zawartą w dniu 21 listopada 2002 r. ze skutkiem natychmiastowym. Przedmiotowe oświadczenie zostało odebrane przez adresata, skarżącą 1, w dniu 2 czerwca 2017 r. i z tym dniem doszło do wygaśnięcia stosunku zobowiązaniowego, tj. użyczenia. W ocenie skarżącej 2, od dnia skutecznego złożenia ww. oświadczenia, utraciła ona przymiot strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie może być adresatem zaskarżonej decyzji, skoro nie posiada już tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a., zarządził połączenie sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1439/17 (ze skargi P. S.A. z siedzibą w W.) ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 1440/17 (ze skargi Gminy K.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, oraz ich dalsze prowadzenie pod sygnaturą akt. VII SA/Wa 1439/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2017r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2017 r., Nr [...], nakazującej P. S.A. z siedzibą w Warszawie i Gminie K. przeprowadzenie robót budowlanych w budynku dawnej dyspozytorni, położonym na terenie przestrzennego układu komunikacyjnego [...] Kolei Dojazdowej.
Przedmiotowy układ komunikacyjny [...] Kolei Dojazdowej, wpisano do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia [...] marca 1994 r., pod numerem [...] ([...]), znak: [...].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru zabytków, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt złego stanu zachowania budynku dyspozytorni wpisanego do rejestru zabytków, a w konsekwencji także zakres robót koniecznych do wykonania polegających na przemurowaniu ścian budynku w miejscach uszkodzeń, uzupełnieniu tynków w obrębie elewacji i stropodachu, wymianie uszkodzonych elementów konstrukcji dachu i deskowania okapów oraz impregnacji pozostałych, wymianie deskowania połaci dachowej, pokrycia dachowego z papy, rynien i rur spustowych oraz obróbek blacharskich, zabezpieczeniu deskowaniem pełnym otworów okiennych oraz przemurowaniu komina w miejscach jego uszkodzeń.
Nie budzi wątpliwości, że wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków nakłada na jej właściciela (posiadacza) obowiązek opieki nad tym zabytkiem. Opieka ta sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, tj. utrzymania go w jak najlepszym stanie oraz jak najlepszego jego wykorzystania dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne, czy naukowe. Obowiązek dbałości o stan zachowania zabytku ma charakter publicznoprawny i wynika wprost z ustawy. Dotyczy zarówno właściciela, jak i posiadacza. Organy konserwatorskie obowiązki wynikające z art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami trafnie nałożyły zarówno na właściciela zabytku, którym jest skarżąca spółka akcyjna P. S.A jak i na posiadacza zależnego przedmiotowego obiektu zabytkowego, którym w dacie wydania zaskarżonej decyzji była Gmina K .
Właściciel budynku P. S.A na podstawie umowy użyczenia z dnia 21 listopada 2002r. oddał Gminie K. zabytkowy obiekt, a gmina zobowiązała się w umowie do przeprowadzania wszelkich napraw niezbędnych do utrzymania obiektu w stanie niepogorszonym.
Oddanie przedmiotowego obiektu w posiadanie zależne Gminie K. nie oznacza jednak, że właściciel obiektu utracił jego posiadanie. Zgodnie z art. 337 kodeksu cywilnego posiadacz samoistny, którym jest właściciel nie traci posiadania przez to, że oddaje rzecz w posiadanie zależne.
Każdy ze współposiadaczy jest wtedy zobowiązany do zachowań zgodnych z art. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dlatego w ocenie sądu nałożenie obowiązków na oba wskazane podmioty było prawidłowe.
Brzmienie art. 49 ust. 1 ustawy nie wiąże bowiem legitymacji biernej z faktem korzystania z zabytku przez określony podmiot, lecz z tym, że danemu podmiotowi przysługuje tytuł prawny do korzystania z zabytku. W niniejszej sprawie skarżąca spółka P. posiada tytuł prawny do korzystania z zabytku w postaci prawa własności tego zabytku. Natomiast skarżąca Gmina K. legitymowała się tytułem prawnym do korzystania z zabytku w postaci umowy użyczenia zawartej z właścicielem zabytku w dniu 21 listopada 2002r.
W przypadku nakazu z art. 49 ust. 1 ustawy nie można wymagać od organu konserwatorskiego, aby ustaliwszy właściciela zabytku poszukiwał istnienia umów najmu, dzierżawy czy innej umowy, która legitymowałaby do skierowania nakazu konserwatorskiego do jakikolwiek innego podmiotu. Dla skutecznego wykonywania nadzoru konserwatorskiego organ ochrony zabytków powinien mieć możność - wydania nakazu każdemu podmiotowi mieszczącemu się w zakresie hipotezy normy zawartej w art. 49 ust.1 ustawy. Cechą tego podmiotu nie jest to, że korzysta on z zabytku, lecz to, że przysługuje mu tytuł prawny do korzystania z zabytku. Analizowany przepis należy wykładać i stosować w taki sposób, aby zapewnić osiągnięcie założonego przez ustawodawcę celu, którym jest zapewnienie możliwie szybkiej i efektywnej ochrony wartości zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji fizycznej przez podjęcie przy nim aktywnego działania w możliwie najkrótszym czasie. Właściciel powinien być zawsze postrzegany jako podmiot zobowiązany do podjęcia takich działań. Właściciel bowiem zgodnie z art. 140 kodeksu cywilnego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Brak jest uzasadnienia do przyjęcia, że przez oddanie zabytku do korzystania osobie trzeciej właściciel zostaje zwolniony z obowiązku opieki nad zabytkiem. Wszelkie bowiem stosunki obligacyjne, a zwłaszcza nieodpłatne, charakteryzują się stosunkowo dużą łatwością nawiązywania, zmiany i rozwiązywania, co powoduje, że mogą być one nadużywane do celów "zwolnienia się z obowiązków konserwatorskich", względnie utrudnienia wydania przez organ ochrony zabytków skutecznego nakazu zabezpieczenia zabytku. Właściciel pragnący uniknąć skierowania nakazu z art. 49 ust. 1 pow. ustawy mógłby we współpracy z innym podmiotem uprawiać proceder nawiązywania i rozwiązywania na różnych etapach postępowania administracyjnego umów obligacyjnych, na podstawie których tymczasowo wyłącznie legitymowany do otrzymania nakazu stawałby się inny podmiot. Zawieranie umów mogłoby nawet być jednostronnie pozorowane, skoro prawo zasadniczo nie wymaga dla ważności umów obligacyjnych zachowania jakiejś szczególnej formy.
Uznanie dopuszczalności zbiegu legitymacji do skierowania nakazu z art. 49 ust. 1 do właściciela zabytku, także w sytuacji gdy innemu podmiotowi przysługuje tytuł prawny do korzystania z zabytku, umożliwia szersze wykorzystanie instytucji przewidzianej w art. 49 ust. 4 ustawy. Nie powinno budzić wątpliwości wydanie nakazu wspólnie na właściciela oraz biorącego w używanie, tak jak nie ma wątpliwości co do dopuszczalności takiego zabiegu w odniesieniu do współwłaścicieli. Dlatego zasadne w sprawie niniejszej było skierowanie nakazu zarówno do P. SA, jak i do Gminy K . Skarżąca spółka P. jest właścicielem zabytku i jego samoistnym posiadaczem. Oddanie zabytku w posiadanie zależne na podstawie umowy użyczenia Gminie nie spowodowało utraty posiadania, stosownie do przepisów kodeksu cywilnego. Z drugiej strony używająca zabytek Gmina ma dostateczny tytuł prawny do korzystania z zabytku, aby stać się adresatem obowiązku podjęcia określonych w decyzji robót budowlanych.
Upadek umowy użyczenia poprzez złożenie oświadczenia w dniu 22 maja 2017r. o jej wypowiedzeniu ze skutkiem natychmiastowym pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności decyzji wydanej w dniu [...] maja 2017r., a na tę datę Sąd dokonuje kontroli ustalenia stanu faktycznego oraz oceny prawnej dokonanej przez organ.
Zdarzenie to powstało już po zakończeniu postępowania administracyjnego natomiast Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania.
Nietrafny jest zarzut skarżącej spółki P. S.A dotyczący zakreślenie terminu wykonania obowiązku bez uwzględnienia realnych możliwości faktycznych, logistycznych i administracyjno-prawnych skarżącej spółki.
Podkreślić należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2016r., a nakazane prace budowlane polegające na wymianie uszkodzonych elementów konstrukcji dachu oraz deskowania okapów, wymianie deskowania połaci dachowej, pokrycia z papy, elementów odwodnienia dachu oraz obróbek blacharskich, zabezpieczeniu otworów okiennych i drzwiowych, przemurowaniu komina w miejscach jego uszkodzeń nie mają charakteru skomplikowanego. Zakreślony termin wykonania nakazanych prac do dnia 30 czerwca 2017r. był podyktowany aktualnym stanem zachowania przedmiotowego budynku oraz koniecznością podjęcia szybkiej interwencji.
Wobec powyższych rozważań odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.
Zdaniem sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze, iż w sprawie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., a ponadto decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło