VII SA/Wa 1439/23

WyrokWSA w Warszawie2023-11-10

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Izabela Ostrowska, Iwona Ścieszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mur oporowy stanowiący umocnienie brzegu potoku, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać nakazany do rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli inwestor nie żyje, a obowiązek nałożono na aktualnego właściciela działki, na której znajduje się część muru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył nakaz rozbiórki muru oporowego na aktualnego właściciela działki, mimo że inwestorem był jego zmarły ojciec. Właściciel działki, na której znajduje się część muru, ma tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji, a części składowe nieruchomości stanowią przedmiot prawa własności nieruchomości. Ponadto, mur oporowy został prawidłowo zakwalifikowany jako budowla hydrotechniczna wymagająca pozwolenia na budowę, a jego budowa nie podlegała zwolnieniu z tego obowiązku. Niespełnienie przez właściciela nałożonych obowiązków legalizacyjnych uzasadnia nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki muru oporowego stanowiącego umocnienie lewego brzegu potoku, wydanego przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Mur został wybudowany przez zmarłego ojca skarżącego. Skarżący, jako właściciel części działek, na których znajduje się mur, został zobowiązany do jego rozbiórki po tym, jak nie przedstawił wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Skarżący kwestionował zasadność nakazu, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące niewłaściwego adresata decyzji i niewykonalności obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2023 r. znak DON.7100.58.2023.JSK w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Decyzją z 27 lutego 2023 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.), nakazał P.G. właścicielowi działek nr [...] i [...]w miejscowości [...], gmina [...], rozbiórkę położonego wzdłuż tych działek umocnienia lewego brzegu potoku [...]w postaci muru oporowego z płyt betonowych o wysokości około 80 cm. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z 24 kwietnia 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania P.G. utrzymał w mocy ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. GINB wyjaśnił, że podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB w [...]w dniu 8 lipca 2016 r. ustalono, że przy lewym brzegu potoku [...]istnieje mur oporowy od strony obiektu mostowego na działce nr [...] (będącej w zarządzie Powiatowego Zarządu Dróg w [...]) oraz na działce nr [...]. Długość obiektu wynosi około 55 m, wysokość - maksymalnie 3,8 m (a z zamontowanym na nim ogrodzeniem o wysokości około 2 m - łącznie około 5,8 m). Mur oporowy został częściowo połączony z budynkiem na działkach nr [...]i [...]. Konstrukcja obiektu jest żelbetowa, a jego dolna część - spękana. W korycie potoku, na odcinku spornego muru oporowego, wykonano urządzenia spiętrzające wodę, tj. 4 progi betonowane. Na całej długości działki nr [...]znajduje się umocnienie skarpy płytami betonowymi prefabrykowanymi, które nie stanowi urządzenia związanego z obiektem istniejącym na tej działce. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną (która ukazuje umocnienie skarpy potoku oraz ogrodzenie posesji oraz działki nr [...]), jak również kopię mapy do celów projektowych w budownictwie z lutego 2011 r., uwzględniającą położenie spornego muru oporowego (umocnienie skarpy potoku płytami prefabrykowanymi oraz urządzenia piętrzące). W toku wszczętego z urzędu postępowania organ ustalił, że właścicielem działek nr [...] i [...]w [...]jest P.G. (KW nr [...]). Działka nr [...]należy do M.M.(KW nr [...]), zaś działka nr [...]- do Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Państwowe Gospodarstwo Leśne, Lasy Państwowe, Nadleśnictwo [...]. W piśmie z 10 czerwca 2021 r. Nadleśnictwo [...]wskazało, że działka nr [...]nigdy nie była w zarządzie tego organu. Nadleśnictwo [...]nie posiada informacji dotyczących robót wykonanych w korycie potoku [...]oraz nie prowadziło ani nie uczestniczyło w żadnym postępowaniu, które by jego dotyczyło. Jak wynika z notatki służbowej z dnia 12 grudnia 2017 r., J.G. uzyskał w tamtym dniu wgląd do akt sprawy organu wojewódzkiego i poinformował Małopolskiego WINB, że "roboty budowlane przy umocnieniu brzegu potoku i wykonaniu progów betonowych na dnie potoku na wysokości działki nr [...] w [...]wykonał po powodzi w 1997 r. w celu zabezpieczenia". Dyrektor Zarządu Zlewni w [...]pismem z 29 kwietnia 2021 r., poinformował, że nie przeprowadzono ani postępowania w sprawie legalizacji progów betonowych na potoku stanowiącego działkę nr [...]w [...], ani postępowania wyjaśniającego lub rozgraniczającego w związku z usytuowaniem potoku częściowo na działce nr [...]oraz z usytuowaniem budynku mieszkalnego na części działki nr [...]. Małopolski WINB pismem z 13 października 2021 r. wezwał [...]do udzielenia wyjaśnień dotyczących: roku wykonania robót budowlanych, tj. budowy umocnień brzegowych potoku [...]o wysokości około 0,8 m wzdłuż działek nr [...] i [...] oraz progów betonowych w dnie potoku, oraz wykonywania robót budowlanych, w tym: rozbiórkowych, od czasu kontroli przeprowadzonej w 2016 r. przez organ powiatowy (a jeśli je wykonywano - do udokumentowania tej okoliczności). W odpowiedzi, pismem z dnia 20 października 2021 r. P.G. poinformował, że J.G. zmarł i w związku z tym nie może udzielić odpowiedzi na ww. wezwanie. Załączył kopię aktu małżeństwa z informacją o śmierci J.G. Postanowieniem z 5 listopada 2021 r. Małopolski WINB nakazał P.G. wstrzymanie robót budowlanych polegających na budowie umocnienia lewego brzegu potoku [...]w postaci muru oporowego z płyt betonowych do wysokości około 80 cm wzdłuż ww. działek, oraz nałożył obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2022 r., następujących dokumentów: 1. zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. trzech egzemplarzy projektu budowlanego muru oporowego zrealizowanego na działkach nr [...], [...], [...], jako umocnienie brzegowe lewego brzegu potoku [...]wzdłuż działek nr [...] i [...]w miejscowości [...], gm. [...]; 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane; 4. zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnych na dzień opracowania projektu. Powyższy obowiązek nie został wykonany. GINB wyjaśnił, że stosownie do art. 52 Prawa budowlanego, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa m.in. w art. 48. Jakkolwiek inwestorem spornego obiektu był nieżyjący ojciec skarżącego, to okoliczność pobierania przez jego następcę prawnego pożytków i korzyści z wykonanych robót pozwalają na przyjęcie za słuszne stanowiska, że wszelkie obowiązki w tym zakresie można kierować do aktualnego właściciela działek nr [...] i [...] Wprawdzie własność gruntu nie przekłada się automatycznie na własność urządzeń wodnych, jednakże okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że to skarżący jest właścicielem muru i to do niego należy skierować obowiązek rozbiórki. Zgodnie z Załącznikiem nr 2 decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...]z [...] lipca 2008 r. (ustalającej na wniosek B.G. warunki zabudowy "dla realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...]) "przedmiotowa działka usytuowana jest w obszarze o przewadze niekorzystnych warunków ekofizjograficznych dla zabudowy. Położona jest na stożku napływowym pot. [...] (dz. nr [...]), granicząc bezpośrednio z korytem potoku i jego przepustem pod drogą powiatową. Główny nurt potoku bardzo silnie podcina brzeg, stanowiący zarazem wschodnią granicę działki. Z tego względu skarpa tego brzegu o wys. ok. 5 m została umocniona betonowymi elementami prefabrykowanymi, dewastując naturalny krajobraz górskiego potoku i jego obudowę biologiczną, nie dając gwarancji skutecznego zabezpieczenia przed zniszczeniami powodziowymi". Zatem GINB stwierdził, że sporny mur oporowy jest ściśle powiązany funkcjonalnie z działkami należącymi do skarżącego. Nakaz został więc nałożony na osobę, która ma realną możliwość jego wykonania. Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (tj. w Prawie budowlanym) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte przez organ wojewódzki przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego (tj. w dniu 20 listopada 2017 r.). Oznacza to, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy tejże ustawy w brzmieniu określonym w ówcześnie obowiązującej wersji. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 17 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wód wewnętrznych, niestanowiących konstrukcji oporowych. Stosownie zaś do art. 16 pkt 65 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy. Przez mur oporowy rozumieć zaś należy samodzielną, najczęściej masywną, budowlę (konstrukcję) powstrzymującą poziome parcie gruntu pochodzące od nasypu przez nią podtrzymywanego, która może być wykonana z żelbetu, betonu, cegieł, pustaków, kamieni, gabionów lub bloków betonowych, ułożonych na zaprawie lub na sucho. Z uwagi na fakt, że nurt potoku stanowi niebezpieczeństwo (silnie podcina brzeg działki stanowiącej własność P.G.), to – zdaniem GINB - obiekt budowlany o konstrukcji żelbetowej, umieszczony wzdłuż skarpy i wykonany z płyt betonowych zalanych betonem, wraz z zamontowanym na nim ogrodzeniem (biorąc również pod uwagę zabudowanie koryta potoku progami betonowymi spiętrzającymi wodę) należy traktować jako konstrukcję oporową, kształtującą zasoby wodne. Zatem budowę spornego muru oporowego można było rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę, które nie zostało wydane. Ponadto część muru oporowego znajduje się na obszarze Natura 2000 (kod: PLH120025 - Małe Pieniny). Zatem, zgodnie z art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ze zgromadzonego przez Małopolskiego WINB materiału dowodowego nie wynika, że mur oporowy narusza przepisy techniczno-budowlane w sposób uniemożliwiający jego legalizację. Z tego względu GINB uznał za prawidłowe nałożenie postanowieniem, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, na właściciela działek obowiązek przedstawienia stosownych dokumentów dążąc do legalizacji samowoli budowlanej. W związku z faktem, że nałożony obowiązek nie został wykonany, a stan faktyczny nie uległ zmianie (co potwierdza protokół z dnia 15 listopada 2022 r.) GINB stwierdził, że organ wojewódzki prawidłowo wydał w dniu 27 lutego 2023 r. decyzję, którą na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane nakazał rozbiórkę muru oporowego. Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących kwalifikacji spornego obiektu, GINB wskazał, że protokoły kontroli i oględzin zalegające w aktach jednoznacznie potwierdzają istnienie spornej konstrukcji. Zasadna jest także kwalifikacja obiektu jako konstrukcji oporowej, skoro jedną z jej funkcji jest zabezpieczenie brzegu potoku, nad którym stoi budynek mieszkalny, przed osunięciem się. Nie wyklucza to jednocześnie pełnienia przez mur funkcji kształtowania zasobów wodnych (art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego), skoro reguluje on nurt potoku w taki sposób, aby nie podmywał on brzegu. Podsumowując GINB stwierdził, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniu skarżącego, dla ustalenia istnienia muru oporowego nie jest konieczna opinia biegłego. Skoro zaś w sprawie ustalono samowolne wykonanie muru oporowego, a jego właściciel nie przedstawił wymaganych dokumentów legalizacyjnych, to zasadne było wydanie nakazu rozbiórki. P.G. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 kwietnia 2023 r. i wniósł o jej uchylenie w całości, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 2) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) poprzez wydanie decyzji przy niekompletnym materiale dowodowym; 3) naruszenie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji adresowanej do osoby niebędącej inwestorem, ani właścicielem gruntu; wydanie decyzji w warunkach nieważności (art. 156 §1 pkt 4, pkt 5 i pkt 6 k.p.a.) przez to, że: została w skierowana do osoby niebędącą stroną w sprawie dla części rozstrzygnięcia; była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Uzasadniając skargę skarżący wskazywał, że mur oporowy zaczyna się przy mostku i biegnie po działkach nr [...]oraz nr [...], których skarżący nie jest właścicielem - oraz po działce [...], której skarżący jest właścicielem, ale na tej działce mur oporowy stanowi część budynku wybudowanego zgodnie z treścią pozwolenia na budowę. Poniżej muru oporowego, równolegle do niego, co najmniej od roku 2008 biegnie murek umacniający brzeg, czyli opaska brzegowa. Nie jest to jednak konstrukcja wymagająca pozwolenia na budowę, nie sposób zatem nakazać jego rozbiórki w procedurze przyjętej w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane dotyczące postępowania legalizacyjnego. W myśl art. 48 tej ustawy organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W myśl art. 48 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do ust. 3, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W myśl art. 48 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Procedując w tak ustalony sposób, postanowieniem z dnia 5 listopada 2021 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie umocnienia lewego brzegu potoku [...]w postaci muru oporowego z płyt betonowych do wysokości ok. 80 cm wzdłuż działek nr ewid. [...] i [...]w m. [...]gm. [...]. W postanowieniu tym organ nałożył na aktualnego właściciela ww. działek obowiązek przedłożenia do 31 marca 2022 r. następujących dokumentów: zaświadczenia o zgodności budowy z obowiązującymi aktami planistycznymi; trzech egzemplarzy projektu budowlanego zrealizowanego muru oporowego ze stosownymi uzgodnieniami; oświadczenia o dysponowaniu prawem do zainwestowanej nieruchomości oraz zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Powyższe postanowienie organu I instancji pozostaje w obrocie prawnym. Dokonując kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja, organ przyjął, że zrealizowane zamierzenie budowlane polegało na budowie murów oporowych – umocnień brzegowych zlokalizowanych na lewym brzegu potoku [...]. Budowy umocnień dokonał J.G., który był inwestorem licznych inwestycji budowlanych na terenie przyległym do potoku. Z oświadczenia inwestora złożonego w dniu 12 grudnia 2017 r. wynika, że roboty budowlane polegające na umocnieniu brzegu potoku i wykonaniu progów betonowych na dnie potoku wykonał po powodzi w 1997 r. w celu zabezpieczenia. Po uzyskaniu informacji o śmierci inwestora, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji zostało skierowane do aktualnego właściciela nieruchomości – P.G. i w konsekwencji niewywiązania się z nałożonego obowiązku stał się on adresatem decyzji formułującej nakaz rozbiórki muru oporowego położonego wzdłuż działek ewidencyjnych o nr [...] i [...]. W tym miejscu wskazać należy, że trafny był wybór właściciela nieruchomości jako strony postępowania i adresata nakazu, posiada on bowiem tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji. Części składowe nieruchomości stanowią przedmiot prawa własności nieruchomości, na których są one posadowione (art. 46, art. 47 i art. 48 k.c.). W art. 48 k.c. (jak również w art. 191 k.c.) ustawodawca wyraził regułę superficies solo cedit (wszystko, co znajduje się na powierzchni gruntu przypada nieruchomości gruntowej). Jednocześnie wypada zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom skargi, z decyzji wynika obowiązek rozbiórki umocnienia zrealizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...], podnoszone zatem argumenty dotyczące braku uprawnień właścicielskich do działek nr [...]i [...]pozostają bez znaczenia dla dokonywanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W dalszej kolejności należy zaznaczyć, że postępowanie legalizacyjne może dotyczyć jedynie takiego obiektu, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. W tym celu organy zobowiązane są jednoznacznie ustalić stan faktyczny obejmujący całość wykonanych robót budowlanych. W ocenie Sądu, zrealizowane umocnienie brzegowe potoku, którego funkcją była zapora przed szkodliwym oddziaływaniem wody na skarpę, na której znajduje się zabudowana nieruchomość skarżącego, zostało prawidłowo sklasyfikowane jako roboty, których wykonanie powinno poprzedzać pozwolenie na budowę. Jako budowla hydrotechniczna, zrealizowana pomiędzy 2007 a 2008 rokiem, inwestycja ta nie podlegała zwolnieniu z uzyskania pozwolenia na budowę, o którym stanowił obowiązujący wówczas art. 29 ust. 1 pkt 17 ustawy Prawo budowlane. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek nałożony na skarżącego postanowieniem z 5 listopada 2021 r. nie został zrealizowany, czyniąc na dalszym etapie konieczność rozważenia podjęcia decyzji o nakazie rozbiórki, o czym stanowi art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Okoliczności rozpoznawanej sprawy wymagały w tym względzie dodatkowego zauważenia, że w oparciu o decyzję Starosty [...]z [...]listopada 2008 r. na działce o numerze ewid. [...]została zrealizowana budowa budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną. Z akt sprawy wynika, że umocnienia brzegowe mogą być powiązane z powyższą inwestycją. Z okoliczności tej skarżący wywodzi zarzut niewykonalności nałożonego obowiązku rozbiórki, z którego wyprowadza nieważność decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W tym zakresie niezbędnym jest wyjaśnienie, że – jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 616/20 (CBOSA) - wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania lub istnieją prawne nakazy bądź zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność prawna oznacza więc brak możliwości zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy obowiązek nałożony decyzją jest obiektywnie i trwale niemożliwy do wypełnienia w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej. Skarżący nie wskazał odpowiednich w tym względzie ani przeszkód prawnych ani faktycznych w wykonaniu decyzji o rozbiórce obiektu. Sąd zaś z urzędu nie dostrzegł nieusuwalnej przeszkody w wykonaniu obowiązku ustanowionego w decyzji. Nieuzasadnionym zatem pozostawał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Odmawiając słuszności zarzutom naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd stwierdza, że organ poczynił wszelkie ustalenia i należycie rozpatrzył przedstawione dowody, bez potrzeby podejmowania we własnym zakresie dodatkowych czynności, gdyż te w pełni zostały podjęte w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło