VII SA/Wa 1440/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-27
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, który nie jest stroną postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę dla sąsiedniej inwestycji, może być uznany za stronę postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy jego interes prawny jest reprezentowany przez wspólnotę mieszkaniową?Ratio decidendi
Właściciel lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym nie posiada samodzielnego interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę sąsiedniej inwestycji, jeśli jego interesy są reprezentowane przez wspólnotę mieszkaniową, która jest stroną postępowania. Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest ograniczony do podmiotów, których prawo do zabudowy nieruchomości może być ograniczone przez planowaną inwestycję, zgodnie z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele lokalu mieszkalnego, wnieśli skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ ich interes prawny, związany z potencjalnym wpływem inwestycji na nasłonecznienie i przesłanianie ich lokalu, jest reprezentowany przez wspólnotę mieszkaniową. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że posiadają indywidualny interes prawny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) asesor WSA Lucyna Staniszewska Protokolant: referent stażysta Nikola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. N. i M. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr 662/OPO/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Przedmiotem skargi M. C. i J. N. ("skarżący") jest decyzja Wojewody Mazowieckiego ("Wojewoda") z 25 kwietnia 2025 r. Nr 662/OPO/2025, o charakterze formalnym.
Orzeczeniem tym Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej: pr.bud.), po rozpatrzeniu odwołania skarżących od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z [...] października 2024 r., zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany i projekt zagospodarowania terenu oraz udzielającej V. sp. z o. o. sp. j. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym, na działkach ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] , przy ul. H. w W. , umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda podał, że uprawnionym do skutecznego kwestionowania decyzji w trybie odwoławczym jest wyłącznie podmiot, któremu przysługuje przymiot strony danego postępowania. Zatem organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy odwołujący się posiada status strony postępowania. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast mieć ten interes oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Musi zatem istnieć związek pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Jeżeli akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o posiadaniu przez nią statusu strony, w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej.
W postępowaniach dotyczących wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowanie ma art. 28 ust. 2 pr.bud., zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania, zgodnie z art. 3 pkt 20 pr.bud., należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie byli stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji I instancji. Mając na celu ustalenie czy skarżącym mógł przysługiwać przymiot strony postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę, pismem z 17 grudnia 2024 r., wezwał skarżących do wykazania interesu prawnego rozumieniu art. 28 ust. 2 pr.bud., legitymującego skarżących do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony. Jednocześnie wskazał w nim, iż na podmiocie żądającym podjęcia postępowania spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art 28 ust. 2 pr.bud. Na tak wystosowane wezwanie Wojewody udzielono odpowiedzi przy piśmie z 7 stycznia 2025 r.
Jak wynika z dokumentacji sprawy administracyjnej skarżący wywodzą swoje uprawnienie do występowania w przedmiotowej sprawie z tytułu posiadanego prawa własności lokalu nr [...] zlokalizowanego na drugim piętrze w budynku przy ul. H. [...] w W. . W treści ww. pisma załączono rysunki analizy nasłonecznienia i przesłaniania z zaznaczoną lokalizacją okien lokalu nr [...] oraz wskazano, że skarżący wywodzą swój interes w związku z niespełnieniem warunków nasłonecznienia.
Wojewoda odnosząc się do przedłożonych rysunków analiz wskazał, że nie można stwierdzić czy zostały wykonane przez osobę do tego uprawnioną, tym samym nie sposób jednoznacznie określić czy zostały spełnione określone warunki przesłaniania i nasłonecznienia. Jednocześnie z analizy przedłożonej przez inwestora w toku postępowania odwoławczego (sporządzonej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami) wynika, że wszelkie uchybienia względem zapewnienia przesłaniania i nasłonecznienia dla budynku H. [...] są związane bądź z istniejącą zabudową (budynek H. [...] ), bądź geometrią samego budynku H. [...] oraz, że ma miejsce zapewnienie wymaganych 3 godzin nasłonecznienia lokalu nr [...] i, że realizacja budynku H. [...] w zaprojektowanym kształcie nie wpływa na warunki nasłonecznienia i przesłaniania mieszkań w budynku H. [...] . Zatem, nie sposób uznać, że właścicielom lokalu nr [...] w budynku przy ul. H. j [...] w W. przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu.
I dalej, Wojewoda wyjaśnił, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu jako członka wspólnoty mieszkaniowej jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową działającą poprzez zarząd lub zarządcę ustanowionego w trybie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048).
Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana; z ustawy o własności lokali wynika ponadto, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Oczywiście nie wyklucza to automatycznie udziału w tym postępowaniu poszczególnych członków wspólnoty samodzielnie, ale jest to sytuacja wyjątkowa i uzależniona od wykazania przede wszystkim swojego własnego, indywidualnego interesu prawnego. Przy czym, Wojewoda dodał, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co wynika z art. 6 ustawy o własności lokali. Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Innymi słowy własny, indywidualny, odrębny od wspólnoty mieszkaniowej interes prawny skarżącego, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, powinien odnosić się do takich okoliczności, które wyróżniają jego sytuację prawną od sytuacji prawnej pozostałych właścicieli lokali, a których interesy prawne są chronione przez zapewnienie udziału w postępowaniu wspólnoty mieszkaniowej. W świetle powyższego, M. C. i J. N. nie wykazali swojego własnego, indywidualnego interes prawnego w przedmiotowym postępowaniu.
W skardze do Sądu na ww. decyzję Wojewody, skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucili naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zastosowanie umorzenia postępowania odwoławczego wobec skarżących, podczas gdy skarżący posiadają przymiot strony na podstawie art. 28 ust. 2 pr.bud., jak również art. 28 k.p.a., a tym samym powinni brać udział w przedmiotowym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a pominięcie ich udziału w sprawie może potencjalnie stanowić przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego,
2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie przez Wojewodę braku przymiotu stron przez skarżących na podstawie analizy dotyczącej nasłonecznienia i przesłaniana sporządzonej na zlecenie inwestora, podczas gdy jednocześnie niewłaściwa analiza przesłaniania i nasłonecznienia stała się przesłanką do uchylenia decyzji administracyjnej w tej sprawie,
3. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy to jest art. 28
ust. 2 pr.bud. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 3 pkt 20 p.b. poprzez uznanie, iż skarżący jako właściciele mieszkania położonego w obszarze oddziaływania planowanego obiektu nie mają zindywidualizowanego interesu w toczącym się postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, podczas gdy skarżący taki interes posiadają, albowiem inwestycja będzie wpływać na ich mieszkanie w sposób bezpośredni.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego w całości, zasądzenie kosztów postępowania od Wojewody Mazowieckiego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na rzecz skarżących oraz rozpatrzenie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skarżący rozwinęli podnoszone zarzuty, podnosząc m.in., że brak naruszenia norm nie przesądza o tym, czy dany podmiot jest stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 pr.bud. w zw. z art. 28 k.p.a., albowiem zgodnie z orzecznictwem i piśmiennictwem liczy się potencjalność tego naruszenia. Taka potencjalność tutaj była, skoro organ zbadał czy dla lokalu nr [...] zapewnione jest nasłonecznienie. Skarżący podali także, że w wyniku nadbudowy lokalu nr [...] znajdującego się na 3 kondygnacji, powstała dodatkowa przestrzeń z antresolą i tarasami dachu; ta nadbudowa wraz z częścią mieszkania nr [...] została wydzielona na samodzielne mieszkanie, które otrzymało nr [...] i posiada zaświadczenie o samodzielności lokalu, a jego właścicielem są skarżący. Z dokumentacji projektowej wynika, że zaprojektowany budynek będzie znacznie wyższy od budynku przy ul. H. [...] i będzie do niego przylegał od strony wschodniej. W takiej konfiguracji możliwe jest powstanie ruchów wpływających na przykład na pękanie ścian w pomieszczeniach mieszkania skarżących. Różnica wysokości powoduje też, że w sytuacjach pożarowych mieszkanie wraz z tarasem będzie szczególnie narażone poprzez opadanie fragmentów zaprojektowanego budynku. Poza tym, wydzielone mieszkanie nr [...] posiada taras od strony północnej, który w całości będzie zacieniony przez budynek projektowany, który wprawdzie jest planowany od drugiej strony, to jednak jego cień wynikający z różnicy wysokości ograniczy dostęp do światła dziennego do pomieszczeń mieszkania skarżących od strony północnej. Dlatego niewątpliwie inwestycja będzie miała wpływ na sposób użytkowania mieszkania skarżących.
Skarżący podnieśli ponadto, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Wojewody z 25 kwietnia 2025 r. Nr 663/OPO/2025, którą organ ten uchylił decyzję Prezydenta W. z 25 października 2024 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując m.in. na uchybienia w zakresie wyznaczenia norm nasłonecznienia i przesłaniania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 10 lipca 2025 r. pełnomocnik uczestnika postępowania, tj. inwestora, wniósł o oddalenie skargi.
Pismami procesowymi z 20 października 2025 r. i 7 listopada 2025 r. skarżący podtrzymali skargę, zarzuty w niej podniesione. Wskazali m.in., że ich sytuacja jest odrębna od sytuacji Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. H. [...] w tym sensie, że budowa przez inwestora projektowanego budynku będzie bezpośrednio wpływać na mieszkania skarżących nr [...] i [...] w sposób opisany w skardze, zaś dokonana przez inwestora analiza nasłonecznienia lokalu nr [...] zdaje się nie uwzględniać części nadbudowanej. Do pisma z 20 października 2025 r. skarżący dołączyli postanowienie Wojewody z 4 sierpnia 2025 r. Nr 330/OPO/2025 wydane w oparciu o art. 136 § 1 k.p.a. W piśmie z 7 listopada 2025 r. skarżący powołali się zaś na wyrok tut. Sądu z 3 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1354/25 wydany ze sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. H. [...] w W. od decyzji Wojewody z 25 kwietnia 2025 r., Nr 663/OPO/2025.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 25 kwietnia 2025 r. Nr 662/OPO/2025, a spór w sprawie (wobec jej rozstrzygnięcia i rozważań w niej zawartych), sprowadza się do oceny interesu prawnego skarżących w świetle art. 28 ust. 2 pr.bud., w konsekwencji – prawidłowości zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie (por. wyrok NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1317/13 oraz B. Adamiak w: Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 12, str. 525), umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie ww. przepisu, może nastąpić jedynie w dwóch przypadkach, tj.: gdy strona postępowania cofnie odwołanie (zażalenie), bądź w toku postępowania organ odwoławczy ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. W niniejszej sprawie, jak wskazał organ II instancji, zaistniał ten drugi przypadek, a ocena ta zdaniem Sądu jest prawidłowa; opiera się na analizie okoliczności mogących mieć w tej materii znaczenie prawne i na właściwych przepisach prawa, jak i prawidłowej ich wykładni. Dlatego też Sąd nie stwierdził, aby doszło do wadliwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Rozwijając powyższe Sąd przede wszystkim zauważa, że Wojewoda zasadnie przyjął, że w pierwszej kolejności – przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania skarżących, wniesionego od decyzji Prezydenta W. z 25 października 2024 r. o pozwoleniu na budowę, obowiązany jest zweryfikować, czy posiadają oni przymiot strony. Obligował organ do takiego działania art. 127 § 1 k.p.a., z którego wynika, że tylko strona może skutecznie uruchomić postępowanie odwoławcze. Nie budzi także żadnych zastrzeżeń Sądu zastosowany w tym celu przez Wojewodę stan prawny, uzasadniony przedmiotem sprawy głównej. Organ prawidłowo bowiem wskazał, że ocena przymiotu strony skarżących, winna być dokonana z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 pr.bud., które to regulują przymiot strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę. Wojewoda dokonał także właściwiej interpretacji tych przepisów.
Wynika z nich, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego oprócz inwestora, także właściciela, użytkownika wieczystego, zarządcy sąsiedniej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany. Przez pojęcie obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Definicję obszaru oddziaływania obiektu zawiera art. 3 pkt 20 pr.bud. i wynika z niego, że wyłącznie ograniczenia w zabudowie sąsiadującego z projektowanym obiektem terenu, znajdujące oparcie w konkretnej regulacji prawnej, mają w tym zakresie znaczenie prawne. Chodzi więc o tego rodzaju ograniczenia, które uniemożliwiają lub ograniczają wykonywanie robót budowlanych z uwagi na przepisy rozporządzenia czy inne - regulujące dodatkowe wymogi. Inne formy ograniczenia wobec treści art. 3 pkt 20 pr.bud. dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu nie są istotne/nie są ważne.
Sąd zauważa jednocześnie, że art. 3 pkt 20 pr.bud. w przywołanym powyżej brzmieniu został wprowadzony ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Dokonana tą nowelizacją zmiana omawianego przepisu, zasadniczo wpłynęła na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W ten sposób ustawodawca zawęził bowiem dotychczas obowiązującą definicję obszaru oddziaływania obiektu. Spowodował, że od 19 września 2020 r. (kiedy to ww. nowela weszła w życie), przy określaniu obszaru oddziaływania obiektu, brane są pod uwagę "ograniczenia w zabudowie terenu", a nie jak przed omawianą zmianą pr.bud.: "ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu".
W efekcie, podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego. "Ograniczenia w zabudowie są zaś jednoznaczne do ustalenia, albowiem odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy, obszarem oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości. (...) Pojęcie "zabudowa" mieści się bowiem w zakresie znaczeniowym pojęcia zagospodarowanie, lecz jednocześnie jest pojęciem węższym. Każdy rodzaj zabudowy stanowi zagospodarowanie terenu, ale nie każde zagospodarowanie terenu jest jego zabudową". (v. wyrok NSA z 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2013/22, zob. też powołane tam wyroki NSA).
Taką też wykładnią prawa kierował się Wojewoda, orzekając w sprawie, słusznie uznając, że samo legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczączej z terenem inwestycji nie jest wystarczające do przyjęcia, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
W kwestii istotnej dla wyniku niniejszej sprawy Wojewoda wziął pod uwagę, że skarżący wywodzą swój przymiot strony z prawa własności do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. H. [...] . Wziął też pod uwagę, że swój status strony postępowania łączą z oddziaływaniem inwestycji na ich lokal wobec niespełnienia norm nasłonecznienia i przesłaniania, i powołują się na § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Słusznie jednak ocenił, że powyższe nie uprawnia do uznania skarżących za strony postępowania. Poddał ocenie ich argumenty, rozważył je z uwzględnieniem stanowiska inwestora i przedłożonej przez niego do akt analizy nasłonecznienia, przesłaniania sporządzonej przez projektanta. A dalej, zasadnie zwrócił uwagę, że w tym przypadku – wobec okoliczności sprawy interes skarżących w związku z projektowaną inwestycją, jest chroniony przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. H. [...] , której skarżący są członkami, a która bierze udział w postępowaniu.
Uznając za właściwe, zgodne z prawem to stanowisko Wojewody, Sąd zauważa, że wobec obecnego brzmienia art. 3 pkt 20 pr.bud., dla przesądzenia o interesie prawnym konkretnego podmiotu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę określonej inwestycji, istotne są wyłącznie te przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zabudowie danego terenu, z którym to dany podmiot wiąże swój przymiot strony. Przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należą do takich, ale w tym przypadku nie dla skarżących, a dla Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. H. [...] mogą skutkować przyznaniem przymiotu strony. Skarżący posiadają bowiem wyłącznie prawo do lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym i nie są wobec tego uprawnieni do zabudowy nieruchomości; taką zabudowę może realizować wyłącznie wspólnota mieszkaniowa, zaś sporna inwestycja może takie roboty ograniczać w kontekście ww. przepisów rozporządzenia. Innymi słowy, wskazane przepisy rozporządzenie nie wskazują na interes prawny skarżących w niniejszej sprawie odrębny od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. H. [...] .
Sąd zauważa przy tym, że jak wynika z akt sprawy, wskazana Wspólnota bierze udział w postępowaniu; skutecznie (w terminie i prowadząc do uchylenia decyzji I instancji) wniosła też odwołanie od decyzji organu I instancji, jak i sprzeciw do tut. Sądu od decyzji kasatoryjnej Wojewody z 25 kwietnia 2025 r. Nr 663/OPO/2025. Obecny etap postępowania ma miejsce przed organ odwoławczym, który skorzystał z art. 136 k.p.a. i zlecił organowi I instancji uzupełnienie postępowania odwoławczego – także w kierunku chroniącym interes prawny skarżących, bo dotyczącym podnoszonych przez nich kwestii, związanych z zachowaniem norm nasłonecznienia i przesłaniania – wobec stwierdzenia, że przedłożona analiza nasłonecznienia, jak i analiza przesłaniania, jest nieczytelna, nieprecyzyjna, niekompletna. Powyższe tylko potwierdza, że działania reprezentującej skarżących w postępowaniu przed organami architektoniczno-budowlanymi Wspólnoty mają miejsce i są nastawione na spowodowanie wszechstronnego wyjaśnienia przez wskazane organy sprawy, zabezpieczenia w ten sposób praw właścicieli lokali tworzących tę Wspólnotę.
Jednocześnie (wobec zarzutów skargi) Sąd wyjaśnia, że podważenie ww. analiz przez Wojewodę w postępowaniu odwoławczym z odwołania Wspólnoty, nie uniemożliwiało Wojewodzie weryfikacji interesu prawnego skarżących w niniejszej sprawie; materiał dowodowy, którym dysponował ten organ pozwolił na ustalenie ważnych w kontekście wskazanych powyżej przepisów pr.bud. okoliczności. Te nie pozwoliły jednak na uznanie skarżących za strony postępowania, a ocena ta jest niezależna od wyniku analiz nasłonecznienia i przesłaniania, bo w głównej mierze związana jest z uprawnieniem skarżących do zabudowy nieruchomości i przyjęciem, że w tych okolicznościach faktycznych i prawnych ich interes jest reprezentowany poprzez biorącą udział w postępowaniu Wspólnotę.
Oceny tej nie zmienia także uwzględnienie nadbudowy budynku przy ul. H. [...] , w wyniku czego miało dojść do wyodrębnienia lokalu nr [...] , a właściwie tylko ją potwierdza, bo inwestycja ta mogła być realizowana wyłącznie przez Wspólnotę Mieszkaniową (v. art. 6 i art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy o własności lokali).
Podsumowując, przepis art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 pr.bud. zawęża krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę do podmiotów, wobec których oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć wyłącznie uprawnienie do zgodnej z prawem zabudowy ich nieruchomości. Jednocześnie podnieść trzeba, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa - do reprezentowania interesu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty. Powyższe wynika z treści art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali, wobec których należy przyjąć, że rozstrzygnięcia administracyjne spraw dotyczących nieruchomości wspólnej, co do zasady odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty. Tylko w sytuacji, jeśli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny własny interes prawny w postępowaniu, może w nim uczestniczyć jako strona. Jak wynika z akt administracyjnych Wojewoda przeprowadził postępowanie wyjaśniające kwestię dysponowania przez skarżących - właścicieli lokalu mieszkalnego w budynku przy ulicy H. [...] indywidulanym interesem prawnym do bycia samodzielną stroną postępowania w sprawie, i trafnie uznał, że nie wykazali oni istnienia uzasadnionego, opartego na przepisie prawnym, indywidualnego interesu do bycia stroną postępowania - obok Wspólnoty, a stanowisko to Sąd w pełni podziela.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło