VII SA/Wa 1443/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-09
Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Bożena Marciniak, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odstąpieniu od nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem może zostać wydana bez prawidłowej kwalifikacji obiektu budowlanego i bez uwzględnienia jego wpływu na warunki zabudowy oraz odprowadzanie wód opadowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są wadliwe, ponieważ nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Kluczowe było ustalenie prawidłowej kwalifikacji obiektu budowlanego (czy jest to budynek, budowla, czy obiekt małej architektury) oraz jego wpływu na warunki zabudowy i odprowadzanie wód opadowych, co nie zostało należycie uwzględnione przez organy.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o sprawdzenie poprawności zabudowy i terenu biologicznie czynnego. Po oględzinach stwierdzono budynek gospodarczy i utwardzenie terenu. Organ pierwszej instancji nałożył obowiązek przedstawienia oceny technicznej, a następnie orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków legalizacyjnych. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu PINB orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków, co utrzymał w mocy WINB. Skarżący zaskarżyli decyzję WINB, zarzucając naruszenie przepisów KPA poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz M. K. i S. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. i S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz M.K. i S. K. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. i S. K. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], orzekającą o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową obiektu na cele gospodarcze na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skierowanym do PINB dla [...], M. i S.K. wnieśli o sprawdzenie poprawności zabudowy i terenu biologicznie czynnego od północnej strony budynku szeregowego przy ul. [...]i [...].
Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu z wniosku strony postępowania administracyjnego, w sprawie zgodności zabudowy nieruchomości przy ul. [...] w [...] z udzielonym pozwoleniem na budowę bądź zgłoszeniem.
Następnie, tj. w dniu [...] lipca 2014 r., przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny w przedmiotowej sprawie stwierdzając, iż na ww. nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej, niepodpiwniczony, parterowy z poddaszem użytkowym, ponadto: budynek gospodarczy niezwiązany trwale z gruntem, konstrukcji drewnianej, o dachu jednospadowym w kierunku nieruchomości przy ul. [...], z dachem krytym papą. Wymiary tego ostatniego wynoszą ok. 1,15 m x 2,65 m, a wysokość: od 1,95 m do 2,08 m. Obiekt ten usytuowany jest w granicy z działką przy ul. [...] oraz w odległości 1,29 m od granicy działki przy ul. [...] (stanowiącej własność wnioskodawców postępowania). Podczas ww. oględzin na wskazanej nieruchomości stwierdzono również wykonanie utwardzenia z kostki betonowej o wym. ok 7,80 m x 3,10 m.
Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...]organ I instancji, na podstawie art. 81c ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane), nałożył na właścicieli ww. nieruchomości, tj. M. i G. K., obowiązek przedstawienia oceny technicznej, która winna wyjaśnić, czy roboty budowlane związane z wykonaniem obiektu na cele gospodarcze oraz utwardzeniem terenu wykonane na nieruchomości przy ul. [...]w [...], spełniają wymogi określone w przepisach lub normach oraz, czy w obecnym stanie wykonana zabudowa nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, wraz z odniesieniem się do kwestii odprowadzania wód opadowych z dachu obiektu. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...]lutego 2015 r. nr [...] orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z wykonaniem obiektu na cele gospodarcze oraz utwardzeniem terenu przy ul. [...] w [...]do stanu zgodnego z prawem.
W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez M. i S. K., [...] WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], uchylił ww. rozstrzygnięcie PINB dla [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał na potrzebę rozdzielenia sprawy dotyczącej utwardzenia działki i budowy budynku gospodarczego. Wskazał jednocześnie na potrzebę przeprowadzenia postępowań legalizacyjnych tak co do utwardzenia terenu, jak i co do ww. zabudowy, kwestionując przy tym kwalifikację tej ostatniej jako obiektu małej architektury. Wskazał nadto na potrzebę wyjaśnienia czy projekt budowy budynku mieszkalnego przewidywał utwardzenie działki, a także czy sporna zabudowa nie wpłynęła na sposób odprowadzania wód opadowych z tego budynku mieszkalnego.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ powiatowy pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zwrócił się do Urzędu Dzielnicy [...] Miasta [...]o przesłanie projektów zagospodarowania obejmujących teren działek przy ul. [...] i [...]oraz decyzje o warunkach zabudowy, wydane dla nieruchomości powstałych na terenie ww. działek. Wymagana dokumentacja wpłynęła do PINB dla [...] w dniu [...] grudnia 2015 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], znak: [...], PINB dla [...] orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową obiektu na cele gospodarcze na nieruchomości przy ul. [...]w [...] do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyli M. i S.K..
Na skutek jego rozpatrzenia zapadła wskazana na wstępie decyzja [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji stwierdził, iż organ powiatowy wziął pod uwagę zalecenia organu odwoławczego (zawarte w decyzji kasacyjnej zapadłej w sprawie) i przedmiotem skarżonego rozstrzygnięcia uczynił jedynie budowę obiektu na cele gospodarcze na nieruchomości przy ul. [...]w v.
Podał, że nie ulega wątpliwości, iż wykonanie przedmiotowego obiektu konstrukcji drewnianej, będącego budynkiem nie związanym trwale z gruntem, posiadającym wymiary 1,15 m x 2,65 m i zmienną wysokość 1,95 m - 2,08 m nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, lecz obligowało inwestorów do dokonania stosownego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Wskazał przy tym na przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wskazał też, że organ powiatowy w toku postępowania ustalił, iż roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego zostały wykonane w 2007 r., oraz że na jego realizację inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę, ani też nie dokonali zgłoszenia. Powyższe uzasadnia prowadzenie stosownego postępowania legalizacyjnego w stosunku do tego obiektu w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego.
I dalej, [...] WINB zauważył, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii technicznej dotyczącej zgodności przedmiotowego obiektu z obowiązującymi przepisami oraz jego wpływu na warunki użytkowe dla otoczenia, autorstwa mgr inż. arch. J. P
(posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń nr [...]) wynika, że "w tylnej części działki tj. za domem znajduje się utwardzona powierzchnia o wymiarach 780 x 310 cm oraz niewielki obiekt gospodarczy zlokalizowany przy wschodniej granicy z sąsiadem (ul. [...]- obiekt przylega całą powierzchnią swojej ściany do istniejącego obiektu na działce sąsiedniej) oraz usytuowany jest w odległości 135 cm od północnej granicy z sąsiednią działką, tj. przy ul. [...]. (...) roboty budowlane związane z wykonaniem obiektu gospodarczego spełniają wymogi określone w przepisach i normach (...) Spadek dachu pokrytego papą w kierunku działki sąsiedniej tj. zlokalizowanej przy ulicy [...], nie powoduje zalewania sąsiada z uwagi na niewielką powierzchnię samego dachu, usytuowania obiektu w odległości 135 cm od granicy oraz ze względu na podmurówkę ogrodzenia między nieruchomościami (...)". W aktach sprawy znajduje się również opinia warunków ochrony przeciwpożarowej, sporządzona w dniu [...] grudnia 2014 r. przez mgr inż. M. J. i mgr inż. S. O., z treści której wynika, iż budynek gospodarczy usytuowany na terenie ww. działki spełnia wymagania bezpieczeństwa pożarowego. Mając na uwadze treść ww. opinii oraz ustalenia dokonane w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2014 r. PINB dla [...]uznał, iż nie występują okoliczności, które obligowałyby do wydania nakazu wykonania określonych robót lub czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Organ odwoławczy podzielił ww. stanowisko PINB dla [...]. Wskazał, że w związku z tym, iż roboty budowlane polegające na wzniesieniu spornego obiektu zostały zakończone, a obiekt ten odpowiada prawu i jest zgodny ze sztuką budowlaną nie ma podstaw do procedowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Powyższe stanowisko jest zgodne z obecnie obowiązującą linią orzeczniczą sądów administracyjnych (np. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1344/05).
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że sporny obiekt w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] jest położony zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Wskazał też, że wprawdzie znajdująca się w aktach sprawy informacja dotycząca warunków zabudowy dla działki nr ew. [...] z dnia [...] października 1994 r. przewidywała możliwość realizacji jednego obiektu gospodarczego, ale działka ta została następnie podzielona na kilkadziesiąt mniejszych działek. W związku z powyższym - w ocenie [...] WINB - ww. zapis zezwala na istnienie obiektu gospodarczego do 16 m2 na każdej z wyodrębnionych działek budowlanych.
Dlatego też, jak stwierdził, usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości ok. 1,35 m od granicy z nieruchomością skarżących nie może stanowić samodzielnej podstawy do jego rozbiórki. Szczególnie, że z opracowania technicznego wynika, iż wody opadowe są odprowadzane na własny teren inwestora, nie występuje również problem przesłaniania budynku skarżących. Ponadto specjaliści ds. przeciwpożarowych zaopiniowali pozytywnie sporny obiekt i jego usytuowanie pod względem ochrony przed ogniem.
Odnośnie argumentacji odwołania, organ wskazał, iż niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie prawidłowości wykonania i zgodności z przepisami drewnianego obiektu przeznaczonego na cele gospodarcze, usytuowanego w części północnej ww. posesji. W związku z powyższym zarzuty zawarte w odwołaniu (a dotyczące odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego) nie mają wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.
Na marginesie wskazał, iż zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji [...]WINB nr [...]z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ powiatowy winien wydać odrębne rozstrzygnięcie administracyjne w sprawie wykonanego na terenie ww. posesji utwardzenia terenu.
W skardze do Sądu na ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], skarżący M. K. i S. K. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie uwzględnienie przy załatwianiu przedmiotowej sprawy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, i nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych wskazanych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji kasacyjnej wydanej w sprawie.
Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji (Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego) z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarga (i zarzuty w niej podniesione) została uzupełniona pismem procesowym profesjonalnego pełnomocnika skarżących z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym to dodatkowo wskazano na naruszenie w sprawie:
-art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie za udowodnione wyłącznie twierdzeń jednej ze stron prowadzonego postępowania - pomimo istniejących w sprawie sprzecznych interesów - które to twierdzenia bez przeprowadzenia należytej weryfikacji w zakresie daty realizacji kwestionowanych przez wnioskodawców obiektów zostały przyjęte za udowodnione, pomimo że tego rodzaju okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla wyboru przepisów, w oparciu o które oceniona zostanie legalność wykonanych obiektów (robót budowlanych);
-art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie kwestionowanej decyzji, jak również pozostałych rozstrzygnięć dotyczących przedmiotowego budynku, pomimo braku przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego, które pozwalałoby na dokonanie jednoznacznej oceny zgodności zrealizowanych obiektów (robót budowlanych) z przepisami o charakterze regulacji techniczno-budowlanych, których niespełnienie w istocie wykluczało możliwość legalizacji zrealizowanych zamierzeń budowlanych;
-art. 6 k.p.a. w zw. z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego poprzez próbę i ocenę dotyczącą przeprowadzenia legalizacji obiektu budowlanego w oparciu o przepis, który nie może znaleźć zastosowania w przypadkach, w których obiekt budowlany został zrealizowany bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, bądź dokonanego zgłoszenia zamiaru realizacji zamierzenia inwestycyjnego.
W uzasadnieniu wskazanego pisma procesowego podniesiono m. in., iż skutkiem działalności prowadzonej na działce przy ul. [...], doszło do utwardzenia kostką brukową nieutwardzonego terenu służącego do odprowadzania wód opadowych z nieruchomości, jak również realizacji budynku gospodarczego z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], orzekającą o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową obiektu na cele gospodarcze na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem Sądu, oba wskazane powyżej orzeczenia nie sposób uznać za prawidłowe. Rację mają bowiem skarżący podnosząc, iż w sprawie -dotyczącej ww. obiektu gospodarczego- nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Rację mają również skarżący wskazując, że postępowanie w sprawie, o ile dotyczy ono budynku gospodarczego, nie powinno być prowadzone w trybie uregulowanym w art. 50-51 Prawa budowlanego.
Dlatego też Sąd uznał, iż konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego obu ww. decyzji organów nadzoru budowlanego.
Rozwijając powyższe Sąd zauważa, iż sprawa niniejsza dotyczy obiektu budowlanego o wymiarach 1,15 m x 2,65 m i wysokości zmiennej 1,15 m – 2,65 m, zrealizowanego na nieruchomości przy ul. [...]w [...], w granicy z działką przy ul. [...]i w odległości ok. 135 cm od granicy działki skarżących. Zabudowa ta, zgodnie z oświadczeniem właściciela nieruchomości, została wykonana w 2007 r., bez zezwolenia organu architektoniczno-budowlanego. Zatem, należało w sprawie dokonać kwalifikacji ww. obiektu i ustalić, czy na jego wykonanie zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego realizacji, konieczne było uzyskanie we właściwej formie zgody właściwego organu. Ustalenia w tej kwestii choć czyniono, to jednak nie uwzględniają one ani właściwego stanu prawnego, ani też nie zostały poprzedzone bezspornymi ustaleniami co do charakteru obiektu, pozwalającymi na prawidłową jego kwalifikację.
Dostrzec bowiem trzeba, iż w protokole z czynności kontrolnych na ww. nieruchomości wskazano na wykonanie budynku gospodarczego o ww. parametrach niezwiązanego trwale z gruntem. W protokole tym nie wyjaśniono jednak na jakiej podstawie przyjęto, iż obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem. Pomimo takich ustaleń obiekt ten zakwalifikowano w obu decyzjach wydanych w sprawie jako budynek gospodarczy, pomijając zupełnie w ten sposób definicję budynku zawartą w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z tym przepisem (tak w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji ww. obiektu, jak i w dacie orzekania przez organy), ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z przytoczonej definicji wynika więc, iż dla uznania obiektu budowlanego za budynek konieczne jest m. in. stwierdzenie, że jest on trwale związany z gruntem. Zatem, wskazując na brak takiego związania, nie można przyjąć, że obiekt budowlany jest budynkiem, a tak w istocie uczyniono w niniejszej sprawie. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie dokonano w niniejszej sprawie prawidłowej kwalifikacji obiektu, uwzględniającej definicje zawarte w art. 3 ww. ustawy. Sąd dostrzega jednocześnie, że na wcześniejszym etapie postępowania (tj. w decyzji kasacyjnej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]), organ odwoławczy zakwestionował ustalenia organu powiatowego wskazujące na to, iż przedmiotowy w sprawie obiekt stanowi obiekt małej architektury. W ocenie Sądu, zakwestionowanie powyższego wymagało uzupełnienia postępowania i wyjaśnienia kwestii dotyczącej związania tego obiektu z gruntem, wobec zapisu -w tym zakresie- zawartego w protokole z czynności kontrolnych. Sąd zauważa jednocześnie, że w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, iż "trwałe związanie z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, aby zapewnić jemu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Sąd zauważa także, że fundament (o którym mowa także w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego), jest elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt i może być on wykonany z różnych materiałów budowlanych. Sąd stwierdza też, iż obiekt małej architektury nie może być jednocześnie budynkiem ani budowlą, a charakteryzuje się niewielkimi rozmiarami. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego przez obiekty małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (art. 3 pkt 4 lit. c ww. ustawy). To wszystko winno być uwzględnione w sprawie, dla dokonanie niespornej kwalifikacji ww. obiektu zrealizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], a tego w tym przypadku zabrakło. Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji jest w tej kwestii niespójna, nadto – nie uwzględnia definicji budynku, ani pojęcia: "trwałe związanie z gruntem".
Sąd zauważa przy tym, iż dopiero dokonanie prawidłowej kwalifikacji wykonanej zabudowy, umożliwia ustalenie, czy została ona wykonana w warunkach samowoli budowlanej, nadto - ewentualnego trybu, w jakim sprawa winna być prowadzona. Zważyć bowiem trzeba, iż w dacie realizacji spornego obiektu, stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zwalniał wówczas z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojące parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki; nadto – w art. 29 ust. 1 pkt 22 zwalniał z tego obowiązku obiekty małej architektury. Jednocześnie zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy powyżej wskazane budynki gospodarcze wymagały dla ich realizacji dokonania zgłoszenia, natomiast w przypadku obiektów małej architektury wymóg ten obowiązywał tylko w stosunku do usytuowanych w miejscach publicznych (v. art. 30 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy).
To zaś wyraźnie wskazuje, iż dopiero dokonanie prawidłowej kwalifikacji obiektu pozwala na podjęcie dalszych, prawidłowych czynności, w odpowiednim do tego trybie. Przyjęcie bowiem, iż w sprawie wykonano obiekt małej architektury nie dawałoby podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej, tzw. zgłoszeniowej, ale uzasadniałoby prowadzenie postępowania naprawczego w trybie przewidzianym w art. 50-51 Prawa budowlanego, o ile roboty budowlane zostałyby wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine (v. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16). Stwierdzenie natomiast, że sprawa dotyczy budynku gospodarczego zrealizowanego bez zgłoszenia, nakazywałoby zastosować tryb uregulowany w art. 49b Prawa budowlanego, a nie przyjęty w sprawie i określony w art. 50-51 tej ustawy. Ten ostatni znajduje bowiem zastosowanie tylko w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, w których to mowa jest o budowie obiektu budowlanego lub jego części.
Podnieść przy tym trzeba, iż organ odwoławczy wskazując na prawidłowość zastosowania w sprawie art. 50-51 Prawa budowlanego, w żaden sposób stanowiska tego nie wyjaśnił; nie uczynił tego przed nim także organ I instancji. Sąd zwraca przy tym uwagę na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt OPS 3/97, którą wykluczono, jakoby art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego znajdował zastosowanie do obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 48 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r.), także wówczas, gdy budowa nie została zakończona. Sąd zauważa także, iż w uchwale tej zwrócono uwagę na zakres pojęć użytych w ww. przepisach, a także na to, że jeśli ustawodawca w at. 50 ust. 1 posługuje się zwrotem "w przypadkach innych niż", to daje w ten sposób wyraz odmienności unormowań poszczególnych stanów faktycznych. Zatem, stosując tryb naprawczy uregulowany w art. 50-51 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego winien wskazać z jakich przyczyn znajduje on zastosowanie w sprawie, tym bardziej wówczas, gdy sprawa dotyczy obiektu budowlanego, dla którego w dacie jego realizacji nie wykluczone, że konieczne było uprzednie dokonanie zgłoszenia (na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Dlatego też i w tej kwestii Sąd uznał orzeczenia wydane w sprawie za wadliwe.
Nadto, nie sposób, zdaniem Sądu, pominąć, iż przedmiotowy obiekt został zrealizowany na nieruchomości zabudowanej szeregowym budynkiem mieszkalnym oraz, że inwestycja ta była realizowana w oparciu o decyzję z dnia [...] lipca 1995 r. nr [...]obejmującą II etap osiedla mieszkaniowego "[...]", jak również, że została ona dopuszczona do użytkowania na podstawie decyzji z 1997 r. Co istotne, sporna w sprawie zabudowa, została wykonana na działce o pow. ok. 31 m ², stanowiącej wg. projektu ww. inwestycji teren nieutwardzony. Stąd też, zdaniem Sądu, prowadząc postępowanie w celu zalegalizowania spornego obiektu, należało ustalić jego wpływ na warunki wynikające z ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza w zakresie przewidzianego -w projekcie zatwierdzonym tą decyzją- sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego. Tym bardziej w sytuacji, gdy oprócz ww. zabudowy na wskazanej działce wykonano także utwardzenie terenu, a to wszystko zdaniem skarżących zmieniło przewidziany w ww. projekcie budowlanym sposób odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego (w zabudowie szeregowej). Zważyć przy tym należy, iż kwestia ta była podnoszona przez skarżących od początku; została również wskazana w decyzji kasacyjnej [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Pomimo tego w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, iż nie może być objęta niniejszym postępowaniem, które dotyczy wyłącznie prawidłowości wykonania i zgodności z przepisami drewnianego obiektu przeznaczonego na cele gospodarcze. Stanowiska tego, zdaniem Sądu, nie sposób jednak uznać za prawidłowe, jeśli zważy się na miejsce, w którym zlokalizowano wskazany obiekt drewniany (przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] lipca 1995 r. nr [...] na teren nieutwardzony), jak również na treść § 28 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., a także na przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i konsekwencje wynikające z realizacji spornej zabudowy dla skarżących.
W końcu, nie sposób zaakceptować stanowiska organu, bez wyjaśnienia ww. kwestii (dotyczącej sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego), o braku podstaw do nakazania rozbiórki wykonanego obiektu drewnianego w związku z jego usytuowaniem w odległości niezgodnej z § 12 ww. warunków technicznych, od strony granicy działki skarżących. Sąd zauważa przy tym, iż w pewnych okolicznościach istnieje możliwość zaakceptowania zabudowy zrealizowanej w odległości mniejszej (nieznacznie), niż przewidziana w ww. § 12, a to wówczas, gdy odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia. Zatem, sama niezgodność usytuowania obiektu względem granicy działki sąsiedniej z przepisami § 12, nie uzasadnia odmowy legalizacji takiego obiektu w sytuacji, gdy organ nie stwierdził naruszenia innych przepisów techniczno-budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2617/13). Z uwzględnieniem również i tej okoliczności, postępowanie w sprawie winno być powtórzone i uzupełnione.
Z tych przyczyn, tj. wobec stwierdzenia naruszenia przepisów procesowych i prawa materialnego, Sąd uznał skargę za zasadną. Ponownie prowadząc postępowanie organ powiatowy winien wziąć pod uwagę powyżej wskazane zastrzeżenia i uwagi, i uzupełnić z ich uwględnieniem ustalenia w sprawie, a następnie – prowadzić postępowanie w adekwatnym do tych ustaleń trybie.
Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 tej ustawy, z uwzględnieniem wpisu od skargi i kosztów zastępstwa procesowego. Ustalając wysokość tych ostatnich, Sąd wziął pod uwagę § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło