VII SA/Wa 1444/10

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "N." z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "N." z siedzibą w W., Wspólnoty Mieszkaniowej "N." z siedzibą w W., F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego postanawia : odmówić Wspólnocie Mieszkaniowej "N." z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 6 września 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez Wspólnotę Mieszkaniową "N." z siedzibą w W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Jak stanowi art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym - obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 tej ustawy) - może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei, zwolnienie tej kategorii podmiotu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika, czyli przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyrażoną w art. 199 ustawy p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Podkreślić trzeba, iż podmiot inicjujący postępowanie sądowe winien liczyć się z koniecznością ponoszenia wynikających z tego tytułu kosztów sądowych. Niewątpliwie wywiązanie się z obowiązku odpłatności nie oznacza, iż dla zrealizowania tego celu konieczne jest wyzbycie się przez stronę własnego majątku (o ile go posiada), jednak strona powinna w pełni wykorzystać dostępne dla niej środki, by w kosztach sądowych w miarę możliwości uczestniczyć. W przedmiotowej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała, że zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Wspólnota nie prowadzi działalności gospodarczej. W uzasadnieniu swojego wniosku wskazała, że posiada liczne zobowiązania terminowe, na które zmuszona jest przeznaczyć bieżące środki finansowe. Z nadesłanego oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że za ostatni rok obrotowy według bilansu Wspólnota osiągnęła zysk w wysokości 6.956,52 złotych. Stan konta Wspólnoty na koniec czerwca 2010 r. wynosił 6.399,06 złotych, a na koniec lipca 2010 r. wyniósł 3.333,61 złotych. Wspólnota wskazała, że posiada przychody z zaliczek na koszty zarządzania nieruchomością, które wydatkowane są na cele związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w budynku przy ul. N. w części położonej na działce nr [...]. Biorąc pod uwagę powyższe dane uznano, że Wspólnota nie wykazała, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych samodzielnie. Jako główny argument Wspólnota podaje, że nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania, gdyż posiada liczne zobowiązania terminowe, na które zmuszona jest przeznaczyć bieżące finansowe środki. Nie można jednak tego uznać za równoznaczne z wykazaniem, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest przesłanką umożliwiającą przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wspólnota mieszkaniowa uzyskując przychody z tytułu zaliczek na koszty zarządzenia nieruchomością winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego i mieć na ten cel przygotowane odpowiednie środki finansowe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc Państwa, a więc ubiegający się o taką pomoc powinien w każdym przypadku poczynić wszelkie możliwe czynności, które pozwolą mu na uiszczenie kosztów sądowych i dopiero wtedy, gdyby poczynione w ten sposób czynności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc Państwa. Podkreślić należy, że na koszty zarządu składają się wydatki ponoszone w związku z podejmowaniem wszelkich czynności o charakterze faktycznym, prawnym i procesowym, dotyczących rzeczy w zakresie jej utrzymania, a także czynności zachowawczych. Stąd opłaty wnoszone przez członków wspólnoty powinny uwzględniać nie tylko wydatki na remonty, ale także zapewniać rezerwę na incydentalne wydatki związane z ochroną interesów wspólnoty. Wskazać należy, że członkowie wspólnoty, nawet w przypadku braku bieżących środków pieniężnych na pokrycie nagłych, nieprzewidzianych w planie gospodarczym wydatków mogą zwołać zebranie właścicieli i podjąć uchwałę w sprawie zebrania kwoty wymaganej do uiszczenia wpisu. Niemniej istotne jest, że na koncie Wspólnoty znajdują się środki w wysokości przekraczającej wpis sądowy wynoszący w niniejszej sprawie 500,00 złotych. Przedstawiona argumentacja, że Wspólnota zmuszona jest przeznaczyć finansowe środki bieżące na liczne zobowiązania terminowe, nie ma znaczenia o tyle, że Wspólnota winna zapewnić fundusze na wydatki bieżące i w ten sposób uiszczać opłaty związane ze swoją działalnością w tym koszty sądowe. Jeżeli Wspólnota decyduje się na podejmowanie czynności rodzącej obowiązek ponoszenia kosztów to musi liczyć się z koniecznością ich poniesienia. Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) w razie potrzeby uchwała właścicieli może ustalić zwiększenie obciążenia z tego tytułu właścicieli lokali użytkowych, jeżeli uzasadnia to sposób korzystania z tych lokali. Bez względu na powyższe nie można przyjąć, że zobowiązania terminowe pokrywane z bieżących środków finansowych mają pierwszeństwo przed uiszczeniem opłat sądowych. Przerzucanie zaś ciężaru funkcjonowania wspólnoty na Państwo chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie jej działalność staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że Wspólnota prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W niniejszej sprawie skoro Wspólnota Mieszkaniowa pozyskuje środki m.in. od swych członków, czego wyrazem jest zysk za 2009 r. w wysokości 6.956,52 złotych oraz kwota 3.333, 61 złotych na rachunku bankowym, należy uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle powyższego, uznano że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 orzeczono jak w sentencji postanowienia.