VII SA/Wa 1444/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-28
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zarzucając niewłaściwe ustalenie stron postępowania, w sytuacji gdy strona odwołująca się (spółka komandytowa) nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy błędnie uznał, że spółka komandytowa, będąca właścicielem sąsiedniej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu nadzoru budowlanego, mimo braku wykazania przez nią interesu prawnego. Organ odwoławczy powinien był najpierw ocenić, czy spółce przysługuje przymiot strony, zanim przystąpił do merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, stwierdzając zakończenie robót budowlanych. Od tej decyzji odwołała się spółka komandytowa, która nie została uznana za stronę przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy uchylił decyzję, zarzucając niewłaściwe ustalenie stron postępowania, w tym uznając spółkę komandytową za stronę. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosły wspólnoty mieszkaniowe i spółka z o.o.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi F. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Wspólnoty [...]" i Wspólnoty [...]" na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz F. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Wspólnoty [...]" i Wspólnoty [...]" kwotę 791 (siedemset dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze.zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w związku z pismem "[...]" [...] Sp. komandytowa z dnia [...] maja 2009 r., dotyczącym robót budowlanych, prowadzonych w w/w budynku w dniu 10 czerwca 2009 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w powyższej sprawie. W wyniku dokonanych w dniu 14 sierpnia 2009 r. oględzin ustalono, iż pod ww. adresem nie są aktualnie prowadzone roboty budowlane. Dotychczasowe roboty budowlane związane były z izolacją pionową ścian zewnętrznych części podziemnej dziedzińca głównego budynku. Na dzień oględzin roboty w powyższym zakresie zostały zakończone.
Następnie, w wyniku ponownych oględzin dokonanych w dniu 7 września 2009 r. stwierdzono prowadzenie robót budowlanych polegających na ociepleniu ścian budynku od strony dziedzińca wewnętrznego styropianem grubości 14 cm wraz z remontem balkonów. Powyższe roboty były wykonywane zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Inwestor dokonał zgłoszenia rozpoczęcia robót budowlanych w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2009 r., podając termin rozpoczęcia prac 24 sierpnia 2009 r. W trakcie oględzin inwestor, spółka F[...], przedłożył dziennik budowy wydany przez Wydział Architektury i Budownictwa [...] nr [...] w dniu [...] lipca 2009 r. W powyższym dzienniku, w dniu [...] sierpnia 2009 r. dokonano zapisu dotyczącego rozpoczęcia robót budowlanych. W trakcie kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości i odstępstw od projektu budowlanego, który został załączony do akt sprawy wraz z prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., wydaną przez Prezydenta [...].
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniosła "[...]" [...]Sp. komandytowa. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W opinii Spółki organ pierwszej instancji bezzasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe podczas gdy sprawa administracyjna powinna być załatwiona merytorycznie. W odwołaniu zarzucono również, iż zakresem sprawy nie objęto wszystkich robót budowlanych, które spółka wskazała w zawiadomieniu z dnia 28 maja 2009 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji zarzucajac, iż organ pierwszej instancji niewłaściwie ustalił strony postępowania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 28 k.p.a. stroną w przedmiotowym postępowaniu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu administracyjnym w sprawach z zakresu prawa budowlanego, zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stroną postępowania jest: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W ocenie organu odwoławczego z analizy akt sprawy wynika, że brak jest w nich dokumentów (oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem) potwierdzających prawidłowe ustalenie przez organ pierwszej instancji stron postępowania. Jak wynika bowiem z treści zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2010r., znak: [...] organ pierwszej instancji nie uznał za stronę przedmiotowego postępowania spółki “[...]" [...] Spółka Komandytowa - właściciela sąsiedniej nieruchomości oznaczonej jako działka o nr ew [...] z obrębu [...]. Zaskarżona decyzja została doręczona "do wiadomości" skarżącej, co nie znajduje wyjaśnienia w zgromadzonym przez organ pierwszej instancji materiale dowodowym.
Na decyzję [...] Wojewódkziego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę wnieśli Wspólnota Mieszkaniowa "[...]", oraz Wspólnota Mieszkaniowa “[...]", F. [...] Sp. z o.o.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub uchylenie decyzji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art 156 § 1 ust. 2 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności. Skarżący podnieśli, iż w razie nieuznania przez Sąd zarzutu nieważności decyzji, zarzucają decyzji naruszenie art 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez uznanie, że spółka [...] sp. komandytowa winna być stroną postępowania w sprawie nadzoru budowlanego dotyczącego robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...], mimo iż spółka nie znajduje się w obszarze oddziaływania żadnych z prac budowlanych, których wykonanie stwierdził organ I instancji, względnie naruszenie art. 28 k.p.a poprzez uznanie, iż spółka [...] sp. komandytowa winna być stroną przedmiotowego postępowania mimo, iż spółka nie wykazała interesu prawnego w udziale w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia art 138 § 1 pkt 2 k.p.a .
W opinii skarżących spółka [...] sp. komandytowa nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, a istnienie zobiektywizowanego interesu prawnego jest niezbędne dla uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej brak jest interesu prawnego spółki [...] spółka komandytowa, bowiem wskazanego podmiotu nie dotyczy toczące się postępowanie, zaś rozstrzygnięcie zapadłe w przedmiotowym postępowaniu nie może godzić w jej prawnie chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługującego jej prawa własności - nie istnieje bowiem żaden związek między robotami wykonanymi przy ul. [...], a interesem prawnym spółki [...] spółka komandytowa.
Ponadto charakter przeprowadzonych prac budowlanych, które jak stwierdził organ I instancji zostały wykonane zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją budowlaną, ogranicza ewentualne skutki, czy tez oddziaływanie tychże prac wyłącznie do działek ew. [...]; [...]; [...]; [...], w związku z powyższym nie ma wpływu na prawa lub obowiązki właściciela sąsiedniej działki, w szczególności z uwagi na fakt, iż nie leży ona z obszarze oddziaływania prowadzonych robót, które były robotami remontowymi, a nie przebudową czy rozbudową obiektu.
Skarżący podkreślili, iż po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) zmianie uległo brzmienie art. 5 jak w/w ustawy, a mianowicie w przy utrzymaniu i użytkowaniu obiektu budowlanego odpadła przesłanka nakazująca uwzględnienie uzasadnionych interesów osób trzecich. W związku z powyższym udział Spółki w przedmiotowym postępowaniu jest pozbawiony podstaw.
Skarzący podnieśli, iż w aktach administracynych sprawy znajduje się ostateczna decyzja Wojewody [...] nr [...]z dnia [...] marca 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. gdzie Spółka [...] nie została uznana za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a więc nic było podstaw do wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153,poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnieni skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły, dlatego skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [..] czerwca 2010r., uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] umarzającą prowadzone z urzędu postępowanie w ramach nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w [...].
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z treścią przepisu art. 127 § 1 kpa, postępowanie odwoławcze może zostać wszczęte wyłącznie na skutek odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji złożonego przez stronę.
Wobec tego aby mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, a zwłaszcza aby postępowanie to mogło zostać zakończone wydaniem orzeczenia merytorycznego, w postępowaniu tym musi zostać wykazane, że podmiot który wniósł środek zaskarżenia posiada przymiot strony, a więc czy jest osobą której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Przy czym o tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki.
W rozpoznawanej sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika Spółka Komandytowa "[...]" nie wykazała swojego interesu prawnego koniecznego dla skutecznego wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego w wyniku postępowania wszczętego z urzędu.
W ocenie Sądu organ w sposób nieuprawniony nie tylko wszczął postępowanie odwoławcze ale też uzasadnił swoje stanowisko jedynie faktem, iż spółka jest właścicielem sąsiednie nieruchomości.
Organ powołał również treść przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane podając, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawach z zakresu prawa budowlanego stroną postępowania jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu.
Powyższe stwierdzenie organu jest nieuprawnione bowiem przywołany przepis art. 28 określa krąg stron jedynie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę a nie we wszystkich postępowaniach z zakresu prawa budowlanego jak to uznał organ odwoławczy.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że Spółce Komandytowej " [...] " przysługuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w ramach nadzoru budowlanego oraz, że przymiot ten wynika z faktu jej prawa własności do sąsiedniej wobec działki inwestora działki o nr [...].
Wobec powyższego – w ocenie Sądu organ odwoławczy winien – przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności ocenić czy Spółce " [...]" przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu.
Ustalenie to ma pierwszorzędne znaczenie bowiem jedynie uznanie ( na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego), iż odwołująca się Spółka ma przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w ramach nadzoru budowlanego będzie uprawniało organ odwoławczy do wszczęcia postępowania odwoławczego i dokonania merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia organu I - ej instancji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło