VII SA/Wa 1444/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-29

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, gdy nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie spółka nie wykazała takiego braku środków, posiadając zysk, środki na rachunkach bankowych oraz korzystając z usług profesjonalnego pełnomocnika, co świadczy o jej zdolności do samodzielnego poniesienia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
F. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Spółka wskazała na liczne zobowiązania finansowe oraz konieczność ponoszenia kosztów remontów budynku, jednak wykazała posiadanie kapitału zakładowego, znacznych środków trwałych, zysku oraz środków na rachunkach bankowych. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został rozpatrzony negatywnie.
Rozstrzygnięcie
Odmówił F. Sp. z o.o. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "N." z siedzibą w W., Wspólnoty Mieszkaniowej "N." z siedzibą w W., F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego postanawia : odmówić F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 6 września 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Jak stanowi art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym - obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 tej ustawy) - może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei, zwolnienie tej kategorii podmiotu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika, czyli przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyrażoną w art. 199 ustawy p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Podkreślić trzeba, iż podmiot inicjujący postępowanie sądowe winien liczyć się z koniecznością ponoszenia wynikających z tego tytułu kosztów sądowych. Niewątpliwie wywiązanie się z obowiązku odpłatności nie oznacza, iż dla zrealizowania tego celu konieczne jest wyzbycie się przez stronę własnego majątku (o ile go posiada), jednak strona powinna w pełni wykorzystać dostępne dla niej środki, by w kosztach sądowych w miarę możliwości uczestniczyć. W przedmiotowej sprawie Spółka nie wykazała, że zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że przedmiotem działalności Spółki jest między innymi rozbiórka i przygotowywanie terenu pod budowę, realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków oraz roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, wykonywanie instalacji elektrycznych, wodno – kanalizacyjnych i pozostałych instalacji budowlanych, wykonywanie robót budowlanych wykończeniowych, wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń budowlanych, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek czy reklama. W uzasadnieniu swojego wniosku Spółka wskazała, że posiada liczne zobowiązania terminowe, na które zmuszona jest przeznaczyć bieżące środki finansowe. Dodała, że z uwagi na stan techniczny kamienicy przy ul. [...] obciążona jest kosztami niezbędnych remontów, które mają zabezpieczyć stan techniczny budynku oraz zapewnić bezpieczeństwo dla zamieszkujących w nim lokatorów. Z nadesłanego oświadczenia o majątku i dochodach Spółki wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 50 000,00 złotych, a wartość środków trwałych to 16 836 736,54 złotych. Spółka w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości 194 140,72 złotych. Stan rachunków bankowych Spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 195 935,65 złotych na plusie oraz 7 543 706,96 złotych na minusie. Spółka dodała, że jest współużytkownikiem wieczystym zabudowanych działek nr [...] i nr [...], na których posadowiony jest budynek mieszkalny położony przy ul.[...], a także użytkownikiem wieczystym nieruchomości niezabudowanych stanowiących działki nr [...] oraz nr [...] - które są wyodrębnionymi dziedzińcami przedmiotowego budynku przy ul.[...], posiadającymi własne księgi wieczyste. Biorąc pod uwagę powyższe dane uznano, że Spółka nie wykazała, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych samodzielnie. Jako główny argument Spółka podaje, że posiada liczne zobowiązania terminowe, na które zmuszona jest przeznaczyć bieżące środki finansowe. Nie można jednak tego uznać za równoznaczne z wykazaniem, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest przesłanką umożliwiającą przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z nadesłanego pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki na dzień 23 kwietnia 2010 r. wynika, że przedmiotem jej działalności jest m.in. pośrednictwo finansowe, zagospodarowanie i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem nieruchomości, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, zarządzanie nieruchomościami na zlecenie, doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania, reklama. Stwierdzić zatem należy, że podmiot posiadający tak szeroką i różnorodną działalność musi posiadać środki finansowe na jej realizację. Ponadto, Spółka prowadząc ww. działalność statutową winna liczyć się z możliwością ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniach, w których uzna swój udział ze celowy i mieć przygotowane na ten cel odpowiednie środki finansowe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc Państwa, a więc ubiegający się o taką pomoc powinien w każdym przypadku poczynić wszelkie możliwe czynności, które pozwolą mu na uiszczenie kosztów sądowych i dopiero wtedy, gdyby poczynione w ten sposób czynności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc Państwa. W tym kontekście uznano, że wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie wykazała, iż spełniona została przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Według bilansu zamieszczonego w pkt 8 formularza spółka osiągnęła za ostatni rok zysk w wysokości 194 140,72 złotych, natomiast na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku pozostawała na jej rachunku bankowym kwota 195 935,65 złotych. Wprawdzie spółka wskazuje, że bieżące środki finansowe zmuszona jest przeznaczyć na liczne zobowiązania terminowe oraz konieczne remonty budynku jednak podkreślić należy, że na koszty zarządu składają się także wydatki ponoszone w związku z podejmowaniem wszelkich czynności o charakterze faktycznym, prawnym i procesowym, dotyczących rzeczy w zakresie jej utrzymania, a także czynności zachowawczych. Stąd opłaty powinny uwzględniać nie tylko wydatki na remonty, ale także zapewniać rezerwę na incydentalne wydatki związane z ochroną interesów wspólnoty. Niemniej istotne jest to, że na koncie Spółki znajdują się środki w wysokości znacznie przekraczającej wysokość wpisu sądowego wynoszącego w niniejszej sprawie 500,00 złotych. Zauważyć także należy, że Spółka korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru w niniejszej sprawie, co także potwierdza dobrą sytuację finansową Spółki pozwalającą jej na poniesienie kosztów sądowych samodzielnie. W świetle powyższego, uznano że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło