VII SA/Wa 1445/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-20
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który uzyskuje dochód około 7 100 zł miesięcznie, a w jego gospodarstwie domowym jest pięć osób, w tym troje dzieci, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu radcy prawnego, ponieważ jego dochody, mimo że nie pozwalają na samodzielne opłacenie pełnomocnika, są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych. Analiza sytuacji materialnej wykazała, że dochód na osobę w rodzinie wynosi około 1 420 zł, co uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca P. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawca wraz z żoną i trójką dzieci uzyskuje miesięczny dochód około 7 100 zł. Posiada majątek w postaci mieszkania, nieruchomości rolnej i kamienicy. Wniosek został uzupełniony o szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego postanawia : 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o całkowite przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został uzupełniony dodatkowymi wyjaśnieniami nadesłanymi do Sadu.
Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z własnych dochodów tj. z wynajmu lokalu za co uzyskuje dochód 3 600 zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód 3 500 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki, opłaty ZUS, zakup książek do nauki dla trójki dzieci i wydatki na życie. Posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T. Przy piśmie datowanym na dzień 13 sierpnia 2013 r. wskazał, że stałe wydatki takie jak doładowanie telefonu, polisy ubezpieczenia, opłaty ZUS, podatki, opłaty za prowadzenie rachunku, opłaty wodno-kan., sprawy sądowe, składki miesięczne ZUS wyniosły w miesiącu lipcu 2013 r. 3 539 zł. Dodatkowo wnioskodawca poniósł koszty - gaz 60 zł., prąd 200 zł., czynsz 100 zł., żywność 1 500 zł., paliwo do samochodu 500 zł., odzież 400 zł. Wskazał, że najbliższa rodzina pomaga przy remoncie kamienicy. Dodał, że wakacje spędza w domu. W sierpniu dodatkowo będzie musiał ponieść wydatek związany z zakupem książek.
Do wniosku dołączono kopię wyciągu z rachunku bankowego oraz kopię dokumentów PIT.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w jednak tylko w ograniczonym zakresie tj. częściowego przyznania prawa pomocy dotyczącego ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym. Dochód około 7 100 zł jaki uzyskuje strona w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi około 1 420 zł. W tym stanie rzeczy uznano, że strona nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Jednakże uznano, że stronę z ww. dochodu stać jest na samodzielne opłacenie kosztów sądowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło