VII SA/Wa 1445/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-09

Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Bożena Marciniak, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odstąpieniu od nałożenia obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego może zostać wydana w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, oraz czy prawidłowo zakwalifikowano obiekt jako budynek gospodarczy, a także czy uwzględniono wpływ inwestycji na odprowadzanie wód opadowych z budynku mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, naruszając przepisy k.p.a. Ponadto, postępowanie w sprawie budowy obiektu nie powinno być prowadzone w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, gdyż dotyczy ono budowy obiektu budowlanego. Niewłaściwa była również kwalifikacja obiektu jako budynku gospodarczego bez uwzględnienia definicji budynku z art. 3 Prawa budowlanego oraz nieuwzględnienie wpływu inwestycji na odprowadzanie wód opadowych z budynku mieszkalnego, co stanowiło naruszenie przepisów procesowych i materialnych.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o sprawdzenie poprawności zabudowy na nieruchomości przy ul. [...]. Stwierdzono budowę budynku gospodarczego niezwiązanego trwale z gruntem oraz utwardzenie terenu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nałożył obowiązek przedstawienia oceny technicznej, a następnie orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków legalizacyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę rozdzielenia sprawy utwardzenia i zabudowy. PINB ponownie orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków, co utrzymał w mocy WINB. Skarżący zaskarżyli decyzję WINB, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz M. K. i S. K. kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. i S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz M. K. i S. K. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. i S. K. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], orzekającą o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową obiektu na cele gospodarcze na nieruchomości przy ul. [...]w [...] do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skierowanym do PINB dla [...], M. i S. K. wnieśli o sprawdzenie poprawności zabudowy i terenu biologicznie czynnego od północnej strony budynku szeregowego przy ul. [...]i [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu z wniosku strony postępowania administracyjnego, w sprawie zgodności zabudowy nieruchomości przy ul. [...]w [...] z udzielonym pozwoleniem na budowę bądź zgłoszeniem. Następnie, tj. w dniu [...] lipca 2014 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny w przedmiotowej sprawie stwierdzając, iż na ww. nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej, niepodpiwniczony, parterowy z poddaszem użytkowym, ponadto: budynek gospodarczy niezwiązany trwale z gruntem, konstrukcji drewnianej częściowo wzmocnionej elementami stalowymi (rurka profilowana), o dachu jednospadowym w kierunku nieruchomości przy ul. [...], z wykonaną rynną i dachem krytym papą. Wymiary tego ostatniego wynoszą ok. 3,55 m x 1,18 m, a wysokość: od 2,20 m do 1,86 m. Obiekt ten usytuowany jest w granicy z działką przy ul. [...] oraz w odległości 30 cm od granicy działki przy ul. [...] (stanowiącej własność wnioskodawców postępowania). Podczas ww. oględzin na wskazanej nieruchomości stwierdzono również wykonanie utwardzenia z kostki betonowej o wym. ok 3,00 m x 6,00 m. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] organ I instancji, na podstawie art. 81c ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane), nałożył na właścicielkę ww. nieruchomości, tj. M. Ł. obowiązek przedstawienia oceny technicznej, która winna wyjaśnić, czy istnieje możliwość doprowadzenia obiektu użytkowanego na cele gospodarcze znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z przepisami, tj. zapisem § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1994 r., Nr 15, poz. 140 ze zm.). Dalej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z wykonaniem obiektu na cele gospodarcze oraz utwardzeniem terenu przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji wskazał na złożoną do akt przez właścicielkę nieruchomości przy ul. [...] w [...] ocenę techniczną, która to nie zawiera (jak podał) wskazań co do konieczności wykonania niezbędnych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót związanych z utwardzeniem terenu i budową obiektu małej architektury do stanu zgodnego z prawem. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. rozstrzygnięcia złożonego przez M. i S. K., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), uchylił ww. rozstrzygnięcie PINB dla [...] z dnia [...] lutego 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał na potrzebę rozdzielenia sprawy dotyczącej utwardzenia działki i budowy budynku gospodarczego. Wskazał jednocześnie na potrzebę przeprowadzenia postępowań legalizacyjnych tak co do utwardzenia, jak i co do ww. zabudowy, kwestionując przy tym kwalifikację tej ostatniej jako obiektu małej architektury. Wskazał nadto na potrzebę wyjaśnienia czy projekt budowy budynku mieszkalnego przewidywał utwardzenie działki, a także czy sporna zabudowa nie wpłynęła na sposób odprowadzania wód opadowych z tego budynku mieszkalnego. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ powiatowy pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zwrócił się do Urzędu Dzielnicy [...] Miasta [...]o przesłanie projektów zagospodarowania obejmujących teren działek przy ul. [...]i [...] oraz decyzji o warunkach zabudowy, wydanej dla nieruchomości powstałych na terenie ww. działek. Wymagana dokumentacja wpłynęła do PINB dla [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. I dalej, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], znak: [...], PINB dla [...] orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową obiektu na cele gospodarcze na nieruchomości przy ul. [...] w [...]do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyli M. i S.K.. Na skutek jego rozpatrzenia zapadła wskazana na wstępie decyzja [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ powiatowy wziął pod uwagę zalecenia wynikające z decyzji kasacyjnej tego organu zapadłej w sprawie, i przedmiotem skarżonego rozstrzygnięcia uczynił jedynie budowę obiektu na cele gospodarcze na nieruchomości przy ul. [...]w [...]. Organ II instancji podał, że nie ulega wątpliwości, iż wykonanie przedmiotowego obiektu konstrukcji drewnianej, będącego budynkiem nie związanym trwale z gruntem, posiadającym wymiary 3,55 x 1,18 m i zmienną wysokość 1,86 m - 2,20 m nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, lecz obligowało inwestorów do dokonania stosownego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Przytoczył przy tym treść art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Stwierdził także, że jak ustalił organ powiatowy, roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego zostały wykonane w 1998 r. oraz, że na jego realizację inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę, ani też nie dokonali zgłoszenia. Powyższe uzasadniało prowadzenie stosownego postępowania legalizacyjnego w stosunku do tego obiektu w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. Dalej, [...] WINB zauważył, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii technicznej dotyczącej zgodności przedmiotowego obiektu z obowiązującymi przepisami oraz jego wpływu na warunki użytkowe dla otoczenia, autorstwa mgr inż. arch. J.P. (posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń nr [...]) wynika, że "w tylnej części działki tj. za domem (...) znajduje się obiekt budowlany użytkowany do celów gospodarczych. Obiekt zlokalizowany jest przy zachodniej granicy z sąsiadem (ul. [...]) oraz (...) w odległości 30 cm od północnej granicy z sąsiednią działką, tj. przy ul. [...]. (...) jego usytuowanie jest zgodne z obowiązującymi wymogami określonymi w przepisach i normach (...) Spadek dachu pokrytego papą w kierunku działki sąsiedniej tj. zlokalizowanej przy ulicy [...] nie powoduje zalewania sąsiada z uwagi na niewielką powierzchnię samego dachu, z którego woda odprowadzana jest za pomocą rury spustowej na powierzchnię własną. Ponadto wykonana jest podmurówka ogrodzenia między nieruchomościami wysokości 25 cm. Nie ma więc możliwości spływu wód opadowych z nieruchomości [...] na działkę sąsiednią przy ul. [...] (...) ". W aktach sprawy, jak wskazał dalej organ, znajduje się również opinia warunków ochrony przeciwpożarowej, sporządzona w dniu [...] grudnia 2014 r. przez mgr inż. M. J. i mgr inż. S. O., z treści której wynika, iż budynek gospodarczy usytuowany na terenie ww. działki spełnia wymagania bezpieczeństwa pożarowego. Mając na uwadze treść ww. opinii oraz ustalenia dokonane w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2014 r. PINB dla [...] uznał, iż nie występują okoliczności, które obligowałyby do wydania nakazu wykonania określonych robót lub czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy wskazał, iż podziela to stanowisko PINB dla [...]. Podał przy tym, iż w związku z tym, że roboty budowlane polegające na wzniesieniu spornego obiektu zostały zakończone, a obiekt ten odpowiada prawu i jest zgodny ze sztuką budowlaną, nie ma podstaw do procedowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Stwierdził w konsekwencji, że powiatowy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił nałożenia obowiązków w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego przeprowadzonych robót budowlanych. Powyższe stanowisko jest zgodne z obecnie obowiązującą linią orzeczniczą sądów administracyjnych (np. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1344/05). [...] WINB podkreślił jednocześnie, że sporny obiekt w stosunku do nieruchomości przy ul. Ostródzkiej 60M jest położony zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wskazał też, że wprawdzie znajdująca się w aktach sprawy informacja dotycząca warunków zabudowy dla działki nr ew. [...] z dnia [...] października 1994 r. przewidywała możliwość realizacji jednego obiektu gospodarczego, ale działka ta została następnie podzielona na kilkadziesiąt mniejszych działek. W związku z powyższym - w ocenie [...]WINB - ww. zapis zezwala na istnienie obiektu gospodarczego do 16 m2 na każdej z wyodrębnionych działek budowlanych. Dlatego też przyjął, że usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości ok. 30 cm od granicy z nieruchomością skarżących nie może stanowić samodzielnej podstawy do jego rozbiórki. Szczególnie, że z opracowania technicznego wynika, że wody opadowe są odprowadzane na własny teren inwestora, nie występuje również problem przesłaniania budynku skarżących. Ponadto specjaliści ds. przeciwpożarowych zaopiniowali pozytywnie sporny obiekt i jego usytuowanie pod względem ochrony przed ogniem. Odnośnie argumentacji odwołania, organ wskazał, iż niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie prawidłowości wykonania i zgodności z przepisami drewnianego obiektu przeznaczonego na cele gospodarcze, usytuowanego w części północnej ww. posesji. W związku z powyższym zarzuty zawarte w odwołaniu (a dotyczące odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego) nie mają wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. W świetle powyższych rozważań uznał, iż należy utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. W skardze do Sądu na ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], skarżący M. K. i S.K. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie uwzględnienie przy załatwianiu przedmiotowej sprawy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, i nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych wskazanych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji kasacyjnej wydanej w sprawie. Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji (Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego) z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga (i zarzuty w niej podniesione) została uzupełniona pismem procesowym profesjonalnego pełnomocnika skarżących z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym to dodatkowo wskazano na naruszenie w sprawie: -art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie za udowodnione wyłącznie twierdzeń jednej ze stron prowadzonego postępowania - pomimo istniejących w sprawie sprzecznych interesów - które to twierdzenia bez przeprowadzenia należytej weryfikacji w zakresie daty realizacji kwestionowanych przez wnioskodawców obiektów zostały przyjęte za udowodnione, pomimo że tego rodzaju okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla wyboru przepisów, w oparciu o które oceniona zostanie legalność wykonanych obiektów (robót budowlanych); -art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie kwestionowanej decyzji, jak również pozostałych rozstrzygnięć dotyczących przedmiotowego budynku, pomimo braku przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego, które pozwalałoby na dokonanie jednoznacznej oceny zgodności zrealizowanych obiektów (robót budowlanych) z przepisami o charakterze regulacji techniczno-budowlanych, których niespełnienie w istocie wykluczało możliwość legalizacji zrealizowanych zamierzeń budowlanych; -art. 6 k.p.a. w zw. z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego poprzez próbę i ocenę dotyczącą przeprowadzenia legalizacji obiektu budowlanego w oparciu o przepis, który nie może znaleźć zastosowania w przypadkach, w których obiekt budowlany został zrealizowany bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, bądź dokonanego zgłoszenia zamiaru realizacji zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu wskazanego pisma procesowego podniesiono m. in., iż skutkiem działalności prowadzonej na działce przy ul. [...], doszło do utwardzenia kostką brukową nieutwardzonego terenu służącego do odprowadzania wód opadowych z nieruchomości, jak również realizacji budynku gospodarczego z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], orzekającą o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową obiektu na cele gospodarcze na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu, oba wskazane powyżej orzeczenia nie sposób uznać za prawidłowe. Rację mają bowiem skarżący podnosząc, iż w sprawie -dotyczącej ww. obiektu gospodarczego- nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania wyjaśniającego (naruszając tym przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Rację mają również skarżący wskazując, że postępowanie w sprawie ww. zabudowy, nie powinno być prowadzone w trybie uregulowanym w art. 50-51 Prawa budowlanego (co stanowi o naruszeniu tych ostatnich poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie). Dlatego też Sąd uznał, iż dla prawidłowego załatwienia sprawy konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego obu ww. decyzji organów nadzoru budowlanego. Rozwijając powyższe Sąd zauważa, iż sprawa niniejsza dotyczy obiektu budowlanego o wymiarach 3,55 m x 1,18 m i wysokości zmiennej 1,86 m – 2,20 m, zrealizowanego na nieruchomości przy ul. [...]w [...], w granicy z działką przy ul. [...]i w odległości 30 cm od granicy działki skarżących. Zabudowa ta, zgodnie z oświadczeniem właścicielki nieruchomości, została wykonana w 1998 r., bez zezwolenia organu architektoniczno-budowlanego. Zatem, należało w sprawie dokonać kwalifikacji ww. obiektu i ustalić, czy na jego wykonanie zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego realizacji, konieczne było uzyskanie we właściwej formie zgody właściwego organu. Ustalenia w tej kwestii choć czyniono, to jednak nie uwzględniają one ani właściwego stanu prawnego, ani też nie zostały poprzedzone bezspornymi ustaleniami co do charakteru obiektu, pozwalającymi na prawidłową jego kwalifikację. Dostrzec bowiem trzeba, iż w protokole z czynności kontrolnych na ww. nieruchomości wskazano na wykonanie budynku gospodarczego o ww. parametrach niezwiązanego trwale z gruntem. W protokole tym nie wyjaśniono jednak na jakiej podstawie przyjęto, iż obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem. Pomimo takich ustaleń obiekt ten zakwalifikowano w obu decyzjach wydanych w sprawie jako budynek gospodarczy, pomijając zupełnie w ten sposób definicję budynku zawartą w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z tym przepisem (tak w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji ww. obiektu, jak i w dacie orzekania przez organy), ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z przytoczonej definicji wynika więc, iż dla uznania obiektu budowlanego za budynek konieczne jest m. in. stwierdzenie, iż jest on trwale związany z gruntem. Zatem, wskazując na brak takiego związania, nie można przyjąć, że obiekt budowlany jest budynkiem, a tak w istocie uczyniono w niniejszej sprawie. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie dokonano w niniejszej sprawie prawidłowej kwalifikacji obiektu, uwzględniającej definicje zawarte w art. 3 ww. ustawy. Sąd dostrzega jednocześnie, że na wcześniejszym etapie postępowania (tj. w decyzji kasacyjnej z dnia [...]kwietnia 2015 r. nr [...]), organ odwoławczy zakwestionował ustalenia organu powiatowego wskazujące na to, iż przedmiotowy w sprawie obiekt stanowi obiekt małej architektury. W ocenie Sądu, zakwestionowanie powyższego wymagało uzupełnienia postępowania i wyjaśnienia kwestii dotyczącej związania tego obiektu z gruntem, wobec zapisu w tym zakresie zawartego w protokole z czynności kontrolnych. Sąd zauważa jednocześnie, że w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, iż "trwałe związanie z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, aby zapewnić jemu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Sąd zauważa także, że fundament (o którym mowa także w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego), jest elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt i może być on wykonany z różnych materiałów budowlanych. Sąd stwierdza też, iż obiekt małej architektury nie może być jednocześnie budynkiem ani budowlą, a charakteryzuje się niewielkimi rozmiarami. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego przez obiekty małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (art. 3 pkt 4 lit. c ww. ustawy). To wszystko winno być uwzględnione w sprawie, dla dokonanie niespornej kwalifikacji ww. obiektu zrealizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], a tego w niniejszej sprawie zabrakło. Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji jest w tej kwestii niespójna, nadto – nie uwzględnia definicji budynku, ani pojęcia "trwałe związanie z gruntem". Sąd zauważa przy tym, iż dopiero dokonanie prawidłowej kwalifikacji wykonanej zabudowy, umożliwia ustalenie, czy została ona wykonana w warunkach samowoli budowlanej, nadto - ewentualnego trybu, w jakim sprawa winna być prowadzona. W dacie realizacji spornego obiektu, stosownie do art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Art. 29 nie obejmował wówczas budynków gospodarczych (co oznacza, iż do takiej zabudowy znajdował zastosowanie art. 28 omawianej ustawy), ale zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, obiekty małej architektury, które jednak musiały być poprzedzone zgłoszeniem, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. To zaś wyraźnie wskazuje, iż dopiero dokonanie prawidłowej kwalifikacji obiektu pozwala na podjęcie dalszych, prawidłowych działań w sprawie, w odpowiednim do tego trybie. Niemniej, zdaniem Sądu, niezależnie od tego, jak należałoby zakwalifikować przedmiotowy w sprawie obiekt (a bezspornie wymagał on zgody organu, tj. albo pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia), nie sposób uznać, aby jego legalizacja miała być prowadzona w trybie naprawczym uregulowanym w art. 50-51 Prawa budowlanego, który to zastosowano w niniejszej sprawie. Tryb ten znajduje bowiem zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, w których to mowa jest o budowie obiektu budowlanego lub jego części. Niniejsza sprawa dotyczy zaś właśnie budowy obiektu budowlanego. Zważyć przy tym trzeba, iż organ odwoławczy wskazując na zasadność zastosowania w sprawie art. 50-51 Prawa budowlanego, w żaden sposób stanowiska tego nie wyjaśnił; nie uczynił tego przed nim także organ I instancji. Wobec jednak przedmiotu postępowania (dotyczącego obiektu kubaturowego wymagającego na realizację zgody organu we właściwej formie), Sąd nie znajduje podstaw prawnych, dla których powyższe należałoby podzielić. Sąd zwraca przy tym uwagę na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt OPS 3/97, którą wykluczono, jakoby art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego znajdował zastosowanie do obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 48 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r.), także wówczas, gdy budowa nie została zakończona. Sąd zauważa także, iż w uchwale tej zwrócono uwagę na zakres pojęć użytych w ww. przepisach, a także na to, że jeśli ustawodawca w at. 50 ust. 1 posługuje się zwrotem "w przypadkach innych niż", to daje w ten sposób wyraz odmienności unormowań poszczególnych stanów faktycznych. Zatem, stosując tryb naprawczy uregulowany w art. 50-51 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego winien wskazać z jakich przyczyn znajduje on zastosowanie w sprawie, tym bardziej wówczas, gdy sprawa dotyczy obiektu budowlanego, dla którego w dacie jego realizacji konieczne było dokonanie co najmniej zgłoszenia. Dlatego też i w tej kwestii Sąd uznał orzeczenia wydane w sprawie za wadliwe. Nadto, nie sposób, zdaniem Sądu, w sprawie pominąć, iż przedmiotowy obiekt został zrealizowany na nieruchomości zabudowanej szeregowym budynkiem mieszkalnym oraz, że inwestycja ta była realizowana w oparciu o decyzję z dnia [...] lipca 1995 r. nr [...]obejmującą II etap osiedla mieszkaniowego "[...]", jak również, że (zgodnie z oświadczeniem właścicielki przedmiotowej w sprawie nieruchomości) została ona dopuszczona do użytkowania na podstawie decyzji z 1997 r. Co istotne, sporna w sprawie zabudowa została wykonana na działce o pow. ok. 31 m ², stanowiącej wg. projektu ww. inwestycji teren nieutwardzony. Stąd też, zdaniem Sądu, prowadząc postępowanie w celu zalegalizowania spornego w sprawie obiektu, należało ustalić jego wpływ na warunki wynikające z ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza w zakresie przewidzianego -w projekcie zatwierdzonym tą decyzją- sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego. Tym bardziej w sytuacji, gdy oprócz ww. zabudowy na wskazanej działce wykonano także utwardzenie terenu, a to wszystko zdaniem skarżących zmieniło przewidziany w ww. projekcie budowlanym sposób odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego (w zabudowie szeregowej). Zważyć przy tym należy, iż kwestia ta była podnoszona przez skarżących od początku; została również wskazana w decyzji kasacyjnej [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Pomimo tego w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, iż nie może być objęta niniejszym postępowaniem, które dotyczy wyłącznie prawidłowości wykonania i zgodności z przepisami drewnianego obiektu przeznaczonego na cele gospodarcze. Stanowiska tego, zdaniem Sądu, nie sposób jednak uznać za prawidłowe, jeśli zważy się na miejsce, w którym zlokalizowano wskazany obiekt drewniany (przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] lipca 1995 r. nr [...] na teren nieutwardzony), jak również na treść § 28 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., a także na przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i konsekwencje wynikające z realizacji spornej zabudowy dla skarżących. W końcu, nie sposób zaakceptować stanowiska organu, bez wyjaśnienia ww. kwestii (dotyczącej sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego), o braku podstaw do nakazania rozbiórki wykonanego obiektu drewnianego w związku z jego usytuowaniem w odległości niezgodnej z § 12 ww. warunków od strony granicy działki skarżących. Sąd zauważa przy tym, iż w pewnych okolicznościach istnieje możliwość zaakceptowania zabudowy zrealizowanej w odległości mniejszej (nieznacznie), niż przewidziana w ww. § 12, a to wówczas, gdy odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia. Zatem, sama niezgodność usytuowania obiektu względem granicy działki sąsiedniej z przepisami § 12, nie uzasadnia odmowy legalizacji takiego obiektu w sytuacji, gdy organ nie stwierdził naruszenia innych przepisów techniczno-budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2617/13). Z uwzględnieniem również i tej okoliczności, postępowanie w sprawie winno być powtórzone i uzupełnione. Z tych przyczyn, tj. stwierdzając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procesowych i prawa materialnego, Sąd uznał skargę za zasadną. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 tej ustawy, z uwzględnieniem wpisu od skargi i kosztów zastępstwa procesowego. Ustalając wysokość tych ostatnich, Sąd wziął pod uwagę § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło