VII SA/Wa 1446/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-22

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Wojciech Mazur, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana bez wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością w dacie jej wydania, ale z prawem tym uzyskanym później, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana bez wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością w dacie jej wydania, ale z prawem tym uzyskanym później, niekoniecznie jest obarczona rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności. Organ nadzoru budowlanego powinien ocenić tę okoliczność w kontekście skutków społeczno-ekonomicznych, a nie automatycznie stwierdzać nieważność decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1976 r. udzielającej pozwolenia na budowę sieci wodociągowej. GINB uznał, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomościami, co stanowiło rażące naruszenie Prawa budowlanego z 1974 r. WSA uchylił decyzję GINB, uznając, że późniejsze uzyskanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością powinno być ocenione w kontekście skutków społeczno-ekonomicznych, a nie automatycznie prowadzić do stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skarg P Sp. z o.o. w [...] i Gminy Miasto [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej P Sp. z o.o. w [...] kwotę 500 zł (pięćset złotych) i na rzecz Gminy Miasto [...] 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku F. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1976r znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej Zakładowi [...]" – [...] pozwolenia na budowę sieci wodociągowej w ul. [...]w [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r znak: [...]na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu podał, iż na wniosek F.K. wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zawiadamiając strony wraz z pouczeniem o możliwości składania wyjaśnień. W trakcie postępowania organ ustalił, iż inwestycja zatwierdzona decyzją była inwestycją liniową przebiegającą przez szereg nieruchomości w tym nieruchomość nr [...], której obecnym właścicielem od 1997r jest F. K. Z akt sprawy wynika, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania żadną z nieruchomości przez które przebiega przedmiotowa inwestycja. W aktach sprawy brak jest zgody Z. G. będącej właścicielką działki nr [...] w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na przeprowadzenie przez działkę sieci wodociągowej jak również innych ówczesnych właścicieli nieruchomości na realizację inwestycji. W związku z powyższym, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem art. 29 ust 5 ustawy z dnia 24.10.1974r – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r, Nr 38, poz. 229 ze zm.), co powoduje konieczność stwierdzenia jej nieważności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006r znak: [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację wyjaśniając, iż zgoda właściciela działki na przeprowadzenie przez nieruchomość sieci wodociągowej powinna być udzielona pisemnie Zgody takiej nie można domniemywać na podstawie braku sprzeciwu ze strony właścicieli działek. Odnosząc się do decyzji Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] kwietnia 1977r, Nr [...] o zezwoleniu na przeprowadzenie linii wodociągowej na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych w tym Z. G., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż decyzja ta nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Powyższa decyzja została bowiem wydana, gdy w obiegu prawnym znajdowała się już decyzja o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w [...] oraz Burmistrz Miasta [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 156 § 2 kpa, art. 16 § 1 kpa i art. 7 kpa wskutek braku ustalenia jakie skutki prawne (odwracalne czy nieodwracalne) wywołała kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę i orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji w sytuacji, gdy kwalifikowała się ona z uwagi na wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucili również naruszenie art. 28 kpa w związku z art. 30 ust 4 kpa poprzez rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji na wniosek osoby, która nie może być stroną postępowania gdyż nie wykazała swego interesu prawnego i nie jest spadkobiercą zmarłej Z.G. Ponadto, skarżący zarzucili naruszenie art. 10 i art. 107 § 1 kpa wskutek braku zawiadomienia Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] o prawie wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji co do całości zebranego materiału dowodowego oraz błędne określenie Gminy [...] jako strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi są uzasadnione. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności, które ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Kontrolowanymi przez sąd decyzjami jest decyzja Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w dniu [...] kwietnia 2006r stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1976r znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej Zakładowi [...]" – [...] pozwolenia na budowę sieci wodociągowej w ul. [...] w [...] i utrzymana nią w mocy decyzja tego samego organu z dnia [...] czerwca 2006r znak: [...] Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego w obu tych decyzjach uznał, iż inwestor w dacie wydania pozwolenia na budowę nie wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane co stanowi rażące naruszenie przepisu art. 29 ust 5 ustawy z dnia 24.10.1974r – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r, Nr 38, poz. 229 ze zm.) i skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Odnosząc się do decyzji Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] kwietnia 1977r, Nr [...]o zezwoleniu na przeprowadzenie linii wodociągowej na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych w tym Z. G, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż decyzja ta nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie bowiem wydana została gdy w obiegu prawnym znajdowała się już decyzja o pozwoleniu na budowę. Zdaniem sądu, biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy pierwszoplanowe znaczenie ma ocena decyzji Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] kwietnia 1977r, Nr [...]o zezwoleniu na przeprowadzenie linii wodociągowej. Z decyzji tej wynikało prawo użycia nieruchomości na cele budowlane. Inwestor miał zatem prawo do dysponowania nieruchomościami w celu przeprowadzenia przez nie sieci wodociągowej. Prawem tym inwestor legitymował się wprawdzie już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę lecz w takim wypadku obowiązkiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było rozważenie czy kontrolowana decyzja nie jest obarczona jedynie wadą zwykłego naruszenia prawa ( wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2003r, IV S.A. 1576/02, Wspólnota 2004/2/46 ). Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Istotne znaczenie ma zawsze ocena skutków społeczno-ekonomicznych, jakie naruszenie prawa pociąga (wyrok NSA z dnia 13 maja 1999r, IV S.A. 881/97, LEX 47252, wyrok NSA z dnia 9 marca 1999r, V S.A. 1970/98, LEX nr 50195, wyrok NSA z dnia 15 lutego 1999r, II S.A. 1288/98, LEX nr 41908, wyrok NSA z dnia 9 września 1998r, II S.A. 1249/97, LEX nr 41819). W rozpoznawanej sprawie organ nie wykazał aby decyzja pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Art. 29 ust 5 Prawa budowlanego z 1974r wiążący organ który wydawał pozwolenie na budowę stanowił, iż "pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością". Warunek ten został spełniony przez inwestora już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dlatego organ powinien tą okoliczność ocenić w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa mając na uwadze ocenę skutków społeczno-ekonomicznych. W związku z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło