VII SA/Wa 1446/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić E.M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Pismem z dnia 27 listopada 2007 r. E.M. wniósł sprzeciw od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2007 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy w/w postanowienie traci moc, a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu. E.M. sprzeciw uzasadnił tym, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie powiadomił go, że opłatę od skargi wnosi się w kwocie 200 zł na konto Sądu, a nie w znakach opłaty sądowej, który to znak skarżący nakleił w tej wysokości na pierwszej stronie skargi. Ponadto powtórzył argumentację z wcześniej nadesłanych informacji dotyczące sytuacji finansowej oraz ponoszonych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady ich ponoszenia przez stronę postępowania. Obejmuje osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Strona, wnosząc sprawę do Sądu, winna liczyć się z kosztami z tym związanymi i gromadzić środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, iż strona powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach i nie może być nadużywana wtedy, gdy strona posiada jakiekolwiek środki finansowe lub dochody. Z wniosku skarżącego złożonego na urzędowym formularzu oraz złożonych, na wezwanie Sądu, dodatkowych wyjaśnień wynika, że posiada on własny dom jednorodzinny o powierzchni 170 m2, a utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.617,00 złotych miesięcznie. Koszty utrzymania wnioskodawcy to: podatek od nieruchomości 256,00 zł rocznie, obowiązkowe ubezpieczenie rolnicze 230,00 zł, opłata za wodę 40 zł za dwa miesiące, opłata za energię 160 zł za dwa miesiące, nadto wnioskodawca spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 454,94 zł i ostatnia rata, której wysokość obliczona jest na kwotę 461,48 zł może ulec zmianie – powinna być wpłacona do dnia 28.03.2008 r. Skarżący wskazał, iż ponosi również wydatki związane z ubezpieczeniem samochodu, które rocznie wynoszą 340 zł oraz, że na zimę potrzebuje 6 ton węgla, który kupuje w cenie 430 zł za tonę bez transportu. Nadto wnioskodawca podał, iż jest kawalerem i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest chory na serce, kosztów ponoszonych na leczenie jednak nie wskazał. Wnioskodawca dysponując stałym miesięcznym dochodem, jest zatem w stanie gromadzić środki niezbędne do prowadzenia postępowania sądowego. Wspomniane przez skarżącego wydatki związane z opłatami bieżącymi na życie są wydatkami ponoszonymi przez przeciętne gospodarstwa domowe, zatem nie mogą być traktowane w sposób szczególny jako nadzwyczajne wydatki. Mając na względzie dane przedstawione w formularzu oraz w piśmie z dnia 31 października 2007 r. stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że kwalifikuje się do przyznania pomocy poprzez zwolnienie pod kosztów sądowych. W ocenie Sądu nie są to koszty tak wysokie by uniemożliwiały skarżącemu wniesienie jednorazowej opłaty z tytułu wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 zł. Jest to wydatek, który skarżący może ponieść osiągając wskazany dochód. Podobnie pozostałe koszty sądowe – ewentualne opłaty kancelaryjne – mogące wystąpić w trakcie prowadzenia sprawy są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy. Na marginesie już tylko należy wskazać, iż skarżący w postępowaniu administracyjnym przed organami administracji państwowej, jak również w postępowaniu na etapie wniesienia skargi do Sądu reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, co świadczy o tym, że posiadając wskazany dochód miesięczny jest w stanie zgromadzić środki na ponoszenie kosztów sądowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji.