VII SA/Wa 1446/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-15

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Karolina Kisielewicz, Grzegorz Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, dokonując merytorycznej oceny przesłanek wznowienia, zamiast przeprowadzić wstępną fazę postępowania w celu ustalenia dopuszczalności wznowienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, dokonując merytorycznej oceny przesłanek wznowienia przed wszczęciem postępowania. Wstępna faza postępowania ma na celu ustalenie dopuszczalności wznowienia i spełnienie wymogów formalnych. Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ może przystąpić do merytorycznej oceny przyczyn wznowienia.
Stan faktyczny
J. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją umarzającą postępowanie odwoławcze, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (sfałszowane dowody, popełnienie przestępstwa). Organy administracji obu instancji odmówiły wznowienia postępowania, uznając merytorycznie, że przesłanki te nie zostały wykazane, ponieważ brak było prawomocnego orzeczenia sądu potwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy naruszyły prawo, dokonując merytorycznej oceny wniosku przed wszczęciem postępowania wznowieniowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. L. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz,, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. L. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") postanowieniem z [...] maja 2016 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. L. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") z [...] lutego 2016 r., znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją ostateczną z [...].09.2014 r., znak: [...], umarzającą w całości postępowanie odwoławcze od decyzji PINB w B. z [...].07.2014 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące prowadzenia robót przy rozbudowie i przebudowie Targowiska Miejskiego, zlokalizowanego przy ul. Ś. w B. na działce o nr geod[...] km. 5, obręb B.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z [...].09.2014 r. wystąpił J. L.. Jako podstawę wznowienia powołał art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., wskazując że "z pisma Prezydenta Miasta B. z [...].01.2016, otrzymanego 14.01.2016 r. wynika, że projekt modernizacji Targowiska Miejskiego, opracowany na podstawie obowiązującego raportu oddziaływania Targowiska na środowisko i warunki życia ludzi oraz na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego zadania inwestycyjnego, zawiera wykonanie wzdłuż posesji B. ogrodzenia Targowiska wysokim ogrodzeniem bez żadnych bram i furtek. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przez PINB w B. w tej sprawie zostało oparte na świadomie zmanipulowanych czyli sfałszowanych dowodach (...). Nie można też wykluczyć popełnienia przestępstwa (...)". [...] WINB pismem z [...].01.2016 r. wystąpił do skarżącego o wskazanie terminu, w jakim dowiedział się o okolicznościach stanowiących jego zdaniem podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania oraz przedstawienia dowodów na poparcie przywołanych we wniosku przesłanek wznowienia. J. L. w odpowiedzi na powyższe, w piśmie z 1.02.2016 r. wyjaśnił, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedział się z pisma Prezydenta Miasta B. z [...].01.2016 r., które załączył, jako dowód na poparcie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.  Kolejno, organ wyjaśnił na czym polega tryb wznowienia postępowania oraz jego faza wstępna i po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji. Ponownie organ wskazał, że J. L. występując o wznowienie postępowania, jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Następnie organ powołał się na treść art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 148 § 1 k.p.a. i wskazał, że przed wznowieniem postępowania administracyjnego na wniosek, właściwy organ administracji publicznej zobowiązany jest do zbadania przesłanek oraz m.in., czy wniosek złożony został w ustawowo przewidzianym terminie. Organ wyjaśnił, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne organ wskazał też, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. rozpoczyna swój bieg od momentu, w którym wnioskodawca dowiedział się o istnieniu orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, bądź potwierdzającego, że do wydania decyzji doszło w wyniku przestępstwa, a nie od daty kiedy uzyskał wiadomość, że prawdopodobnie dowód ten został sfałszowany lub też że decyzja mogła zostać wydana w wyniku przestępstwa. W niniejszej sprawie skarżący powołał się m.in. na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ale zdaniem GINB, w żaden sposób jej nie wykazując. Do uzupełnienia wniosku z 1.02.2016 r. J. L. załączył pismo Prezydenta Miasta B. z [...].01.2016 r., z którego w ocenie skarżącego "bezspornie wynika, że dokumenty przyjęte przez PINB B,. do umorzenia postępowania zostały sfałszowane, ogrodzenie Targowiska wzdłuż posesji B. ma być wysokie, ok. 3 m bez bram przejazdowych dla samochodów i bez furtek jako przejść dla pieszych". GINB wyjaśnił, że orzecznictwo sądowo administracyjne przyjmuje, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Skarżący, zgłaszając zarzut wydania decyzji PINB w B. z [...].07.2014 r. w wyniku popełnienia przestępstwa, również nie przedstawił żadnego orzeczenia sądowego potwierdzającego ten fakt. Samo subiektywne przekonanie o popełnieniu przestępstwa, niepoparte jednak stosownym orzeczeniem sądu lub innego organu, nie jest wystarczające do ubiegania się na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. o wznowienie postępowania. Dopiero po zapadnięciu orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa, w wyniku którego doszło do wydania kwestionowanego postanowienia, wniosek o wznowienia postępowania może być skuteczny i w tym zakresie organ powołał się na wyrok WSA we Wrocławiu z 21.11.2008 r., sygn. akt II SA/Wr 245/08, wyrok WSA w Warszawie z 17.03.2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 2120/09. Skoro nie zapadło orzeczenie potwierdzające sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, bądź potwierdzające, że do wydania postanowienia doszło w wyniku przestępstwa, to nie było możliwości dochowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a., który jeszcze nie rozpoczął biegu. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie [...] WINB wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odpowiada przepisom prawa. W rozpatrywanej sprawie nie zostały bowiem spełnione wszystkie wymogi formalne, dające podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] WINB z [...].09.2014 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie GINB z [...] maja 2016 r. złożył J. L., wnosząc o jego uchylenie, oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił: - rażące niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 81 i art. 84 Prawa budowlanego, - zaniechanie kontroli podległych organów nadzoru budowlanego, art. 83, art. 88 i art. 84 Prawa budowlanego - rażące naruszenie art. 8, art. 11, art. 12, art. 13, art. 65, art. 145, art. 150 i art. 235 k.p.a. - naruszenie Konstytucji RP, m.in. art. 32, art. 74 i art. 86, - stronniczość, brak obiektywizmu i rzetelności, tracenie czasu na wyszukiwanie kruczków prawnych celem obalenia żądań skarżącego, tolerowanie rażącego bezprawia na posesji B.i na styku tej posesji z Targowiskiem Miejskim, - zajęcie stanowiska w oparciu o niekompletną dokumentację, - brak reakcji na zło i bezprawie, opieranie się na kłamliwych pismach, postanowieniach czy decyzjach, brak kontroli w terenie i konfrontacji stanu faktycznego ze stanem podawanym w dokumentach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają prawo w sposób opisany poniżej, a uzasadniający uchylenie postanowień organów obu instancji, skarga zaś jest częściowo zasadna. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że tak kwestionowane w niniejszej sprawie postanowieni GINB, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w sprawie o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] WINB z [...] września 2014 r. umarzającą w całości postępowanie odwoławcze od decyzji PINB w B. z [...] lipca 2014 r., nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące prowadzenia robót przy rozbudowie i przebudowie Targowiska Miejskiego zlokalizowanego przy ul. Ś. w B. na działce o nr geod. [...] km. 5 obręb B.. Podstawą prawną orzeczeń obu organów był art. 145 § 1, art. 149 i art. 150 § 1 k.p.a., zaś skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Na wstępie należy w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną ale wyłącznie w wypadku, jeżeli wznawiane postępowanie było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną wyczerpująco w art. 145 § 1 pkt. 1 – 8 k.p.a. Strona, żądając wznowienia postępowania, powinna wskazać przyczynę wznowienia, uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2). Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. wznowienie postępowania lub odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Fałszerstwo dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Kodeks postępowania administracyjnego wymaga dostosowania do rozwiązań przyjętych w Konstytucji RP, która na zasadzie wyłączności przyznaje orzekanie w sprawach karnych sądom. Dopiero po zapadnięciu orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa, w wyniku którego doszło do wydania kwestionowanego postanowienia, wniosek o wznowienie postępowania może być skuteczny. Wyjątek od tej reguły wynika z art. 145 § 2 k.p.a., zgodnie z którym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Podstawą żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie - jak wynika z wniosku J. L. - są przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., bowiem wg. skarżącego postępowanie zostało przeprowadzone na podstawie sfałszowanych dowodów, a także w wyniku przestępstwa. Z powyżej powołanych przepisów k.p.a. wynika, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie kwestie formalne dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tj. czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a.. Natomiast, jeśli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje na stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania, w toku którego można wyróżnić trzy stadia: 1) stadium wszczęcia postępowania, 2) stadium rozpoznania, 3) stadium rozstrzygnięcia. "Przedmiotem stadium wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie dopuszczalności tego nadzwyczajnego trybu postępowania oraz spełnienie wymagań formalnych. Niedopuszczalność postępowania w sprawie wznowienia postępowania może wynikać zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i przyczyn podmiotowych. W stadium wstępnym niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych jest wyprowadzana w przypadku, gdy jednostka wnosząca żądanie nie powołuje się na własny interes prawny, a na obiektywne naruszenie porządku prawnego. W stadium wszczęcia postępowania organ bada spełnienie wymogów formalnych podania, stosując przepisy o podaniach i konsekwencjach braków oraz bada zachowanie terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania (art. 148 § 1 i 2 k.p.a.). Dokonane ustalenia w stadium wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania są podstawą do wydania: 1) postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania; postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do podstaw wznowienia postępowania, a następnie w razie ustalenia wystąpienia jednej z podstaw, do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną; 2) decyzji (dziś: postanowienia) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, co ma podstawy w ustaleniu niedopuszczalności wznowienia postępowania lub uchybienia terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania." (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas, System prawa administracyjnego. Prawo procesowe administracyjne, t. 9, Warszawa 2010, s. 258-259). (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2016 r. II SA/Wr 605/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) A zatem, biorąc pod uwagę powyższe rozważania i przyjmując za skarżącym i organami, że podstawę wznowienia w niniejszej sprawie stanowią art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., należy zauważyć, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez osobę nie wszczyna automatycznie postępowania. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest - jak wskazano wyżej - ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości złożenia wniosku. Po otrzymaniu wniosku organ jest zatem zobowiązany do zbadania kwestii formalnych, ale nie merytorycznych. To, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły jest dokonaniem oceny merytorycznej, a nie formalnej poprawności wniosku i taką kwestię organ administracji może rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia więc, że podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i oceniona w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania. (wyrok WSA w Olsztynie z 13 lutego 2014 r., II SA/Ol 1143/13, publ: LEX nr 1429648; wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2016 r. II SA/Wr 605/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, ocena merytoryczna przesłanek wznowienia postępowania to ocena zaistnienia przesłanki wznowieniowej. Pomimo tego, że organ uprawniony był do dokonania oceny, czy przesłanki wskazane przez skarżącego istnieją dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, GINB i [...] WINB negatywnie ocenili wystąpienie przesłanek wznowieniowych przed wszczęciem postępowania. Należy wyraźnie stwierdzić, że wyłącznie wtedy, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, lub gdy strona nie wskazuje przesłanek lub nie wskazuje terminu, uniemożliwiając organowi jego wyliczenie - organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a. albo art. 61a § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie, bez wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a do którego podstawę daje art. 149 § 2 k.p.a. - organy obu instancji błędnie i pochopnie uznały, że żadna z przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. przesłanek nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. A zatem bez wszczęcia postępowania wznowieniowego, organy przeprowadziły merytoryczne postępowanie wyjaśniające co do przyczyn wznowienia. Organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się natomiast do treści art. 145 § 2 k.p.a. i nie wyjaśniły, dlaczego – wobec treści ww. przepisu - uznały, że pomimo braku stwierdzenia sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu postępowanie nie może być wznowione. Takim zaniechaniem organy naruszyły art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 k.p.a., w szczególności poprzez brak uzasadnienia, czemu – w ocenie organów – sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa nie jest oczywiste, a także, czy wznowienie postępowania jest w tym wypadku niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego Ponadto, w ocenie Sądu organy w ogóle nie wyjaśniły, czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez stronę skarżącą został zachowany. W doktrynie i orzecznictwie przyjęte zostało, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2. wydanie, Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 1998 r., s. 733; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043, Lex nr 1450858; wyrok WSA w Opolu z 26 lipca 2016 r., II SA/Op 179/16, LEX nr 2086471). W niniejszej sprawie organy orzekające faktycznie rozpoznały wniosek merytorycznie, orzekając o braku podstaw wznowieniowych, przed wszczęciem postepowania wznowieniowego W zakresie więc, w którym skarga J. L. zarzuca naruszenie art. 11 i art. 145 k.p.a., Sąd uznał ją za uzasadnioną, choć nie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu skargi.. Sąd nie podziela jednak podniesionego w skardze stanowiska opisującego rażące niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego, naruszenia przepisów Konstytucji RP, stronniczość, brak obiektywizmu i rzetelności, tracenie czasu na wyszukiwanie kruczków prawnych celem obalenia żądań skarżącego, tolerowanie rażącego bezprawia na posesji B.i na styku tej posesji z Targowiskiem Miejskim, zajęcie stanowiska w oparciu o niekompletną dokumentację, brak reakcji na zło i bezprawie, opieranie się na kłamliwych pismach, postanowieniach czy decyzjach, brak kontroli w terenie i konfrontacji stanu faktycznego ze stanem podawanym w dokumentach - te nie były bowiem w sprawie badane przez organ, jak również przez Sąd, jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Zakresem kontroli Sądu objęta była kwestia poprawności prawnej zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji. Organ, rozpoznając sprawę ponownie wezmą pod uwagę ww. wskazania Sądu i przeanalizują prawidłowo wymogi formalne wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Jeżeli we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego organ dojdzie do uzasadnionego przekonania, że istnieją lub nie istnieją przesłanki do wznowienia postepowania, wyda w tym zakresie należycie uzasadnione orzeczenia i w zależności od treści tego postanowienia będzie uprawniony do zaniechania lub przeprowadzenia merytorycznej oceny wniosku skarżącego. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zarówno postanowienie I, jak i II instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego, a to obliguje do ich uchylenia. Stąd opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z dyspozycji art. 206 w zw. z art. 200 oraz art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. Odnośnie zasądzonej kwoty zwrotu kosztów postępowania Sąd zastosował zasadę miarkowania kosztów wyrażoną w art. 206 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, wystąpiły uzasadnione podstawy do miarkowania zasądzonego zwrotu kosztów postępowania (100 zł zamiast 200 zł, jak w punkcie drugim sentencji wyroku), gdyż zdecydowana większość zarzutów skargi okazała się chybiona bądź nie miała wpływu na treść wyroku. Na kwotę (100 zł) przysługujących do zwrotu skarżącemu kosztów postępowania składa się: 100 zł tytułem połowy uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia ponadto, że spośród wielu zarzutów skarżącego tylko w dwóch wypadkach okazały się one częściowo zasadne, czyli odnośnie wadliwego zastosowania art. 145 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Oczywiście chybione okazały się zarzuty dotyczące rażącego naruszenia pozostałych przepisów postępowania i prawa materialnego wskazane w skardze, a także dotyczące naruszenia Konstytucji RP. Zarzuty postawione przez autora skargi są wyrazem ogólnego niezadowolenia z wyniku toczącego się postępowania, nie mają jednak wiele wspólnego ze sprawą i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy lub tez badane być mogą dopiero po skutecznym wszczęciu postepowania wznowieniowego.. O zastosowaniu w niniejszej sprawie art. 206 p.p.s.a. przesądził więc fakt, że w zdecydowanej większości zarzuty i wnioski skargi zostały uznane za niezasługujące na uznanie, w tym zasadniczo wszystkie zarzuty materialnoprawne (por. postanowienie NSA z 7 marca 2017 r., II GZ 131/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło