VII SA/Wa 1447/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-12
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy wykazują miesięczne dochody z emerytur i ponoszą wydatki na energię, wywóz nieczystości oraz leki, żywność i ubranie, mogą zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W analizowanej sprawie, mimo ponoszonych wydatków i schorzenia jednego z wnioskodawców, ich stały miesięczny dochód z emerytur pozwala na samodzielne pokrycie kosztów sądowych, choć nie na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dlatego wniosek został uwzględniony jedynie w zakresie częściowym – poprzez ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Wnioskodawcy A. i Z. D. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 1.602,74 zł miesięcznie, ponoszą wydatki na energię, wywóz nieczystości, leki, żywność i ubranie, a jeden z nich jest schorowany. Wnieśli o zwolnienie od kosztów lub częściowe zwolnienie i ustanowienie radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. i Z. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2008r. po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. i Z. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: 1. przyznać A. i Z. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
W dniu 6 lutego 2008r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy A.
i Z. D. , w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasadny odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w przedmiotowym wniosku uznano, iż złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 1.602,74 złotych miesięcznie. Skarżący wskazali, że wydatki jakie ponoszą miesięcznie to: opłata za energię w wysokości przekraczającej 300 złotych oraz wywóz za nieczystości w wysokości ok. 100 złotych. Wnioskodawcy podali, że na leki, żywność, ubranie pozostaje im kwota ok. 1.200,00 złotych.
W uzasadnieniu wniosku zaznaczono, że wnioskodawca jest osobą schorowaną wymagającą intensywnego leczenia, które znacznie obciąża budżet wnioskodawców.
Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków uznano, że skarżący nie są w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawców. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy nie mogą ponosić kosztów postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy ponosili dotychczasowe koszty sądowe w postępowaniu tj. wpis sądowy od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz opłatę kancelaryjną
w wysokości 100,00 złotych.
W świetle powyższego uznano, że wnioskodawcy mając stały dochód miesięczny pomimo wydatków jakie ponoszą są w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe w niniejszej sprawie. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy wnioskodawcy posiadają stały miesięczny dochód.
Z powyższych względów na podstawie 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło