VII SA/Wa 1451/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J.S. , K. S., L. K., S. S. i Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2018r., znak: [...], [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1527 ze zm.), zwanej dalej kpa umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w B. z dnia [...] stycznia 2015r., znak: PINB [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wjazdów na działkę [...] z drogi usytuowanej na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości Ł. przy ul. P. gmina B. Pismem z dnia 13 maja 2015r. GINB zawiadomił o wszczęciu na wniosek J.S., Z. K., L. K., K. S. i S. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji K. WINB z dnia [...] lutego 2015r. znak: [...]. Z uwagi na fakt, że objęta żądaniem stwierdzenia nieważności decyzja organu wojewódzkiego została uprzednio zaskarżona przez składających ww. wniosek do WSA w Bydgoszczy, GINB postanowieniem z dnia [...] maja 2015r., znak: [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 września 2015r. sygn. akt II SA/Bd 344/15 oddalił skargę na ww. decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2015r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017r., sygn. akt II OSK 695/16 oddalił skargę od ww. wyroku WSA w Bydgoszczy. GINB postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. podjął zawieszone uprzednio postępowanie. Dalej w uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. , poz. 1369 ze zm.) orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Następnie powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r., I OPS 6/09. Organ stwierdził, że analiza zarzutów skarżących dotyczących decyzji K. WINB z dnia [...] lutego 2015r. oraz rozważań Sądów zawartych w uzasadnieniach wyroków z dnia 9 września, sygn. akt II SA/Bd 344/15 oraz z dnia 15 grudnia 2017r., sygn. akt II OSK 695/16 wskazuje, że okoliczności te stanowiły przedmiot badania Sądu. Z powyższych względów GINB uznał, że wszczęte wnioskiem J.S., Z. K., L. K., K. S. i S. S. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...] należy umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018r., znak: [...], [...] złożyli J.S., K. S., L. K., S. S., Z. K.wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obiegu prawnego, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018r., [...] umarzająca w całości postępowanie administracyjne, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...]. Zaznaczyć należy, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...] była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 9 września 2015r. sygn. akt II SA/Bd 344/15 skargę oddalił na ww. decyzję. Następnie NSA wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017r., sygn. akt II OSK 695/16 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Bydgoszczy. Powyższe ma kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności prowadzenia postępowania nadzwyczajnego w trybie stwierdzenia nieważności odnośnie wskazanej wyżej decyzji, a tym samym możliwości stwierdzenia jej nieważności. Zauważyć należy, iż zagadnienia tego dotyczy uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. I OPS 6/09. Zgodnie z powołaną uchwałą, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno skutkować odmową wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na uprzednio wydany wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W motywach tejże uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której zgodność z prawem była już pozytywnie zweryfikowana przez sąd administracyjny, podlega tylko takim ograniczeniom, które z jednej strony wyznacza zakres dokonanej przez sąd kontroli, z drugiej fakt korzystania przez kształtujące je wyroki z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. W uchwale wskazano również, że związanie organu oceną prawną odnosi się do uzasadnienia zapadłego wyroku, gdyż w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Treść uzasadnienia pozwala na ustalenie, co sąd wziął pod uwagę uwzględniając lub oddalając skargę. Zauważyć również należy, iż sąd administracyjny oddalając skargę bada nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale niezależnie od tych zarzutów poddaje ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji/postanowienia pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury. Do tego zobowiązuje go art. 134 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Z tego względu sąd oddalając skargę uznaje, że decyzja/postanowienia odpowiada prawu. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie decyzji/postanowienia albo stwierdzenie ich nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji/postanowienia ostatecznej nie były one prawnie wadliwe z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności aktów administracyjnych. Po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne powinno być stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 kpa. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji/postanowienia, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Ponadto, stosownie do art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Mając powyższe rozważania na względzie, stwierdzić należy, iż oddalenie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (wyrok z dnia 9 września 2015r. sygn. akt II SA/Bd 344/15) , a następnie oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA od ww. wyroku WSA w Bydgoszczy zamknęło organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności postanowienia, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku Sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd (który oddalił skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) byłaby w istocie w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Tym samym rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji należy uznać za zgodne z prawem. Sąd dodatkowo stwierdza że skoro w sprawie doszło już do wszczęcia postępowania, to organ nie mógł, po wstępnej ocenie wniosku, orzec o odmowie wszczęcia postępowania, zaś zobowiązany był wszczęte postępowanie umorzyć. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.